Corperate crime and terrorism
Module 2
Ppt 7: Witteboorden- en bedrijfscriminaliteit: definities, onderzoek en theoretische perspectieven
Studievragen
o Hoe definieerde Sutherland witteboordencriminaliteit (WCC)?
o Welke definitieve ambiguïteiten omgaan WCC en corporate crime (CC)?
o Welke alternatieve concepten zijn voorgesteld?
o Welke onderzoeksmethoden zijn gebruikt om WCC en CC te bestuderen?
o Welke theorieën zijn ontwikkeld om WCC en CC te verklaren?
o Wat zijn de belangrijkste bevindingen met betrekking tot macro-, meso- en
microvoorspellers van WCC?
o Wat zijn de vijf belangrijkste variabelen van Shover en Grabosky's theorie?
Discussievragen
o Welke definities van WCC en CC en/of theorieën lijken voor jou het meest
overtuigend en waarom?
o Welke onderzoeksmethoden en theorieën lijken het meest veelbelovend en waarom?
o Welke van hen lijkt het meest van toepassing op jouw land van herkomst?
Definiëring van witteboordencriminaliteit en bedrijfscriminaliteit (WCC & CC)
Witteboordencriminaliteit (WCC): geschiedenis van een concept
Er was al vóór 1939 onderzoek naar dezelfde kwesties
o Bonger (1905) is de belangrijkste voorganger
Concept geïntroduceerd door Sutherland in 1939, ontwikkeld in White Collar Crime (1949)
o Spanning tussen de focus op individuen of bedrijven en vele andere ambiguïteiten
(zie volgende)
WCC definieerde in het boek "misdaad gepleegd door een persoon van
respectabiliteit en hoge sociale status tijdens zijn beroep", maar richt zich
vervolgens op bedrijven
o Sutherlands beste definitie gegeven in Encyclopedia of Criminology (1949):
"Een persoon met een hoge sociaaleconomische status die de wetten
overtreedt die bedoeld zijn om zijn beroepsactiviteiten te reguleren"
Term opgenomen in de gemeenschappelijke taal en vertaald in vele andere talen
Maar geen juridische categorie of specifiek misdrijf op zich
Sutherland's White-Collar Crime (1949): Een overzicht
Methoden: analyse van overtredingen van 70 grote productie-, mijnbouw- en
handelsbedrijven en hun dochterondernemingen en 15 openbare nutsbedrijven
o Verbluffende bevindingen, maar namen van bedrijven werden geanonimeerd tot de
editie van 1983
Belangrijkste stellingen van het boek:
o Personen uit de hogere sociaaleconomische klasse en bedrijven vertonen veel
"crimineel" gedrag
o Dit "criminele" gedrag verschilt van het criminele gedrag van de lagere
sociaaleconomische klasse in de administratieve procedures die worden gebruikt om
met daders om te gaan
o Variaties in administratieve procedures zijn niet significant om de oorzaak van
misdaad te verklaren
o De theorie van differentiële associatie is de overkoepelende verklaring
,Wat is precies criminaliteit in witteboordencriminaliteit?
Voor Sutherland zijn er twee hoofdcriteria om misdaad te definiëren:
o Juridische beschrijving van een handeling als sociaal schadelijk
o Wettelijke bepaling van een straf voor de handeling
Ruime interpretatie van de misdaadstandaard in het vakgebied, maar controversieel en
betwist
o Voor advocaten (bijv. Tappan, 1947) konden alleen strafbare feiten die door de
strafrechtbank waren vastgesteld als misdrijf worden beschouwd
o Onverkorte versie van het boek alleen gepubliceerd in 1983
Voor Aubert (1952) en anderen is het belangrijk om de ambiguïteit van WCC te omarmen bij
het kaderen van empirisch werk
Maar vanuit analytisch oogpunt loopt het ontbreken van onderscheid het risico dat er een
"black box" ontstaat.
Geen definitieve oplossing hierover:
o Sommige studies richten zich op 'echte' misdrijven, terwijl andere bredere
overtredingen beschouwen
Veel andere kritiekpunten werden later geuit op Sutherlands definitie
De definitie mist conceptuele helderheid
o Dader en overtreding?
o Alleen misdrijven of wetsovertredingen?
En hoe zit het met "wettige maar verschrikkelijke" (Passas) daden?
o Zelfde misdrijven, maar een speciale misdaadcategorie alleen voor mensen met een
hoge sociale status?
o Individuele of organisatorische witteboordenactiviteiten?
o Hoe onderscheid je WCC van reguliere bedrijfspraktijk?
o Als de focus ligt op beroep, hoe stel je dan grenzen van beroep vast (bijvoorbeeld
werkloosheid)?
Is definitie nog steeds voldoende?
o Het onderscheid tussen witte/blauweboordenpersoneel is minder relevant dan 80
jaar geleden
"WCC" is een meer sensibiliserend concept dan een definitief concept
Voorgestelde alternatieve termen
Bedrijfs- versus beroepsmisdaad (Clinard & Quinney, 1973)
Organisatorische misdaad (Schrager & Short, 1978)
Corporate (Punch 1996) of organisatorische/elite afwijking (Ermann & Lundman, 1978)
Economische misdaad (ABA, vooral verspreid in socialistische landen)
Zakelijke misdaad (Clarke, 1990)
Misdaden van de machtigen (kritische criminologen)
Misdaden van de suites (Timmer & Eitzen 1989)
Misdaden van de middenklasse (Weisburd, 1991; Karstedt, 2015)
Machtsmisbruik (VN)
Misdaden van bedrog (Gottfredson & Hirschi, 1990)
Schendingen van vertrouwen (Shapiro, 1990)
Specifieke subcategorieën (bijv. misdaden tegen het milieu, bijv. Green, 1990)
Belangrijk onderscheid tussen "beroepsbezettelijk" en "bedrijfscriminaliteit"
Beroepsmisdrijf: "misdrijven gepleegd door individuen voor zichzelf tijdens hun beroep en de
misdrijven van werknemers tegen hun werkgever"
, Bedrijfsmisdrijven: "misdrijven gepleegd door bedrijfsfunctionarissen voor hun onderneming
en de misdrijven van de onderneming zelf" (Clinard en Quinney, 1973)
Organisatiemisdrijf: "illegale nalatigheid of plegen van een individu of een groep individuen
binnen een legitieme organisatie in overeenstemming met de operationele doelstellingen van
een organisatie, die een ernstige fysieke of economische impact hebben op werknemers,
consumenten of het algemene publiek" (Schrager en Short, 1978)
o Ook van toepassing op publieke organisaties (bijv. leger) en NGO's (bijv. kerk)
Maar kunnen bedrijven/organisaties misdaden plegen?
Alleen door zo'n onderscheid te maken, kan coherent theoretiseren plaatsvinden (Braithwaite, 1985)
Interessante typologie voorgesteld door Friederichs (2007, 2010)
Bedrijfscriminaliteit + Beroepsmisdaad + Overheidscriminaliteit +
"Hybride" misdaadcombinatie van overheids-, bedrijfs-, internationale financiële instellingen
of beroepsmisdrijf,
o Zoals "staats-bedrijfscriminaliteit" of "grootschalige misdaad"
"Residual" soorten witteboordencriminaliteit:
o Bedrijfscriminaliteit: coöperatieve ondernemingen die samenwerken met
georganiseerde misdaad en legitieme bedrijven
o Contrepreneuriale misdaad: oplichting, oplichting en fraude die eruitzien als
legitieme bedrijven
o Technocrime: het bundelen van computers en andere geavanceerde technologie met
witteboordencriminaliteit
o Avocational misdrijf: "illegale maar niet-conventionele strafbare feiten gepleegd door
witteboordenmedewerkers buiten een specifiek organisatorische of beroepscontext,
waaronder belastingontduiking, verzekeringsfraude, lening-/kredietfraude,
douaneontduiking en de aankoop van gestolen goederen"
Zijn witteboord- en bedrijfscriminaliteit georganiseerde misdaad?
Sutherland erkende WCC als "georganiseerde misdaad"
o Geïnteresseerd in het bestuderen van hoe WCC's werden georganiseerd
o Het onderscheid tussen WCCal en professionele dief was in de zelf- en publieke
perceptie
Verschillende interpretaties, maar de meeste WCC/CC's voldoen aan de officiële definitie van
OC
o Het onderscheid is vooral moeilijk in overgangslanden, waaronder Oost-Europese
landen
Voor sommige wetenschappers groeien de overeenkomsten in werkwijze en overlap (bijv.
Ruggiero)
OC-analytische kaders, bijvoorbeeld routineactiviteitentheorie, ook toepasbaar op WCC/CC
Overeenkomsten ook in criminele carrières
o Laat aanvang, veel niet-gebruikelijke verdachten, vaak langere carrières
Onderzoeks- en methodologische uitdagingen
Marginaal onderwerp in de criminologie, met korte pieken van aandacht
Na enkele empirische studies begin jaren vijftig werd het onderwerp verlaten
Nieuwe focus op machtsmisbruik na de Vietnamoorlog en Watergate begin jaren zeventig,
daarna weer een daling
Nieuwe interesse aangewakkerd door milieubeweging en de Grote Recessie
Huidig onderzoek
o Het meeste onderzoek is nog steeds Amerikaans
, o Baanbrekende studies door enkele niet-Amerikaanse onderzoeken. Engelstalige
geleerden (Levi en Braithwaite)
o Groeiend aantal studies op het Europese vasteland, maar verspreid over vele talen en
onderwerpen
Wat vertellen deze statistieken ons? Wat zijn hun grenzen?
Uitleg tabel chatgpt: De tabel toont het aantal arrestaties in de VS voor drie soorten
witteboordencriminaliteit tussen 1990 en 2009: vervalsing/namaking, verduistering en fraude.
Wat valt op?
1. Fraude is veruit de grootste categorie
Fraude-arrestaties liggen steeds het hoogst, vaak boven de 200.000 per jaar.
Er is een grote piek in 1992 (279.682) en opnieuw rond 1997 (298.713).
Daarna dalen de cijfers tot rond 2006–2008, met een kleine stijging in 2009.
2. Vervalsing/namaking schommelt sterk
Begint rond 50.000 in 1990.
Piekt in 1995 (84.068).
Daarna daling eind jaren ’90, gevolgd door nieuwe stijging midden jaren 2000.
Eindigt in 2009 met 85.844 – bijna het hoogste punt ooit in de reeks.
3. Verduistering stijgt gestaag
Start laag (7708 in 1990) maar stijgt bijna elk jaar.
Bereikt in 2009 een hoogtepunt van 17.920.
Dit is de enig echt consistente groeitrend in de tabel.
Kort samengevat
Fraude domineert en kent duidelijke pieken in economische onrust (bijv. begin jaren
’90, late jaren ’90).
Vervalsing fluctueert sterk maar eindigt hoger dan het startpunt.
Verduistering groeit stabiel, mogelijk door betere detectie en meer aandacht voor
interne bedrijfsmisdrijven.
Methodologische uitdagingen bij het bestuderen van WCC en CC
Veel WCC/CC's zijn niet opgenomen in de strafstatistiek (vooral in Angelsaksische landen)
Statistieken van regelgevende instanties zeggen meer over controle dan over de misdaad zelf
Onduidelijke juridische status van veel WCC en CC
Het vaststellen van juridische verantwoordelijkheden is een complexe taak
Vervolging is onderhevig aan veranderingen in beleid en regering
Slachtofferonderzoeken zijn niet mogelijk voor de meeste WCC/CC
Delinquentenenquête is alleen mogelijk voor lichte veroordeelden
Module 2
Ppt 7: Witteboorden- en bedrijfscriminaliteit: definities, onderzoek en theoretische perspectieven
Studievragen
o Hoe definieerde Sutherland witteboordencriminaliteit (WCC)?
o Welke definitieve ambiguïteiten omgaan WCC en corporate crime (CC)?
o Welke alternatieve concepten zijn voorgesteld?
o Welke onderzoeksmethoden zijn gebruikt om WCC en CC te bestuderen?
o Welke theorieën zijn ontwikkeld om WCC en CC te verklaren?
o Wat zijn de belangrijkste bevindingen met betrekking tot macro-, meso- en
microvoorspellers van WCC?
o Wat zijn de vijf belangrijkste variabelen van Shover en Grabosky's theorie?
Discussievragen
o Welke definities van WCC en CC en/of theorieën lijken voor jou het meest
overtuigend en waarom?
o Welke onderzoeksmethoden en theorieën lijken het meest veelbelovend en waarom?
o Welke van hen lijkt het meest van toepassing op jouw land van herkomst?
Definiëring van witteboordencriminaliteit en bedrijfscriminaliteit (WCC & CC)
Witteboordencriminaliteit (WCC): geschiedenis van een concept
Er was al vóór 1939 onderzoek naar dezelfde kwesties
o Bonger (1905) is de belangrijkste voorganger
Concept geïntroduceerd door Sutherland in 1939, ontwikkeld in White Collar Crime (1949)
o Spanning tussen de focus op individuen of bedrijven en vele andere ambiguïteiten
(zie volgende)
WCC definieerde in het boek "misdaad gepleegd door een persoon van
respectabiliteit en hoge sociale status tijdens zijn beroep", maar richt zich
vervolgens op bedrijven
o Sutherlands beste definitie gegeven in Encyclopedia of Criminology (1949):
"Een persoon met een hoge sociaaleconomische status die de wetten
overtreedt die bedoeld zijn om zijn beroepsactiviteiten te reguleren"
Term opgenomen in de gemeenschappelijke taal en vertaald in vele andere talen
Maar geen juridische categorie of specifiek misdrijf op zich
Sutherland's White-Collar Crime (1949): Een overzicht
Methoden: analyse van overtredingen van 70 grote productie-, mijnbouw- en
handelsbedrijven en hun dochterondernemingen en 15 openbare nutsbedrijven
o Verbluffende bevindingen, maar namen van bedrijven werden geanonimeerd tot de
editie van 1983
Belangrijkste stellingen van het boek:
o Personen uit de hogere sociaaleconomische klasse en bedrijven vertonen veel
"crimineel" gedrag
o Dit "criminele" gedrag verschilt van het criminele gedrag van de lagere
sociaaleconomische klasse in de administratieve procedures die worden gebruikt om
met daders om te gaan
o Variaties in administratieve procedures zijn niet significant om de oorzaak van
misdaad te verklaren
o De theorie van differentiële associatie is de overkoepelende verklaring
,Wat is precies criminaliteit in witteboordencriminaliteit?
Voor Sutherland zijn er twee hoofdcriteria om misdaad te definiëren:
o Juridische beschrijving van een handeling als sociaal schadelijk
o Wettelijke bepaling van een straf voor de handeling
Ruime interpretatie van de misdaadstandaard in het vakgebied, maar controversieel en
betwist
o Voor advocaten (bijv. Tappan, 1947) konden alleen strafbare feiten die door de
strafrechtbank waren vastgesteld als misdrijf worden beschouwd
o Onverkorte versie van het boek alleen gepubliceerd in 1983
Voor Aubert (1952) en anderen is het belangrijk om de ambiguïteit van WCC te omarmen bij
het kaderen van empirisch werk
Maar vanuit analytisch oogpunt loopt het ontbreken van onderscheid het risico dat er een
"black box" ontstaat.
Geen definitieve oplossing hierover:
o Sommige studies richten zich op 'echte' misdrijven, terwijl andere bredere
overtredingen beschouwen
Veel andere kritiekpunten werden later geuit op Sutherlands definitie
De definitie mist conceptuele helderheid
o Dader en overtreding?
o Alleen misdrijven of wetsovertredingen?
En hoe zit het met "wettige maar verschrikkelijke" (Passas) daden?
o Zelfde misdrijven, maar een speciale misdaadcategorie alleen voor mensen met een
hoge sociale status?
o Individuele of organisatorische witteboordenactiviteiten?
o Hoe onderscheid je WCC van reguliere bedrijfspraktijk?
o Als de focus ligt op beroep, hoe stel je dan grenzen van beroep vast (bijvoorbeeld
werkloosheid)?
Is definitie nog steeds voldoende?
o Het onderscheid tussen witte/blauweboordenpersoneel is minder relevant dan 80
jaar geleden
"WCC" is een meer sensibiliserend concept dan een definitief concept
Voorgestelde alternatieve termen
Bedrijfs- versus beroepsmisdaad (Clinard & Quinney, 1973)
Organisatorische misdaad (Schrager & Short, 1978)
Corporate (Punch 1996) of organisatorische/elite afwijking (Ermann & Lundman, 1978)
Economische misdaad (ABA, vooral verspreid in socialistische landen)
Zakelijke misdaad (Clarke, 1990)
Misdaden van de machtigen (kritische criminologen)
Misdaden van de suites (Timmer & Eitzen 1989)
Misdaden van de middenklasse (Weisburd, 1991; Karstedt, 2015)
Machtsmisbruik (VN)
Misdaden van bedrog (Gottfredson & Hirschi, 1990)
Schendingen van vertrouwen (Shapiro, 1990)
Specifieke subcategorieën (bijv. misdaden tegen het milieu, bijv. Green, 1990)
Belangrijk onderscheid tussen "beroepsbezettelijk" en "bedrijfscriminaliteit"
Beroepsmisdrijf: "misdrijven gepleegd door individuen voor zichzelf tijdens hun beroep en de
misdrijven van werknemers tegen hun werkgever"
, Bedrijfsmisdrijven: "misdrijven gepleegd door bedrijfsfunctionarissen voor hun onderneming
en de misdrijven van de onderneming zelf" (Clinard en Quinney, 1973)
Organisatiemisdrijf: "illegale nalatigheid of plegen van een individu of een groep individuen
binnen een legitieme organisatie in overeenstemming met de operationele doelstellingen van
een organisatie, die een ernstige fysieke of economische impact hebben op werknemers,
consumenten of het algemene publiek" (Schrager en Short, 1978)
o Ook van toepassing op publieke organisaties (bijv. leger) en NGO's (bijv. kerk)
Maar kunnen bedrijven/organisaties misdaden plegen?
Alleen door zo'n onderscheid te maken, kan coherent theoretiseren plaatsvinden (Braithwaite, 1985)
Interessante typologie voorgesteld door Friederichs (2007, 2010)
Bedrijfscriminaliteit + Beroepsmisdaad + Overheidscriminaliteit +
"Hybride" misdaadcombinatie van overheids-, bedrijfs-, internationale financiële instellingen
of beroepsmisdrijf,
o Zoals "staats-bedrijfscriminaliteit" of "grootschalige misdaad"
"Residual" soorten witteboordencriminaliteit:
o Bedrijfscriminaliteit: coöperatieve ondernemingen die samenwerken met
georganiseerde misdaad en legitieme bedrijven
o Contrepreneuriale misdaad: oplichting, oplichting en fraude die eruitzien als
legitieme bedrijven
o Technocrime: het bundelen van computers en andere geavanceerde technologie met
witteboordencriminaliteit
o Avocational misdrijf: "illegale maar niet-conventionele strafbare feiten gepleegd door
witteboordenmedewerkers buiten een specifiek organisatorische of beroepscontext,
waaronder belastingontduiking, verzekeringsfraude, lening-/kredietfraude,
douaneontduiking en de aankoop van gestolen goederen"
Zijn witteboord- en bedrijfscriminaliteit georganiseerde misdaad?
Sutherland erkende WCC als "georganiseerde misdaad"
o Geïnteresseerd in het bestuderen van hoe WCC's werden georganiseerd
o Het onderscheid tussen WCCal en professionele dief was in de zelf- en publieke
perceptie
Verschillende interpretaties, maar de meeste WCC/CC's voldoen aan de officiële definitie van
OC
o Het onderscheid is vooral moeilijk in overgangslanden, waaronder Oost-Europese
landen
Voor sommige wetenschappers groeien de overeenkomsten in werkwijze en overlap (bijv.
Ruggiero)
OC-analytische kaders, bijvoorbeeld routineactiviteitentheorie, ook toepasbaar op WCC/CC
Overeenkomsten ook in criminele carrières
o Laat aanvang, veel niet-gebruikelijke verdachten, vaak langere carrières
Onderzoeks- en methodologische uitdagingen
Marginaal onderwerp in de criminologie, met korte pieken van aandacht
Na enkele empirische studies begin jaren vijftig werd het onderwerp verlaten
Nieuwe focus op machtsmisbruik na de Vietnamoorlog en Watergate begin jaren zeventig,
daarna weer een daling
Nieuwe interesse aangewakkerd door milieubeweging en de Grote Recessie
Huidig onderzoek
o Het meeste onderzoek is nog steeds Amerikaans
, o Baanbrekende studies door enkele niet-Amerikaanse onderzoeken. Engelstalige
geleerden (Levi en Braithwaite)
o Groeiend aantal studies op het Europese vasteland, maar verspreid over vele talen en
onderwerpen
Wat vertellen deze statistieken ons? Wat zijn hun grenzen?
Uitleg tabel chatgpt: De tabel toont het aantal arrestaties in de VS voor drie soorten
witteboordencriminaliteit tussen 1990 en 2009: vervalsing/namaking, verduistering en fraude.
Wat valt op?
1. Fraude is veruit de grootste categorie
Fraude-arrestaties liggen steeds het hoogst, vaak boven de 200.000 per jaar.
Er is een grote piek in 1992 (279.682) en opnieuw rond 1997 (298.713).
Daarna dalen de cijfers tot rond 2006–2008, met een kleine stijging in 2009.
2. Vervalsing/namaking schommelt sterk
Begint rond 50.000 in 1990.
Piekt in 1995 (84.068).
Daarna daling eind jaren ’90, gevolgd door nieuwe stijging midden jaren 2000.
Eindigt in 2009 met 85.844 – bijna het hoogste punt ooit in de reeks.
3. Verduistering stijgt gestaag
Start laag (7708 in 1990) maar stijgt bijna elk jaar.
Bereikt in 2009 een hoogtepunt van 17.920.
Dit is de enig echt consistente groeitrend in de tabel.
Kort samengevat
Fraude domineert en kent duidelijke pieken in economische onrust (bijv. begin jaren
’90, late jaren ’90).
Vervalsing fluctueert sterk maar eindigt hoger dan het startpunt.
Verduistering groeit stabiel, mogelijk door betere detectie en meer aandacht voor
interne bedrijfsmisdrijven.
Methodologische uitdagingen bij het bestuderen van WCC en CC
Veel WCC/CC's zijn niet opgenomen in de strafstatistiek (vooral in Angelsaksische landen)
Statistieken van regelgevende instanties zeggen meer over controle dan over de misdaad zelf
Onduidelijke juridische status van veel WCC en CC
Het vaststellen van juridische verantwoordelijkheden is een complexe taak
Vervolging is onderhevig aan veranderingen in beleid en regering
Slachtofferonderzoeken zijn niet mogelijk voor de meeste WCC/CC
Delinquentenenquête is alleen mogelijk voor lichte veroordeelden
