Overview case-law
1. Human Rights: Concept and Universal Protection
A. Concept
Wackenheim v. France 2002 1-2 dwergen om te werpen – strijdig menselijke waardigheid maar dwergen willen
job behouden
Menselijke waardigheid definiëren (bescherming kwetsbare personen
2 visies: strijdig met morele openbare orde OF autonomie van
zelfbeschikkingsecht
Job niet meer kunnen uitoefenen
Comité was noodzakelijk om morele openbare orde te beschermen -> objectieve
en redelijke gronden om het te verbieden
Van staat tot staat hangt de morele orde af
Mensenrechten comité (geen bindende arresten)
Haas v. Switzerland 2011 3-4 Man wilde voorschrift voor zelfmoord en kreeg het niet
Recht om waardig te sterven (artikel 8 convention) + hulp bij zelfdoding
(positieve verplichting bescherming tegen zichzelf (H7)
Visies: autonomie (wanneer levenseinde) – menselijke waardigheid
Aanzienlijke margin of appreciation (nationale overheden beter geplaats om te
oordelen )
Geen consensus
Staat positieve verplichting voor maatregelen voor faciliteren van zelfmoord met
waardigheid
YAKYE AXA v Paraguay Open norm recht op leven
Minimale levensomstandigheden verenigbaar zijn met recht op waardigheid
mens
Verplichting positieve en concrete maatregelen te nemen gericht op
menswaardig bestaan op kwetsbare persoon
Camara v. Belgium 2023 58 Menselijke waardigheid en de rechtstaat (rule of law)
Te lang moeten wachten op fedasiel zijn uitspraak
Publiek moet vertrouwen hebben in overheid
Kan lang duren door complexiteit -> rechtstaat en is structureel probleem
Moeten menselijke waardigheid beschermen kan niet dat het zo lang moet
wachten op uitspraak -> schending artikel 6
B. Universal protection
Human rights Council: 25 june 9-18 Klimaatverandering heft impact op armoede en ongelijkheid
2019; Climate Change & Poverty,
Report of the Special Rapporteur Mensenrechten raad -> charter based (politiek mechanisme)
on extreme poverty & Human
Rights - Mensenrechtenraad, OHCHR,special procedure, regionale
1
, mensenrechtenraad en burgerlijke samenleving
- Bepalen welke maatregelen moeten nemen
Concluding Observations on the 19 Zwarte piet
nineteenth to twenty-first
periodic reports of the Juridische waarde= niet bindend document van onafhankelijke experten
Netherlands
Universalisitsch (VN) en particularistische visie (beide prof)
Menselijke waardigheid (niet als object zien -geen minderwaardige persoon)
2. Regional Protection: Council of Europe
A. Ontvankelijkheid (admissibility )
Micallef v. Malta 2009 37-39 1) Victim / slachtoffer zijn (autonome interpretatie par 48) EN locus standi
Vrouw sterft voor ze naar strasburg kan en broer wil het instellen
Voortzetting kwestie van algemeen belang EN voldoende belang
Belang is ook wanneer overlijden plaatsvind voor of na verzoek
Na verzoek = voldoende belang
Voor verzoek = uitzonderlijke omstandigheden vb persoon vermist of schending
directe gevolgen voor slachtoffer (patrimoniale rechten)
CLR, on behalf of Mr Valentin 46-56 2) Locus standi ( direct of indirect en potentieel slachtoffer)
Câmpeanu v. Romania 2014
Par 104 feiten gehandicapte Roma zigeuner
Direct slachtoffer = direct effect
Indirect slachtoffer = voor of na verzoek dood
- Voor verzoek = algemeen belang en rechtmatig belang
Potentiële slachtoffer = redelijke en overtuigende aanwijzingen van de
waarschijnlijkheid schending voordoen
Representation zo kwetsbaar niet mogelijk op te komen -> defacto
Autonome interpretatie / effectieve interpretatie
Geen actio popularis -> niet iedereen aanklacht indienen
Concurrent: 2 criteria 1) extreem kwetsbaar 2) geen familie, wettelijke
vertegenwoordiger
Akdivar a.o. v. Turey 1996 23-24 3) Uitputting nationale rechtsmiddelen
Principe van subsidiariteit – principe van effectief (doeltreffend) – mogelijkheid
hebben om het juist te zetten
overheid moet bewijzen als die het doet dan verzoeker tegendeel bewijzen –
kan naar EVRM als overheid ineffectief en niet toegankelijk -> niet ontvankelijk
Azinas v. Cyprus 2004 27-28 Uitputting nationale rechtsmiddelen` (mogelijkheden om fouten recht te zetten)
Nooit aangevoerd dat eigendomsrecht is geschonden bij nationale rechter ->
nooit op die grond kunnen uitspreken
2
, Subsidiariteit principe – niet ontvankelijkheid
Sabri Gunes v. Turkey 2012 43-45 4) Tijdslimiet (4 maanden – in case 6 maanden maar aangepast)
Rechtszekerheid is het voornaamste doel (par 39)
Dies ad quem: op feestdag of zondag of zaterdag dan maandag (werkdag) erop ->
autonome regel
Dies ad quo -> rekening met nationaal recht / betekening van vonnis / schending
mensenrechten altijd opnieuw geen effectief rechtsmiddel is
5) Ration temporis
Geen retroactiviteit = ogenblik van inmenging is bepalend
Folgero v. Norway 2007 29-30 6) Geen duplicatie van procedure
In case bij mensenrechtenraad en EVRM
Minderheid in case: tegenstrijdige beslissingen vermijden
Meerderheid niet in case: theologische : doel te voorkopen naar
verschillende rechtbanken gaan om verwachting de zaak te winnen
Geen persoonlijke identiteit
Niet bindend document -> afzonderlijk advies
7) Ratio loci
Wat er gebeurt op zijn territorium
B. Inhoudelijke vereisten = gegrondheid (merits)
Garaudy v. France 2003 25-26 1) Onverzoenbaar met verdrag
Onverenigbaar ratione materiae (art 17 EVRM) ontkennen holocaust (niet op
artikel 10 EVRM)
2) Manifest (kennelijk) ongegrond (manifestly ill founded)
Rassen haat: wel inmenging op artikel 10 EVRM
Bock v. Germany 2010 39-40 3) Misbruik van het klachtenrecht (abuse)
Extra vergoeding vragen voor voedingssupplement
Uitgebreid gebruik gerechtelijke procedure
Onontvankelijk tenzij grote financiële impact
A.M. Ionescu v. Romania 2010 41-42 4) Geen aanzienlijk nadeel
- Financiële impact en belangrijkheid verzoeker
- Eerbieding van mensenrechten
- Naar behoren onderzocht door nationale rechters (niet meer van
toepassing)
Paladi v. Moldova 2009 31-36 Voorlopige maatregelen -> rule 39
Niet naleving van voorlopige maatregelen is een schending van artikel 34 EVRM
Wanneer dreigend risico is van onherstelbare schade op kernrechten -> reel
3
, risico
Bewijslast ligt bij de overheid
Speciale karkater van het EVRM
Broniowski v. Poland 2004 59-62 Toezicht door het hof (piloot arrest)
Artikel 41 en 46 vereist billijke genoegdoening , beëindiging en herstel
Om een einde te maken aan de schendingen en gevolgen
Verwerende staat mag kiezen onder toezicht van de comité van ministers !!!
Noodzakelijke herstelmaatregelen in overeenstemming met het subsidiaire
karakter van het verdrag
Karvala v. Turkey 2022 63-71 Inbreukprocedure door comité van ministers
Kijken naar de schijn
Geen nieuwe feiten die nieuwe verdenking rechtvaardigen
Herstel in de oorspronkelijke toestand = restitutio in integrum
DCI v. Belgium Europees comite voor sociale rechten
Ontvankelijkheidsvereisten: ratione personae (appendix 1 par)
- Waarborgen fundamentele mensenrechten en ernstige bedreiging in
rechte
- Interpretatie – ius cogens
- Combo kwetsbaarheid en beperkte autonomie
Theologische benadering
Holistische benadering
Ius cogens -> niet strikt
Enkel kernrechten (most of the rigths)
Bijzonder kwetsbaar -> valt eronder
Valt onder artikel 17
ECtHR Verein Klimasenior (C&C) 72-76 Actio popularis wel toegelaten 3 voorwaarden dan ook vallen onder locus
standi
Tegengestelde van arrest CLR romania
Slachtoffer zijn als persoonlijk en rechtstreeks geschade bent
Uitzonderlijke omstandigheden zijn -> verschillende situaties
3. Regional Protection: European Union
LM 2018 91-97 Politiek handhavingsmechanisme: principe van wederzijds vertrouwen en
uitzonderlijke omstandigheden
Wederzijds vertrouwen is vermoeden niet eisen hoger beschermingsniveau
Uitzonderlijke omstandigheden zijn reel gevaar voor onmenselijk of vernederde
behandeling OF gevaar voor geen eerlijke proces
4
1. Human Rights: Concept and Universal Protection
A. Concept
Wackenheim v. France 2002 1-2 dwergen om te werpen – strijdig menselijke waardigheid maar dwergen willen
job behouden
Menselijke waardigheid definiëren (bescherming kwetsbare personen
2 visies: strijdig met morele openbare orde OF autonomie van
zelfbeschikkingsecht
Job niet meer kunnen uitoefenen
Comité was noodzakelijk om morele openbare orde te beschermen -> objectieve
en redelijke gronden om het te verbieden
Van staat tot staat hangt de morele orde af
Mensenrechten comité (geen bindende arresten)
Haas v. Switzerland 2011 3-4 Man wilde voorschrift voor zelfmoord en kreeg het niet
Recht om waardig te sterven (artikel 8 convention) + hulp bij zelfdoding
(positieve verplichting bescherming tegen zichzelf (H7)
Visies: autonomie (wanneer levenseinde) – menselijke waardigheid
Aanzienlijke margin of appreciation (nationale overheden beter geplaats om te
oordelen )
Geen consensus
Staat positieve verplichting voor maatregelen voor faciliteren van zelfmoord met
waardigheid
YAKYE AXA v Paraguay Open norm recht op leven
Minimale levensomstandigheden verenigbaar zijn met recht op waardigheid
mens
Verplichting positieve en concrete maatregelen te nemen gericht op
menswaardig bestaan op kwetsbare persoon
Camara v. Belgium 2023 58 Menselijke waardigheid en de rechtstaat (rule of law)
Te lang moeten wachten op fedasiel zijn uitspraak
Publiek moet vertrouwen hebben in overheid
Kan lang duren door complexiteit -> rechtstaat en is structureel probleem
Moeten menselijke waardigheid beschermen kan niet dat het zo lang moet
wachten op uitspraak -> schending artikel 6
B. Universal protection
Human rights Council: 25 june 9-18 Klimaatverandering heft impact op armoede en ongelijkheid
2019; Climate Change & Poverty,
Report of the Special Rapporteur Mensenrechten raad -> charter based (politiek mechanisme)
on extreme poverty & Human
Rights - Mensenrechtenraad, OHCHR,special procedure, regionale
1
, mensenrechtenraad en burgerlijke samenleving
- Bepalen welke maatregelen moeten nemen
Concluding Observations on the 19 Zwarte piet
nineteenth to twenty-first
periodic reports of the Juridische waarde= niet bindend document van onafhankelijke experten
Netherlands
Universalisitsch (VN) en particularistische visie (beide prof)
Menselijke waardigheid (niet als object zien -geen minderwaardige persoon)
2. Regional Protection: Council of Europe
A. Ontvankelijkheid (admissibility )
Micallef v. Malta 2009 37-39 1) Victim / slachtoffer zijn (autonome interpretatie par 48) EN locus standi
Vrouw sterft voor ze naar strasburg kan en broer wil het instellen
Voortzetting kwestie van algemeen belang EN voldoende belang
Belang is ook wanneer overlijden plaatsvind voor of na verzoek
Na verzoek = voldoende belang
Voor verzoek = uitzonderlijke omstandigheden vb persoon vermist of schending
directe gevolgen voor slachtoffer (patrimoniale rechten)
CLR, on behalf of Mr Valentin 46-56 2) Locus standi ( direct of indirect en potentieel slachtoffer)
Câmpeanu v. Romania 2014
Par 104 feiten gehandicapte Roma zigeuner
Direct slachtoffer = direct effect
Indirect slachtoffer = voor of na verzoek dood
- Voor verzoek = algemeen belang en rechtmatig belang
Potentiële slachtoffer = redelijke en overtuigende aanwijzingen van de
waarschijnlijkheid schending voordoen
Representation zo kwetsbaar niet mogelijk op te komen -> defacto
Autonome interpretatie / effectieve interpretatie
Geen actio popularis -> niet iedereen aanklacht indienen
Concurrent: 2 criteria 1) extreem kwetsbaar 2) geen familie, wettelijke
vertegenwoordiger
Akdivar a.o. v. Turey 1996 23-24 3) Uitputting nationale rechtsmiddelen
Principe van subsidiariteit – principe van effectief (doeltreffend) – mogelijkheid
hebben om het juist te zetten
overheid moet bewijzen als die het doet dan verzoeker tegendeel bewijzen –
kan naar EVRM als overheid ineffectief en niet toegankelijk -> niet ontvankelijk
Azinas v. Cyprus 2004 27-28 Uitputting nationale rechtsmiddelen` (mogelijkheden om fouten recht te zetten)
Nooit aangevoerd dat eigendomsrecht is geschonden bij nationale rechter ->
nooit op die grond kunnen uitspreken
2
, Subsidiariteit principe – niet ontvankelijkheid
Sabri Gunes v. Turkey 2012 43-45 4) Tijdslimiet (4 maanden – in case 6 maanden maar aangepast)
Rechtszekerheid is het voornaamste doel (par 39)
Dies ad quem: op feestdag of zondag of zaterdag dan maandag (werkdag) erop ->
autonome regel
Dies ad quo -> rekening met nationaal recht / betekening van vonnis / schending
mensenrechten altijd opnieuw geen effectief rechtsmiddel is
5) Ration temporis
Geen retroactiviteit = ogenblik van inmenging is bepalend
Folgero v. Norway 2007 29-30 6) Geen duplicatie van procedure
In case bij mensenrechtenraad en EVRM
Minderheid in case: tegenstrijdige beslissingen vermijden
Meerderheid niet in case: theologische : doel te voorkopen naar
verschillende rechtbanken gaan om verwachting de zaak te winnen
Geen persoonlijke identiteit
Niet bindend document -> afzonderlijk advies
7) Ratio loci
Wat er gebeurt op zijn territorium
B. Inhoudelijke vereisten = gegrondheid (merits)
Garaudy v. France 2003 25-26 1) Onverzoenbaar met verdrag
Onverenigbaar ratione materiae (art 17 EVRM) ontkennen holocaust (niet op
artikel 10 EVRM)
2) Manifest (kennelijk) ongegrond (manifestly ill founded)
Rassen haat: wel inmenging op artikel 10 EVRM
Bock v. Germany 2010 39-40 3) Misbruik van het klachtenrecht (abuse)
Extra vergoeding vragen voor voedingssupplement
Uitgebreid gebruik gerechtelijke procedure
Onontvankelijk tenzij grote financiële impact
A.M. Ionescu v. Romania 2010 41-42 4) Geen aanzienlijk nadeel
- Financiële impact en belangrijkheid verzoeker
- Eerbieding van mensenrechten
- Naar behoren onderzocht door nationale rechters (niet meer van
toepassing)
Paladi v. Moldova 2009 31-36 Voorlopige maatregelen -> rule 39
Niet naleving van voorlopige maatregelen is een schending van artikel 34 EVRM
Wanneer dreigend risico is van onherstelbare schade op kernrechten -> reel
3
, risico
Bewijslast ligt bij de overheid
Speciale karkater van het EVRM
Broniowski v. Poland 2004 59-62 Toezicht door het hof (piloot arrest)
Artikel 41 en 46 vereist billijke genoegdoening , beëindiging en herstel
Om een einde te maken aan de schendingen en gevolgen
Verwerende staat mag kiezen onder toezicht van de comité van ministers !!!
Noodzakelijke herstelmaatregelen in overeenstemming met het subsidiaire
karakter van het verdrag
Karvala v. Turkey 2022 63-71 Inbreukprocedure door comité van ministers
Kijken naar de schijn
Geen nieuwe feiten die nieuwe verdenking rechtvaardigen
Herstel in de oorspronkelijke toestand = restitutio in integrum
DCI v. Belgium Europees comite voor sociale rechten
Ontvankelijkheidsvereisten: ratione personae (appendix 1 par)
- Waarborgen fundamentele mensenrechten en ernstige bedreiging in
rechte
- Interpretatie – ius cogens
- Combo kwetsbaarheid en beperkte autonomie
Theologische benadering
Holistische benadering
Ius cogens -> niet strikt
Enkel kernrechten (most of the rigths)
Bijzonder kwetsbaar -> valt eronder
Valt onder artikel 17
ECtHR Verein Klimasenior (C&C) 72-76 Actio popularis wel toegelaten 3 voorwaarden dan ook vallen onder locus
standi
Tegengestelde van arrest CLR romania
Slachtoffer zijn als persoonlijk en rechtstreeks geschade bent
Uitzonderlijke omstandigheden zijn -> verschillende situaties
3. Regional Protection: European Union
LM 2018 91-97 Politiek handhavingsmechanisme: principe van wederzijds vertrouwen en
uitzonderlijke omstandigheden
Wederzijds vertrouwen is vermoeden niet eisen hoger beschermingsniveau
Uitzonderlijke omstandigheden zijn reel gevaar voor onmenselijk of vernederde
behandeling OF gevaar voor geen eerlijke proces
4
