Verbintenissenrecht
2024-2025
,INHOUDSOPGAVE
INLEIDING..........................................................................................................................................6
AFDELING 1. BELANG EN DOELSTELLINGEN VAN HET VERBINTENISSENRECHT......................................6
AFDELING 2. VAN HET BW VAN 1804 NAAR BOEKEN 1 EN 5 BW...........................................................6
DEEL 1. HET BEGRIP VERBINTENIS EN DE SOORTEN VERBINTENISSEN...............................................8
HOOFDSTUK 1. HET BEGRIP VERBINTENIS........................................................................................8
AFDELING 1. DE VERBINTENIS................................................................................................................8
AFDELING 2. DE NATUURLIJKE VERBINTENIS..........................................................................................9
HOOFDSTUK 2. DE VERSCHILLENDE SOORTEN VERBINTENISSEN....................................................10
AFDELING 1. INDELING VOLGENS HET VOORWERP VAN DE VERBINTENIS...........................................10
AFDELING 2. INDELING VOLGENS HET AANTAL SCHULDEISERS OF SCHULDENAARS............................13
AFDELING 3. INDELING VOLGENS DE MODALITEITEN VAN DE VERBINTENIS.......................................20
DEEL 2. DE BRONNEN EN GEVOLGEN VAN VERBINTENISSEN...........................................................28
HOOFDSTUK 1. DE VERBINTENIS DOOR EENZIJDIGE WILSUITING...................................................28
AFDELING 1. AUTONOME BRON VAN VERBINTENISSEN......................................................................28
AFDELING 2. TOEPASSELIJKE RECHTSREGELS.......................................................................................28
HOOFDSTUK 2. DE SCHIJN- OF VERTROUWENSLEER.......................................................................28
AFDELING 1. DRAAGWIJDTE.................................................................................................................28
AFDELING 2. JURIDISCHE GRONDSLAG.................................................................................................29
AFDELING 3. TOEPASSINGSVOORWAARDEN EN RECHTSGEVOLGEN....................................................29
HOOFDSTUK 3. DE OVEREENKOMST: DEFINITIE EN SOORTEN........................................................29
AFDELING 1. HET BEGRIP ‘OVEREENKOMST’........................................................................................29
AFDELING 2. SOORTEN OVEREENKOMSTEN.........................................................................................30
HOOFDSTUK 4. GRONDBEGINSELEN VAN HET CONTRACTENRECHT (!)...........................................35
AFDELING 1. DE THEORIE VAN DE WILSAUTONOMIE...........................................................................35
AFDELING 2. DE SOCIALISERING VAN HET CONTRACTENRECHT...........................................................35
HOOFDSTUK 5. DE TOTSTANDKOMING VAN DE OVEREENKOMST..................................................38
AFDELING 1. PRECONTRACTUELE FASE................................................................................................38
AFDELING 2. HET SLUITEN VAN DE OVEREENKOMST...........................................................................40
HOOFDSTUK 6. GELDIGHEIDSVEREISTEN VAN DE OVEREENKOMST................................................42
AFDELING 1. DE TOESTEMMING...........................................................................................................43
AFDELING 2. DE BEKWAAMHEID..........................................................................................................47
AFDELING 3. VOORWERP......................................................................................................................48
AFDELING 4. OORZAAK.........................................................................................................................51
DEEL 3. DE GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DE CONTRACTPARTIJEN....................................53
HOOFDSTUK 1. DE INTERPRETATIE EN UITVOERING TE GOEDER TROUW.......................................53
AFDELING 1. DE INTERPRETATIE EN KWALIFICATIE VAN HET CONTRACT.............................................53
2
Verbintenissenrecht 2024-2025
,AFDELING 2. INHOUD VAN HET CONTRACT..........................................................................................55
AFDELING 3. UITVOERING TE GOEDER TROUW EN VERBOD VAN RECHTSMISBRUIK...........................57
HOOFDSTUK 2. DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID...............................................................61
AFDELING 1. DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VOOR EIGEN GEDRAG....................................61
AFDELING 2. DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VOOR HULPPERSONEN...................................62
AFDELING 3. DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VOOR HULPVOORWERPEN............................62
AFDELING 4. OVERMACHT....................................................................................................................63
AFDELING 5. VERANDERING VAN OMSTANDIGHEDEN.........................................................................64
AFDELING 6. CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEIDSREGELINGEN.......................................................65
HOOFDSTUK 3. SANCTIES BIJ CONTRACTBREUK.............................................................................66
AFDELING 1. UITVOERING IN NATURA.................................................................................................66
AFDELING 2. SCHADEHERSTEL..............................................................................................................68
AFDELING 3. ONTBINDING....................................................................................................................71
AFDELING 4. PRIJSVERMINDERING.......................................................................................................75
AFDELING 5. SCHORSING VAN VERBINTENISSEN..................................................................................75
HOOFDSTUK 4. GRONDEN EN GEVOLGEN VAN HET TENIETGAAN VAN HET CONTRACT..................77
(AFDELING 1. HET TENIETGAAN VAN DE VERBINTENIS).......................................................................77
AFDELING 2. DE GERECHTELIJKE EN BUITENGERECHTELIJKE NIETIGVERKLARING................................77
AFDELING 3. (EENZIJDIGE) OPZEGGING................................................................................................82
AFDELING 7. POSTCONTRACTUELE VERBINTENISSEN...........................................................................84
DEEL 4. GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DERDEN.................................................................85
HOOFDSTUK 1. ALGEMEEN............................................................................................................85
HOOFDSTUK 2. ONDERSCHEID TUSSEN CONTRACTPARTIJEN EN DERDEN.......................................85
AFDELING 1. CONTRACTPARTIJEN........................................................................................................85
AFDELING 2. DERDEN IN DE ZIN VAN ART. 5.103 BW...........................................................................86
HOOFDSTUK 3. RELATIVITEIT VAN DE OBLIGATOIRE (INTERNE) GEVOLGEN....................................87
AFDELING 1. BETEKENIS EN DRAAGWIJDTE..........................................................................................87
AFDELING 2. UITZONDERINGEN...........................................................................................................87
HOOFDSTUK 4. TEGENWEPELIJKHEID VAN DE EXTERNE GEVOLGEN...............................................90
AFDELING 1. BETEKENIS EN DRAAGWIJDTE..........................................................................................90
AFDELING 2. VOORWAARDEN VOOR TEGENWERPBAARHEID..............................................................91
AFDELING 3. DERDE-MEDEPLICHTIGHEID AAN ANDERMANS CONTRACTBREUK.................................91
AFDELING 4. UITZONDERINGEN OP HET PRINCIPE VAN TEGENSTELBAARHEID VAN DE EXTERNE
WERKING VAN DE OVEREENKOMST.....................................................................................................92
DEEL 5. RECHTSFEITEN.....................................................................................................................94
INLEIDING.....................................................................................................................................94
HOOFDSTUK 1. DE ZAAKWAARNEMING.........................................................................................94
AFDELING 1. GRONDSLAG....................................................................................................................94
AFDELING 2. TOEPASSINGSVOORWAARDEN........................................................................................94
AFDELING 3. GEVOLGEN VAN DE ZAAKWAARNEMER..........................................................................95
HOOFDSTUK 2. DE ONVERSCHULDIGDE BETALING.........................................................................96
AFDELING 1. GRONDSLAG....................................................................................................................96
AFDELING 2. TOEPASSINGSVOORWAARDEN........................................................................................96
3
Verbintenissenrecht 2024-2025
, AFDELING 3. GEVOLGEN VAN DE ONVERSCHULDIGDE BETALING........................................................97
HOOFDSTUK 3. DE ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING...............................................................97
AFDELING 1. GRONDSLAG....................................................................................................................97
AFDELING 2. TOEPASSINGSVOORWAARDEN........................................................................................98
AFDELING 3. GEVOLGEN VAN DE ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING..............................................98
DEEL 6. OVERDRACHT VAN VERBINTENISSEN EN CONTRACTEN....................................................100
HOOFDSTUK 1. DE OVERDRACHT VAN SCHULDVORDERING.........................................................100
AFDELING 1. ALGEMEEN.....................................................................................................................100
AFDELING 2. DE VERHOUDING TUSSEN DE OVERDRAGER EN DE OVERNEMER.................................100
AFDELING 3. DE TEGENWERPBAARHEID VAN DE OVERDRACHT VAN SCHULDVORDERING AAN DE
OVERGEDRAGEN SCHULDENAAR........................................................................................................102
HOOFDSTUK 2. SCHULD- EN CONTRACTOVERDRACHT.................................................................103
AFDELING 1. SCHULDOVERDRACHT....................................................................................................103
AFDELING 2. CONTRACTOVERDRACHT...............................................................................................105
DEEL 7. TENIETGAAN OF UITDOVEN VAN DE VERBINTENIS OF RECHTSVORDERING......................106
HOOFDSTUK 1. NAKOMING VAN DE VERBINTENIS OF BETALING..................................................106
AFDELING 1. HET BEGRIP BETALING...................................................................................................106
AFDELING 2. DE TOEPASSINGSVOORWAARDEN VOOR DE BETALING................................................106
AFDELING 3. HET VOORWERP VAN DE BETALING..............................................................................107
AFDELING 4. BETALING MET SUBROGATIE (= INDEPLAATSSTELLING)................................................110
AFDELING 7. GEDWONGEN BETALING................................................................................................114
HOOFDSTUK 2. SCHULDVERNIEUWING........................................................................................116
AFDELING 1. BEGRIP...........................................................................................................................116
AFDELING 2. GELDIGHEIDSVEREISTEN................................................................................................116
AFDELING 3. BEWIJS...........................................................................................................................117
AFDELING 4. GEVOLGEN.....................................................................................................................117
HOOFDSTUK 3. KWIJTSCHELDING VAN SCHULD, AFSTAND VAN RECHT EN RECHTSVERWERKING. 118
AFDELING 1. KWIJTSCHELDING VAN SCHULD.....................................................................................118
AFDELING 2. AFSTAND VAN RECHT....................................................................................................119
AFDELING 3. RECHTSVERWERKING.....................................................................................................119
HOOFDSTUK 4. SCHULDVERGELIJKING.........................................................................................121
AFDELING 1. BEGRIP...........................................................................................................................121
AFDELING 2. DE WETTELIJKE SCHULDVERGELIJKING..........................................................................121
AFDELING 3. DE GERECHTELIJKE SCHULDVERGELIJKING....................................................................123
AFDELING 4. DE CONTRACTUELE SCHULDVERGELIJKING...................................................................123
HOOFDSTUK 6. SCHULDVERMENGING (NK)..................................................................................124
AFDELING 1. BEGRIP, KENMERKEN EN TOEPASSINGSVOORWAARDEN..............................................124
AFDELING 2. GEVOLGEN.....................................................................................................................124
HOOFDSTUK 7. DE BEVRIJDENDE VERJARING...............................................................................125
AFDELING 1. BEGRIP, KENMERKEN EN GEVOLGEN.............................................................................125
AFDELING 2. AANVANGSPUNT EN BEREKENING VERJAARDAGSTERMIJNEN......................................125
AFDELING 3. DUUR VAN EEN AANTAL BELANGRIJKE VERJARINGSTERMIJNEN...................................126
AFDELING 4. STUITINGS-, SCHORSINGS- EN VERLENGINGSGRONDEN...............................................127
4
Verbintenissenrecht 2024-2025
2024-2025
,INHOUDSOPGAVE
INLEIDING..........................................................................................................................................6
AFDELING 1. BELANG EN DOELSTELLINGEN VAN HET VERBINTENISSENRECHT......................................6
AFDELING 2. VAN HET BW VAN 1804 NAAR BOEKEN 1 EN 5 BW...........................................................6
DEEL 1. HET BEGRIP VERBINTENIS EN DE SOORTEN VERBINTENISSEN...............................................8
HOOFDSTUK 1. HET BEGRIP VERBINTENIS........................................................................................8
AFDELING 1. DE VERBINTENIS................................................................................................................8
AFDELING 2. DE NATUURLIJKE VERBINTENIS..........................................................................................9
HOOFDSTUK 2. DE VERSCHILLENDE SOORTEN VERBINTENISSEN....................................................10
AFDELING 1. INDELING VOLGENS HET VOORWERP VAN DE VERBINTENIS...........................................10
AFDELING 2. INDELING VOLGENS HET AANTAL SCHULDEISERS OF SCHULDENAARS............................13
AFDELING 3. INDELING VOLGENS DE MODALITEITEN VAN DE VERBINTENIS.......................................20
DEEL 2. DE BRONNEN EN GEVOLGEN VAN VERBINTENISSEN...........................................................28
HOOFDSTUK 1. DE VERBINTENIS DOOR EENZIJDIGE WILSUITING...................................................28
AFDELING 1. AUTONOME BRON VAN VERBINTENISSEN......................................................................28
AFDELING 2. TOEPASSELIJKE RECHTSREGELS.......................................................................................28
HOOFDSTUK 2. DE SCHIJN- OF VERTROUWENSLEER.......................................................................28
AFDELING 1. DRAAGWIJDTE.................................................................................................................28
AFDELING 2. JURIDISCHE GRONDSLAG.................................................................................................29
AFDELING 3. TOEPASSINGSVOORWAARDEN EN RECHTSGEVOLGEN....................................................29
HOOFDSTUK 3. DE OVEREENKOMST: DEFINITIE EN SOORTEN........................................................29
AFDELING 1. HET BEGRIP ‘OVEREENKOMST’........................................................................................29
AFDELING 2. SOORTEN OVEREENKOMSTEN.........................................................................................30
HOOFDSTUK 4. GRONDBEGINSELEN VAN HET CONTRACTENRECHT (!)...........................................35
AFDELING 1. DE THEORIE VAN DE WILSAUTONOMIE...........................................................................35
AFDELING 2. DE SOCIALISERING VAN HET CONTRACTENRECHT...........................................................35
HOOFDSTUK 5. DE TOTSTANDKOMING VAN DE OVEREENKOMST..................................................38
AFDELING 1. PRECONTRACTUELE FASE................................................................................................38
AFDELING 2. HET SLUITEN VAN DE OVEREENKOMST...........................................................................40
HOOFDSTUK 6. GELDIGHEIDSVEREISTEN VAN DE OVEREENKOMST................................................42
AFDELING 1. DE TOESTEMMING...........................................................................................................43
AFDELING 2. DE BEKWAAMHEID..........................................................................................................47
AFDELING 3. VOORWERP......................................................................................................................48
AFDELING 4. OORZAAK.........................................................................................................................51
DEEL 3. DE GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DE CONTRACTPARTIJEN....................................53
HOOFDSTUK 1. DE INTERPRETATIE EN UITVOERING TE GOEDER TROUW.......................................53
AFDELING 1. DE INTERPRETATIE EN KWALIFICATIE VAN HET CONTRACT.............................................53
2
Verbintenissenrecht 2024-2025
,AFDELING 2. INHOUD VAN HET CONTRACT..........................................................................................55
AFDELING 3. UITVOERING TE GOEDER TROUW EN VERBOD VAN RECHTSMISBRUIK...........................57
HOOFDSTUK 2. DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID...............................................................61
AFDELING 1. DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VOOR EIGEN GEDRAG....................................61
AFDELING 2. DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VOOR HULPPERSONEN...................................62
AFDELING 3. DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VOOR HULPVOORWERPEN............................62
AFDELING 4. OVERMACHT....................................................................................................................63
AFDELING 5. VERANDERING VAN OMSTANDIGHEDEN.........................................................................64
AFDELING 6. CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEIDSREGELINGEN.......................................................65
HOOFDSTUK 3. SANCTIES BIJ CONTRACTBREUK.............................................................................66
AFDELING 1. UITVOERING IN NATURA.................................................................................................66
AFDELING 2. SCHADEHERSTEL..............................................................................................................68
AFDELING 3. ONTBINDING....................................................................................................................71
AFDELING 4. PRIJSVERMINDERING.......................................................................................................75
AFDELING 5. SCHORSING VAN VERBINTENISSEN..................................................................................75
HOOFDSTUK 4. GRONDEN EN GEVOLGEN VAN HET TENIETGAAN VAN HET CONTRACT..................77
(AFDELING 1. HET TENIETGAAN VAN DE VERBINTENIS).......................................................................77
AFDELING 2. DE GERECHTELIJKE EN BUITENGERECHTELIJKE NIETIGVERKLARING................................77
AFDELING 3. (EENZIJDIGE) OPZEGGING................................................................................................82
AFDELING 7. POSTCONTRACTUELE VERBINTENISSEN...........................................................................84
DEEL 4. GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DERDEN.................................................................85
HOOFDSTUK 1. ALGEMEEN............................................................................................................85
HOOFDSTUK 2. ONDERSCHEID TUSSEN CONTRACTPARTIJEN EN DERDEN.......................................85
AFDELING 1. CONTRACTPARTIJEN........................................................................................................85
AFDELING 2. DERDEN IN DE ZIN VAN ART. 5.103 BW...........................................................................86
HOOFDSTUK 3. RELATIVITEIT VAN DE OBLIGATOIRE (INTERNE) GEVOLGEN....................................87
AFDELING 1. BETEKENIS EN DRAAGWIJDTE..........................................................................................87
AFDELING 2. UITZONDERINGEN...........................................................................................................87
HOOFDSTUK 4. TEGENWEPELIJKHEID VAN DE EXTERNE GEVOLGEN...............................................90
AFDELING 1. BETEKENIS EN DRAAGWIJDTE..........................................................................................90
AFDELING 2. VOORWAARDEN VOOR TEGENWERPBAARHEID..............................................................91
AFDELING 3. DERDE-MEDEPLICHTIGHEID AAN ANDERMANS CONTRACTBREUK.................................91
AFDELING 4. UITZONDERINGEN OP HET PRINCIPE VAN TEGENSTELBAARHEID VAN DE EXTERNE
WERKING VAN DE OVEREENKOMST.....................................................................................................92
DEEL 5. RECHTSFEITEN.....................................................................................................................94
INLEIDING.....................................................................................................................................94
HOOFDSTUK 1. DE ZAAKWAARNEMING.........................................................................................94
AFDELING 1. GRONDSLAG....................................................................................................................94
AFDELING 2. TOEPASSINGSVOORWAARDEN........................................................................................94
AFDELING 3. GEVOLGEN VAN DE ZAAKWAARNEMER..........................................................................95
HOOFDSTUK 2. DE ONVERSCHULDIGDE BETALING.........................................................................96
AFDELING 1. GRONDSLAG....................................................................................................................96
AFDELING 2. TOEPASSINGSVOORWAARDEN........................................................................................96
3
Verbintenissenrecht 2024-2025
, AFDELING 3. GEVOLGEN VAN DE ONVERSCHULDIGDE BETALING........................................................97
HOOFDSTUK 3. DE ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING...............................................................97
AFDELING 1. GRONDSLAG....................................................................................................................97
AFDELING 2. TOEPASSINGSVOORWAARDEN........................................................................................98
AFDELING 3. GEVOLGEN VAN DE ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING..............................................98
DEEL 6. OVERDRACHT VAN VERBINTENISSEN EN CONTRACTEN....................................................100
HOOFDSTUK 1. DE OVERDRACHT VAN SCHULDVORDERING.........................................................100
AFDELING 1. ALGEMEEN.....................................................................................................................100
AFDELING 2. DE VERHOUDING TUSSEN DE OVERDRAGER EN DE OVERNEMER.................................100
AFDELING 3. DE TEGENWERPBAARHEID VAN DE OVERDRACHT VAN SCHULDVORDERING AAN DE
OVERGEDRAGEN SCHULDENAAR........................................................................................................102
HOOFDSTUK 2. SCHULD- EN CONTRACTOVERDRACHT.................................................................103
AFDELING 1. SCHULDOVERDRACHT....................................................................................................103
AFDELING 2. CONTRACTOVERDRACHT...............................................................................................105
DEEL 7. TENIETGAAN OF UITDOVEN VAN DE VERBINTENIS OF RECHTSVORDERING......................106
HOOFDSTUK 1. NAKOMING VAN DE VERBINTENIS OF BETALING..................................................106
AFDELING 1. HET BEGRIP BETALING...................................................................................................106
AFDELING 2. DE TOEPASSINGSVOORWAARDEN VOOR DE BETALING................................................106
AFDELING 3. HET VOORWERP VAN DE BETALING..............................................................................107
AFDELING 4. BETALING MET SUBROGATIE (= INDEPLAATSSTELLING)................................................110
AFDELING 7. GEDWONGEN BETALING................................................................................................114
HOOFDSTUK 2. SCHULDVERNIEUWING........................................................................................116
AFDELING 1. BEGRIP...........................................................................................................................116
AFDELING 2. GELDIGHEIDSVEREISTEN................................................................................................116
AFDELING 3. BEWIJS...........................................................................................................................117
AFDELING 4. GEVOLGEN.....................................................................................................................117
HOOFDSTUK 3. KWIJTSCHELDING VAN SCHULD, AFSTAND VAN RECHT EN RECHTSVERWERKING. 118
AFDELING 1. KWIJTSCHELDING VAN SCHULD.....................................................................................118
AFDELING 2. AFSTAND VAN RECHT....................................................................................................119
AFDELING 3. RECHTSVERWERKING.....................................................................................................119
HOOFDSTUK 4. SCHULDVERGELIJKING.........................................................................................121
AFDELING 1. BEGRIP...........................................................................................................................121
AFDELING 2. DE WETTELIJKE SCHULDVERGELIJKING..........................................................................121
AFDELING 3. DE GERECHTELIJKE SCHULDVERGELIJKING....................................................................123
AFDELING 4. DE CONTRACTUELE SCHULDVERGELIJKING...................................................................123
HOOFDSTUK 6. SCHULDVERMENGING (NK)..................................................................................124
AFDELING 1. BEGRIP, KENMERKEN EN TOEPASSINGSVOORWAARDEN..............................................124
AFDELING 2. GEVOLGEN.....................................................................................................................124
HOOFDSTUK 7. DE BEVRIJDENDE VERJARING...............................................................................125
AFDELING 1. BEGRIP, KENMERKEN EN GEVOLGEN.............................................................................125
AFDELING 2. AANVANGSPUNT EN BEREKENING VERJAARDAGSTERMIJNEN......................................125
AFDELING 3. DUUR VAN EEN AANTAL BELANGRIJKE VERJARINGSTERMIJNEN...................................126
AFDELING 4. STUITINGS-, SCHORSINGS- EN VERLENGINGSGRONDEN...............................................127
4
Verbintenissenrecht 2024-2025
