2025 [VERIFIED]
© OCR 2025 OCR is an exempt
[601/8254/4] DC Charity Turn over
(ST) 330608/4
, 2
Section A
Unseen Prose
1 Translate the following passage into English. Please write your translation on alternate lines.
[50]
On the anniversary of Scipio’s victory over the Carthaginians in battle, he is in the
Forum facing a charge of financial misconduct. He reminds the assembly of his
achievements and invites them to join him in giving thanks to the gods.
The speeches went on until nightfall and then the trial was postponed until a later date.
ubi ea dies venit, tribuni in rostris prima luce consederunt; arcessitus Scipio magno
agmine amicorum clientiumque per mediam contionem ad rostra subiit silentioque
facto ‘hoc’ inquit ‘die, tribuni plebis vosque, Quirites, cum Carthaginiensibus signis
collatis bene ac feliciter pugnavi. itaque, cum hodie litibus supersederi aequum sit, ego
hinc in
Capitolium ad Iovem ceterosque deos qui arci praesident salutandos ibo, hisque gratias 5
agam quod mihi et hoc ipso die et saepe alias optime gerendae rei publicae mentem
dederunt. vestrum quoque quibus commodum est, Quirites, ite mecum, et orate deos
ut mei similes principes habeatis.’
ab rostris in Capitolium ascendit. simul se universa contio avertit et secuta Scipionem
est, adeo ut postremo etiam scribae tribunos relinquerent, nec cum eis praeter servos 10
quisquam esset. Scipio non in Capitolio modo sed per totam urbem omnia templa deum
cum populo Romano circumiit. celebratior is dies fuit aestimatione vera magnitudinis
eius quam quo triumphans de Carthaginiensibus victis urbem invectus est.
Livy 38.51 (adapted)
Names
Scipio, -onis (m) Scipio (a Roman general)
Quirites, -ium (m pl) citizens of Rome
Carthaginienses, -ium (m pl) Carthaginians
Capitolium, -i (n) the Capitoline hill
Iuppiter, Iovis (m) Jupiter
Words
rostra, -orum (n pl) platform
contio, -onis (f) assembly, gathering
lis, litis (f) court case
supersedeo, -ere I refrain from
aequus, -a, -um right, just
scriba, -ae (m) scribe
aestimatio, -onis (f) recognition, valuation
© OCR 2025 H443/01 Jun25
, 3
Section B Unseen
Verse
2
(a) Translate the following passage into English. Please write your translation on alternate lines.
[45]
A priestess of Diana has the task of sacrificing any Greek visitors to her land. When
Orestes and Pylades arrive, she reluctantly prepares the ritual. After she learns where
the men have come from she offers to let one of them live.
The nature of the sacrifice, so our ancestors established,
is that strangers fall, killed by the maiden’s sword.
praefuerat templo multos ea rite per annos,
invita peragens tristia sacra manu,
cum duo velifera iuvenes venere carina
presseruntque suo litora nostra pede.
par fuit his aetas et amor, quorum alter Orestes, 5
alter erat Pylades: nomina fama tenet.
protinus immitem Triviae ducuntur ad aram,
evincti geminas ad sua terga manus.
dumque parat sacrum, dum velat tempora
vittis,
dum tardae causas invenit ipsa morae, 10
‘non ego crudelis, iuvenes, ignoscite!’ dixit;
‘sacra suo facio barbariora loco.
ritus is est gentis. qua vos tamen urbe venitis?
quodve parum fausta puppe petistis iter?’
dixit, et audito patriae pia nomine virgo 15
consortes urbis comperit esse suae.
‘alter ut e vobis’ inquit ‘cadat hostia sacris,
ad patrias sedes nuntius alter eat.’
Ovid, ex Ponto 3.2.65–84 (with omissions)
Names
Orestes, -is (m) Orestes (a Greek)
Pylades, -is (m) Pylades (a Greek)
Trivia, -ae (f) Trivia (another name for the goddess Diana)
Words
rite dutifully
tempora, -um (n pl) temples (of the head)
vitta, -ae (f) ribbon
ritus, -us (m) custom
parum too little
faustus, -a, -um fortunate
, 4
consors, -sortis (m/f) fellow citizen
comperio, -ire, -peri, -pertus I find out
ut (here) provided that
hostia, -ae (f) victim
Turn over for question 2(b)
H443/01 Jun25 Turn over
© OCR
2025