SAMENVATTING SAMEN OPVOEDEN 1 MODULE 2025 -
2026
Samenwerking: ouders, voorziening -> betrokken op kind
Driehoek: onlosmakelijk verband
Samenwerking waarmaken? -> voorziening
Gaat om diverstiteit
Toegankelijk
Inzet pedagogische afstemming (opvoeding thuis en voerziening)
Voorziening rekening houden: meervoudige identiteit kind, hechting uit een
positieve basishouding contact ouder
Ook hoe ouders ontmoeten en voorziening die ontmoeting stimuleert
1. Positieve basishouding in communicatie met ouders
1.1 Inleiding
Goed contact: !
- In belang vh kind
- Overleg gemakkelijker
- Positief vr de voorziening: kwaliteit verbeteren, probleem sneller aangepakt en
opgelost raken
Mogelijke voordelen:
- Voor kind: aanpak thuis en opvang z gelijklopend
- Voor de ouders: voelen zich meer betrokken bij de voorziening en zullen sneller
initiatief nemen
- Voor pedagogisch medewerker: zorgen over kind kan hij gemakkelijk bespreken met
de ouder als er goed contact is
Ouderschap maakt kwetsbaar: goed contact met ouder -> weet wat ouderschap inhoudt
- Elke ouder heeft besef van verantwoordelijkheid
- Ouderschap maakt kwetsbaar
- Ouders zijn eindverantwoordelijk
1.2 basishouding in communicatie
1.2.1 positieve ingesteldheid
- oog voor sterktes, krachten en goede bedoelingen
- ouder = 1e opvoeder en eindverantwoordelijke -> ze kennen kids best
Wees van je referentiekader bewust -> probeer inzet van ouders herkennen
Wees bewust van contextfactoren van gezin
Wees authentiek
Je werkt als begeleider in een CKG. Op woensdag komt de mama van Chelsy altijd op bezoek. Je ziet er
tegen op: als zij er is heb je het gevoel dat er een kind meer is in de groep … Ze stuurt de planning in
, de war, is chaotisch, druk en praat luid waardoor ze de kleintjes bang maakt. Je stekels gaan al
rechtstaan nog voor ze er is. Je kan je ergernis moeilijk verbergen.”
☹: ze is eigenlijk een groot ambetant kind
😊: ondanks de moeilijke situatie komt ze toch elke week ons eens helpen
1.2.2 gelijkwaardigheid
- ouders en professionals = deskundigen -> gelijkwaardige partners die beide anders
omgaan met werken mt kids (studeert ervoor anderes ervaring van een gezin met
kind)
niet opstellen als expert maar gelijkwaardigheid ≠ ouders gelijk aan
pedagogisch werker
ik-taal -> ik zou …. -> adviseren van onwetende ouders
- ouders zijn niet gelijk: iedereen andere achtergrond, …
tijd & aandacht geven verhaal en problemen ouders
geen terug verwachtingen verwachten
- Hoe: interesse, vragen stellen, vertrek uit niet-weten, wees authentiek
“Caro werkt in een kinderdagverblijf. Maya, een moeder van Afrikaanse afkomst, wil graag
dat haar dochtertje van 11 maanden dagelijks verschillende keren op het potje gezet wordt
om zindelijk te worden. Als de begeleidsters hier niet op ingaan, blijft ze aandringen. Caro
vindt het verzoek van moeder raar en wil hier liever niet in meega an. Een 11-maander is
toch nog niet klaar om zindelijk te worden?”
☹: allé mevrouw wat een gek idee
😊: vanwaar jou vraag, hoe zou je dit zien?
1.2.3 betrokkenheid en luisterbereidheid
- welkomst gevoel
- tijd nemen
- betrokkenheid tonen -> vertel wat kind deed in detail
- actief luisteren, elke dag nr ouders
Hoe: Niet-weten > nieuwsgierig zijn verhaal ouders, niet te snel begrijpen => actief
luisteren (anders plaats je de ander te snel in je referentiekader)
“ De ouders van Cara geven aan dat ze niet willen deelnemen aan de oudernamiddag,
waarin de ouders van de kinderen uit de peutergroep aan de slag zullen gaan met een
familiemuur.”
☹: Tuurlijk dat begrijp ik
😊: oh wat jammer, wat is wel haalbaar voor jullie als bijdrage?
1.2.4 openheid
- openstaan voor anderen
- actieve luisterhouding -> NIVEA: niet invullen voor een ander
vul verhalen niet in door eigen perspectief
- communiceer mt open agenda -> hou geen gedachten achter
- blik vd ouder over de schouder: spreek tegen anderen over ouders alsof ze erbij zijn
De begeleiders spreken elkaar en maken zich zorgen over de plasproblemen bij zita.
Als de mama langskomt zeggen ze niet echt iets hierover …
☹: Alles was oke vandaag
, 😊: we hebben vandaag opgemerkt dat zita veel ongelukjes heeft en maken ons
hier wat zorgen over
1.2.5 respect
- geen vooroordelen, respecteer verschillen, toon belangstelling
- situatie bekijken verschillende standpunten = dubbelperspectief
link memoq: wederkerige relaties
door te werken aan wederkerige relaties geven ze de opvang gestalte
1.3 gespreksvaardigheden en -technieken
1.3.1 wat we zeggen zonder woorden
- je kan niet niet communiceren > elk gedrag = communicatie
bewust zijn non verbale communicatie (= analoge taal)
Hoe we iets communiceren, is belangrijker dan de woorden
Non-verbale communicatie – cultuurgebonden
Uiterlijk Gezicht en lichaamsbouw = onveranderbaar
Haardracht, versierselen en kledij = veranderbaar
lichaamshouding Zo geef je signalen hoe je staat tov
gesprekspartner
Spiegelgedrag -> begrepen
Afstand en Veel afstand bij ongekend of mensen die je niet
aanraking spreken wil
Intieme zone -> liever geen andere mensen
Aanraking = intens -> baby’s ontwikkeling
Gebaren Zorg dat het verbaal en non-verbaal matcht
Verbaal: enthousiast – non-verbaals: sip
mond X
Mimiek, glimlachen, Oogcontact en knikken! Oprecht luisteren
oogcontact en
knikken
Stemvolume, kleur Stemming afleideden uit stem (zuchten, keel
en spreeksnelheid schrapen, …)
1.3.2 culturele verschillen
- altijd -> man/vrouw, leeftijdsverschillen
- enkel bij moeilijkheden -> kijken nr culturele communicatie
- Meervoudig kijken -> niet aan 1 iets linken
1.3.3 algemene gespreksvaardigheden
Thomas Gordon
passief luisteren: luistert en bevordert communicatie, maar helpt niet actief
verhaal gesprekspartner helderder te krijgen
actief luisteren: probleem verhelderen of oplossing
Actief luisteren: andere stimuleren verder praten + verhaal volgen & begrijpen: ander
boodschap terug geven hoe die tot je komt
Belang: mensen zullen omgekeerd nr je luisteren -> handig in kinderopvang
Hoe actief luisteren: empathie, knikken, handgebaren, hummen, samenvatten,
parafraseren, gevoelens doorlinken, gevoelsreacties (amai, krijgen er kippenvel van),
2026
Samenwerking: ouders, voorziening -> betrokken op kind
Driehoek: onlosmakelijk verband
Samenwerking waarmaken? -> voorziening
Gaat om diverstiteit
Toegankelijk
Inzet pedagogische afstemming (opvoeding thuis en voerziening)
Voorziening rekening houden: meervoudige identiteit kind, hechting uit een
positieve basishouding contact ouder
Ook hoe ouders ontmoeten en voorziening die ontmoeting stimuleert
1. Positieve basishouding in communicatie met ouders
1.1 Inleiding
Goed contact: !
- In belang vh kind
- Overleg gemakkelijker
- Positief vr de voorziening: kwaliteit verbeteren, probleem sneller aangepakt en
opgelost raken
Mogelijke voordelen:
- Voor kind: aanpak thuis en opvang z gelijklopend
- Voor de ouders: voelen zich meer betrokken bij de voorziening en zullen sneller
initiatief nemen
- Voor pedagogisch medewerker: zorgen over kind kan hij gemakkelijk bespreken met
de ouder als er goed contact is
Ouderschap maakt kwetsbaar: goed contact met ouder -> weet wat ouderschap inhoudt
- Elke ouder heeft besef van verantwoordelijkheid
- Ouderschap maakt kwetsbaar
- Ouders zijn eindverantwoordelijk
1.2 basishouding in communicatie
1.2.1 positieve ingesteldheid
- oog voor sterktes, krachten en goede bedoelingen
- ouder = 1e opvoeder en eindverantwoordelijke -> ze kennen kids best
Wees van je referentiekader bewust -> probeer inzet van ouders herkennen
Wees bewust van contextfactoren van gezin
Wees authentiek
Je werkt als begeleider in een CKG. Op woensdag komt de mama van Chelsy altijd op bezoek. Je ziet er
tegen op: als zij er is heb je het gevoel dat er een kind meer is in de groep … Ze stuurt de planning in
, de war, is chaotisch, druk en praat luid waardoor ze de kleintjes bang maakt. Je stekels gaan al
rechtstaan nog voor ze er is. Je kan je ergernis moeilijk verbergen.”
☹: ze is eigenlijk een groot ambetant kind
😊: ondanks de moeilijke situatie komt ze toch elke week ons eens helpen
1.2.2 gelijkwaardigheid
- ouders en professionals = deskundigen -> gelijkwaardige partners die beide anders
omgaan met werken mt kids (studeert ervoor anderes ervaring van een gezin met
kind)
niet opstellen als expert maar gelijkwaardigheid ≠ ouders gelijk aan
pedagogisch werker
ik-taal -> ik zou …. -> adviseren van onwetende ouders
- ouders zijn niet gelijk: iedereen andere achtergrond, …
tijd & aandacht geven verhaal en problemen ouders
geen terug verwachtingen verwachten
- Hoe: interesse, vragen stellen, vertrek uit niet-weten, wees authentiek
“Caro werkt in een kinderdagverblijf. Maya, een moeder van Afrikaanse afkomst, wil graag
dat haar dochtertje van 11 maanden dagelijks verschillende keren op het potje gezet wordt
om zindelijk te worden. Als de begeleidsters hier niet op ingaan, blijft ze aandringen. Caro
vindt het verzoek van moeder raar en wil hier liever niet in meega an. Een 11-maander is
toch nog niet klaar om zindelijk te worden?”
☹: allé mevrouw wat een gek idee
😊: vanwaar jou vraag, hoe zou je dit zien?
1.2.3 betrokkenheid en luisterbereidheid
- welkomst gevoel
- tijd nemen
- betrokkenheid tonen -> vertel wat kind deed in detail
- actief luisteren, elke dag nr ouders
Hoe: Niet-weten > nieuwsgierig zijn verhaal ouders, niet te snel begrijpen => actief
luisteren (anders plaats je de ander te snel in je referentiekader)
“ De ouders van Cara geven aan dat ze niet willen deelnemen aan de oudernamiddag,
waarin de ouders van de kinderen uit de peutergroep aan de slag zullen gaan met een
familiemuur.”
☹: Tuurlijk dat begrijp ik
😊: oh wat jammer, wat is wel haalbaar voor jullie als bijdrage?
1.2.4 openheid
- openstaan voor anderen
- actieve luisterhouding -> NIVEA: niet invullen voor een ander
vul verhalen niet in door eigen perspectief
- communiceer mt open agenda -> hou geen gedachten achter
- blik vd ouder over de schouder: spreek tegen anderen over ouders alsof ze erbij zijn
De begeleiders spreken elkaar en maken zich zorgen over de plasproblemen bij zita.
Als de mama langskomt zeggen ze niet echt iets hierover …
☹: Alles was oke vandaag
, 😊: we hebben vandaag opgemerkt dat zita veel ongelukjes heeft en maken ons
hier wat zorgen over
1.2.5 respect
- geen vooroordelen, respecteer verschillen, toon belangstelling
- situatie bekijken verschillende standpunten = dubbelperspectief
link memoq: wederkerige relaties
door te werken aan wederkerige relaties geven ze de opvang gestalte
1.3 gespreksvaardigheden en -technieken
1.3.1 wat we zeggen zonder woorden
- je kan niet niet communiceren > elk gedrag = communicatie
bewust zijn non verbale communicatie (= analoge taal)
Hoe we iets communiceren, is belangrijker dan de woorden
Non-verbale communicatie – cultuurgebonden
Uiterlijk Gezicht en lichaamsbouw = onveranderbaar
Haardracht, versierselen en kledij = veranderbaar
lichaamshouding Zo geef je signalen hoe je staat tov
gesprekspartner
Spiegelgedrag -> begrepen
Afstand en Veel afstand bij ongekend of mensen die je niet
aanraking spreken wil
Intieme zone -> liever geen andere mensen
Aanraking = intens -> baby’s ontwikkeling
Gebaren Zorg dat het verbaal en non-verbaal matcht
Verbaal: enthousiast – non-verbaals: sip
mond X
Mimiek, glimlachen, Oogcontact en knikken! Oprecht luisteren
oogcontact en
knikken
Stemvolume, kleur Stemming afleideden uit stem (zuchten, keel
en spreeksnelheid schrapen, …)
1.3.2 culturele verschillen
- altijd -> man/vrouw, leeftijdsverschillen
- enkel bij moeilijkheden -> kijken nr culturele communicatie
- Meervoudig kijken -> niet aan 1 iets linken
1.3.3 algemene gespreksvaardigheden
Thomas Gordon
passief luisteren: luistert en bevordert communicatie, maar helpt niet actief
verhaal gesprekspartner helderder te krijgen
actief luisteren: probleem verhelderen of oplossing
Actief luisteren: andere stimuleren verder praten + verhaal volgen & begrijpen: ander
boodschap terug geven hoe die tot je komt
Belang: mensen zullen omgekeerd nr je luisteren -> handig in kinderopvang
Hoe actief luisteren: empathie, knikken, handgebaren, hummen, samenvatten,
parafraseren, gevoelens doorlinken, gevoelsreacties (amai, krijgen er kippenvel van),
