Samenvatting - Bewegingsopvoeding

BEWEGINGSOPVOEDING 2

HOOFDSTUK 1: HET VIERLUIK VAN BEWEGEN – IN
DE BEWEGINGSLES: BASISVAARDIGHEDEN
1. GROOTMOTORISCHE
(BASIS)VAARDIGHEDEN
Grove motoriek: grote bewegingen van de armen, benen en de romp

- Natuurlijke bewegingen
- Specifieke bewegingen

Fijne motoriek: fijnere bewegingen die oog-handcoördinatie vragen


2. GROOT MOTORISCHE BEWEGINGEN –
VAARDIGHEDEN (=GROVE MOTORIEK)

2.1. de natuurlijke bewegingen
- Duidelijk waarneembaar en beschrijfbaar
- Vb: lopen, kruipen, springen…
- Uit zichzelf ontdekken en uitvoeren, niet aangeleerd

Kenmerken:

- Ontstaan op natuurlijke wijze (moeten niet aangeleerd worden)
- Men leert door rijping.  Het kind ziet iets, doet na en gaat van nature door oefening verfijnen
- Er is een eenvoudig bewegingsverloop (weinig of geen technische aanwijzing vereist)

Voorwaarden:

- Fysieke eigenschappen (= conditie-eigenschappen)
o Weerstand (tegenover inspanningen)
o Kracht
o Snelheid
o Uithouding
o Lenigheid (spiersoepelheid en gewrichtsbeweeglijkheid)
- Coördinatieve eigenschappen
o Motorisch aanpassingsvermogen
o Bijzondere coördinatieve eigenschappen
 Behendigheid
 Evenwicht

,  Oriënteringsvermogen
 Handigheid (speciale vorm van behendigheid)



2.2. de specifi eke bewegingen
- Uitgebouwd natuurlijke bewegingen, afgeleid
- Basisbewegingen + daaraan techniek gekoppeld
- Vb: hoogspringen – lopen en springen moet gekend zijn

Kenmerken:

- Niet van nature uit verworven, moeten aangeleerd worden
- Worden aangeleerd a.d.h.v. technieken  technische aanwijzingen nodig
- Verlopen complexer dan basisbewegingen

Voorwaarden:

- Basisvaardigheden moeten beheerst zijn
- Het kind moet een reeks bewegingsvaardigheden kunnen onthouden en achtereenvolgens kunnen uitvoeren


3. MOTORISCHE ONTWIKKELING

3.1. hoe gaat de motoriek zich ontwikkelen?
Motorische ontwikkeling
= de manier waarop het kind zich in zijn beweging zal gaan ontwikkelen

Hoe? Door zelf dingen te doen en uit te proberen

- Handelingen gaan verfijnen
- Bewegingen gaan automatiseren



3.2. algemene kenmerken in de evolutie of ontwikkeling van
de basisvaardigheden
- Gebrek aan evenwicht (wankelen en vallen)
- Coördinatie
o Geen juiste dosering van kracht
o Misrekeningen in ruimte en tijd
- Dynamiek en sierlijkheid: lompigheid in de beweging
- Bewegingsoverdaad
o Brede, overbodige meebewegingen (synkinesieën). Overdreven spanningen komen tot uiting in gebalde
vuisten of in het gezicht



3.3. factoren voor bewegingsontwikkeling en ontwikkeling
van de basisvaardigheden
- De aanleg
o Erfelijk bepaald.
- De rijpheid
o Lichamelijk (en geestelijk) geschikt zijn om zijn mogelijkheden toe te passen
o Individueel verschillend

, - De prikkels uit de omgeving


4. PERIODEN IN DE
BEWEGINGSONTWIKKELING
Ontwikkeling van basisvaardigheden wordt beïnvloed door de aard en de hoeveelheid van bewegingservaringen.

2 perioden:

- De vroege kinderjaren
o 2 – 6 jaar
o Kritische leerperiode
o Belangrijk voor motorische ontwikkeling
 Te weinig fundamentele bewegingspatronen leren  later moeilijkheden krijgen om
complexere of meer ingewikkelde bewegingsvormen te leren
- Late kinderjaren
o Tussen 6 – 11 jaar
o Optimale leerperiode
o Grote psychische en lichamelijke ontwikkeling  coördinatie extra trainen


5. MOTORISCHE ONTWIKKELINGSSTAPPEN
Ontwikkelingsstappen
= schetsen de wijze waarop kinderen doorgaans een bepaalde bewegingsvaardigheid of een aspect van beweging
verwerven doorheen de kleutertijd.

 Worden gekoppeld aan leeftijden
 Evolutie zien is belangrijker dan ‘op leeftijd’ zitten


6. HET MOTORISCH PROFIEL
Elke leeftijd heeft typische bewegingen.



6.1. de 2,5-jarige peuter
Kenmerken grove motoriek:

- Beheers basisbewegingen net
o  Coördinatie verloopt niet zo vlot
- Onvoldoende beheerst in bewegingen + weinig stabiel
- Bewegingen gebeuren met bewegingsoverdraad + weinig gecontroleerd/doelgericht
- Loopt nog niet helemaal rechtop + niet op één voet staan

Kenmerken fijne motoriek

- Oog-handcoördinatie is nog niet volledig ontwikkeld
- De bewegingen gebeuren vanuit de schouder, met de hele arm en met veel meebewegingen
- Kan buig- en strekspier nog niet volledig beheersen en doseren



6.2. de 3-jarige kleuter
Kenmerken grove motoriek

, - Lopen verloopt soepeler, maar valt nog vaak
- Kan trap op zonder bijtrekpassen
- Kan springen met beide voeten samen
- Weinig gecontroleerde en niet doelgerichte bewegingen. Werkt van impuls tot impuls
- Heeft moeite met dosering van kracht
- Herhaalt vaak bewegingen  constante oefening
- Vindt bewegen prettig

Kenmerken fijne motoriek

- Oog-handcoördinatie is verre van optimaal
- Fijne bewegingen vanuit de pols/vinger is onmogelijk
- Heeft geen voorkeurslichaamszijde



6.3. de 4-jarige kleuter
Explosie van motorische activiteit.

Kenmerken grove motoriek

- Beheerst de loopbewegingen
- Bewegingen zijn doelgerichter, fijner en preciezer
- Kennis van lichaamsschema wordt duidelijker + vat op enkele ruimtelijke begrippen (onder, boven, achter)
- Bewegingen vertonen een natuurlijke spontane behendigheid
- Kan ver en hoog werpen

Kenmerken fijne motoriek

- Oog-handcoördinatie begint vlot te verlopen
- Kan schrijfmateriaal al redelijk goed hanteren. Er ontbreken fijnere coördinatiebewegingen
- Kan gericht naar iets grijpen en dit goed vasthouden



6.4. de 5-jarige kleuter
Enorme ontwikkeling  kan steeds complexere bewegingssituatie aan & meer inzicht verwerven in ruimtelijke begrippen. +
leert handelingen beter te timen.

Kenmerken grove motoriek

- Kan natuurlijke bewegingen beheersen en coördineren.
- Bewegingen evolueren naar een doelgericht, bewuster handelen
- Constructie overheerst en het resultaat is belangrijk
- Lichaamsschema wordt duidelijk

Kenmerken van fijne motoriek

- Beheerst de oog-handcoördinatie
- Kan schrijfmaterialen goed en vlot hanteren
- Zijn waarnemen nis voldoende ontwikkeld


7. OVERZICHT VAN DE VERSCHILLENDE
BASISVAARDIGHEDEN
- Gaan en lopen