• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 67 pages
Summary

uitgebreide samenvatting moraalfilosofie

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 67 pages

samenvatting waarmee ik een voldoende behaalde vanaf de eerste keer

Content preview

Moraalfilosofie Sem
1
Inhoudsopgave
1. Wat is ethiek?........................................................................................................................................... 4
1.1 Niet rationele houdingen.................................................................................................................... 4
2. Waarom ethiek?........................................................................................................................................ 5
2.1 Morele vermogens.............................................................................................................................. 5
2.1.1 Pijnempathie................................................................................................................................ 5
2.2 Fairness............................................................................................................................................... 6
2.3 Andere vermogens.............................................................................................................................. 6
2.3.1 Onderscheid tussen morelen en conventionele normovertredingen............................................6
2.3.2 Schuldbesef en schuldgevoelens.................................................................................................. 7
2.3.3 Morele weerzin: Ernstige morele overtredingen veroorzaken walging........................................7
2.4 Waarom ethiek conclusie.................................................................................................................... 8
3. Beginselen ethiek KRT............................................................................................................................... 9
3.1 Wat zijn morele beginselen................................................................................................................. 9
3.2 Wat fundeert morele beginselen....................................................................................................... 10
3.2.1 Mensenrechtelijke verdragen..................................................................................................... 10
3.2.2 Goddelijk bevel – religieus fundament....................................................................................... 10
3.2.3 Natuurrecht: Morele beginselen beschermt natuurlijke behoefte.............................................10
3.2.4 Sociaal contract: morele beginselen vloeien voort uit consensus...............................................11
3.3 Beginselen ethiek: beslismethode..................................................................................................... 11
3.3.1 Klassieke rechtvaardigingstoets.................................................................................................. 11
4. Menselijke waardigheid (Beginselenethiek)............................................................................................ 14
4.1 Het belang......................................................................................................................................... 14
4.2 Problemen en gevaren...................................................................................................................... 15
4.3 4 Toepassingsgebieden...................................................................................................................... 16
4.4 Dehumanisering................................................................................................................................ 16
4.4.1 Animale dehumanisering............................................................................................................ 16
4.4.2 Machinale dehumanisering......................................................................................................... 16

, 4.4.3 Allerlei nevenvormen................................................................................................................. 17
4.5 Waarom is animale dehumanisering zo erg?..................................................................................... 17
4.5.1 Belang van grens tussen mens en dier........................................................................................ 17
4.5.2 Terror management theory........................................................................................................ 17
4.6 De toekomst...................................................................................................................................... 18
5. Vrijheid en gelijkheid (Beginselenethiek)................................................................................................. 18
5.1 Wat houdt het beginsel vrijheid in?.................................................................................................. 18
5.1.1 3 invullingen van vrijheid............................................................................................................ 19
5.2 Wat houdt het beginsel gelijkheid in?............................................................................................... 19
5.2.1 Non-discriminatie....................................................................................................................... 20
5.2.2 Herverdeling............................................................................................................................... 21
6. Meningsuiting (beginselenethiek)........................................................................................................... 22
6.1 Vrijheid van meningsuiting................................................................................................................ 22
6.2 Tolerantiebenaderingen.................................................................................................................... 23
7. Diverse samenlevingen (beginselenethiek).............................................................................................. 23
7.1 visies op burgerschap........................................................................................................................ 23
8. Legitimiteit (beginselenethiek)................................................................................................................ 24
8.1 Anarchistische visie........................................................................................................................... 24
8.2 Liberale democratie als basis voor legitimiteit...................................................................................24
8.3 Populistische alternatieven: volkssoevereiniteit................................................................................25
9. Duurzaamheid (beginselenethiek)........................................................................................................... 25
9.1 Het spaarprincipe van Rawls............................................................................................................. 25
9.2 Het rentmeesterschap....................................................................................................................... 26
9.3 Ecocentrisme..................................................................................................................................... 27
10. Opvoeding (beginselenethiek)............................................................................................................... 28
11. Gevolgenethiek/consequentialisme....................................................................................................... 29
11.1 Verdiensten van de gevolgenethiek................................................................................................. 30
11.3 Kritiekpunten en nuances................................................................................................................ 30
11.4 Problemen voor het consequentialisme..........................................................................................31
11.4.1 Het aggregatieprobleem........................................................................................................... 31
11.4.2 Het veeleisendheidsprobleem................................................................................................... 32
11.4.3 Het partijdigheidsbezwaar........................................................................................................ 33
11.4.4 Het altruïsmeprobleem............................................................................................................. 33
11.5 Effectief altruïsme........................................................................................................................... 34
11.5.1 Vier uitganspunten................................................................................................................... 34

, 11.5.2 Terechte en onterechte kritieken............................................................................................. 35
11.6 De consequentialistische straffilosofie............................................................................................. 36
11.6.1 Effectief straffen....................................................................................................................... 37

11.6.2 Wat de criminologie ons leert.................................................................................................. 38
11.6.3 Filosofische problemen............................................................................................................. 38
12. Deugdenethiek of de karakteriële houding........................................................................................... 39
12.1 Wat is de deugdenethiek?............................................................................................................... 39
12.2 Historische situering........................................................................................................................ 40
12.3 Antiliberale revival van de deugdenethiek....................................................................................... 41
12.4 Filosofische uitgangspunten............................................................................................................ 41
12.4.1 Geen kloof tussen ‘zijn’ en ‘moeten’............................................................................................41
12.4.2 Het geslaagde leven................................................................................................................. 42
12.4.3 De plaats van de rede............................................................................................................... 42
12.4.4 De rol van toeval...................................................................................................................... 43
12.5 De uitwerking: het vierspan van de kardinale deugden...................................................................43
12.5.1 Moed (fortitudo) en matigheid (temperantia)..........................................................................44
12.5.2 Rechtschapenheid.................................................................................................................... 45
12.5.3 Verstandigheid (prudentia)....................................................................................................... 46
12.6 Kritieken op de deugdenethiek........................................................................................................ 47
13. De moreel sceptische houding.............................................................................................................. 49
13.1 Wat is moreel scepticisme?............................................................................................................. 49
13.2 De verhouding met het klassieke scepticisme.................................................................................49
13.3 Maatschappelijke situering: de ethische overdaad..........................................................................50
13.4 Filosofische situering: moraal botst een wetenschappelijk mens- en wereldbeeld.........................50
13.4.1 Fysicalisme of naturalisme........................................................................................................ 51
13.4.2 Causalisme................................................................................................................................ 51
13.4.3 Determinisme........................................................................................................................... 52
13.4.4 Pech en geluk........................................................................................................................... 53
13.5 Drie moreel sceptische stellingen.................................................................................................... 54
13.5.1 De vrije-wilsceptische stelling: er bestaat geen schuld of verdienste (Derk Pereboom)...........54
13.5.2 De plicht-sceptische stelling: er bestaan geen morele plichten (Ishiyaque Haji).......................60
13.5.3 De stelling van de morele vergissingstheorie: alle morele oordelen zijn vals (John Mackie).....60
13.6 Terug naar de samenleving: wat nu?............................................................................................... 65
13.6.1 het conservatisme en illusionisme............................................................................................ 65
136.2 Het revisionisme........................................................................................................................ 65

, 13.6.3 Het abolitionisme..................................................................................................................... 65

Table of contents

  1. 01 1. Wat is ethiek? 5
    1. 1.1 Niet rationele houdingen 5
  2. 02 2. Waarom ethiek? 6
    1. 2.1 Morele vermogens 6
    2. 2.2 Fairness 7
    3. 2.3 Andere vermogens 7
  3. 03 3. Beginselen ethiek KRT 10
    1. 3.1 Wat zijn morele beginselen 10
    2. 3.2 Wat fundeert morele beginselen 11
    3. 3.3 Beginselen ethiek: beslismethode 12
  4. 04 4. Menselijke waardigheid (Beginselenethiek) 15
    1. 4.1 Het belang 15
    2. 4.2 Problemen en gevaren 16
    3. 4.3 4 Toepassingsgebieden 17
    4. 4.4 Dehumanisering 17
    5. 4.5 Waarom is animale dehumanisering zo erg? 18
    6. 4.6 De toekomst 19
  5. 05 5. Vrijheid en gelijkheid (Beginselenethiek) 19
    1. 5.1 Wat houdt het beginsel vrijheid in? 19
    2. 5.2 Wat houdt het beginsel gelijkheid in? 20
  6. 06 6. Meningsuiting (beginselenethiek) 23
    1. 6.1 Vrijheid van meningsuiting 23
    2. 6.2 Tolerantiebenaderingen 24
  7. 07 7. Diverse samenlevingen (beginselenethiek) 24
    1. 7.1 Visies op burgerschap 24
  8. 08 8. Legitimiteit (beginselenethiek) 25
    1. 8.1 Anarchistische visie 25
    2. 8.2 Liberale democratie als basis voor legitimiteit 25
    3. 8.3 Populistische alternatieven: volkssoevereiniteit 26
  9. 09 9. Duurzaamheid (beginselenethiek) 26
    1. 9.1 Het spaarprincipe van Rawls 26
    2. 9.2 Het rentmeesterschap 27
    3. 9.3 Ecocentrisme 28
  10. 10 10. Opvoeding (beginselenethiek) 29
    1. Afwegingen: 30
  11. 11 11. Gevolgenethiek/consequentialisme 30
    1. Prescriptief (voorschrijvend): 31
    2. Axiologisch (waarderend): 31
    3. Consequentialistisch: 31
    4. 11.1 Verdiensten van de gevolgenethiek 31
    5. 11.3 Kritiekpunten en nuances 31
    6. 11.4 Problemen voor het consequentialisme 32
    7. 11.5 Effectief altruïsme 35
    8. 11.6 De consequentialistische straffilosofie 37
  12. 12 12. Deugdenethiek of de karakteriële houding 40
    1. 12.1 Wat is de deugdenethiek? 40
    2. 12.2 Historische situering 41
    3. 12.3 Antiliberale revival van de deugdenethiek 42
    4. 12.4 Filosofische uitgangspunten 42
    5. 12.5 De uitwerking: het vierspan van de kardinale deugden 44
    6. 12.6 Kritieken op de deugdenethiek 48
  13. 13 13. De moreel sceptische houding 50
    1. 13.1 Wat is moreel scepticisme? 50
    2. 13.2 De verhouding met het klassieke scepticisme 50
    3. 13.3 Maatschappelijke situering: de ethische overdaad 51
    4. 13.4 Filosofische situering: moraal botst een wetenschappelijk mens- en wereldbeeld 51
    5. 13.5 Drie moreel sceptische stellingen 55
    6. 13.6 Terug naar de samenleving: wat nu? 66

Document information

Study
Uploaded on
January 9, 2026
Number of pages
67
Written in
2024/2025
Type
Summary
$4.67

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
Sold
19
Followers
4
Items
26
Last sold
6 days ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions