Micro-economie samenvatting
Inhoudsopgave
Micro-economie samenvatting ...................................................................................................... 1
Hoofdstuk 3: Vraag en aanbod ....................................................................................................... 4
Vraag .............................................................................................................................................. 4
Aanbod ........................................................................................................................................... 4
Evenwicht ....................................................................................................................................... 5
Onevenwicht ................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 4: Elasticiteit ............................................................................................................... 6
Prijselasticiteit van de vraag ............................................................................................................. 6
Prijselasticiteit van de vraag en de lineaire vraagcurve ....................................................................... 8
Prijselasticiteit van de vraag en verband met total revenue ................................................................. 8
Andere vraagelasticiteiten ................................................................................................................ 9
Elasticiteit van het aanbod ............................................................................................................... 9
Toepassing .....................................................................................................................................11
Hoofdstuk 5: Consumentengedrag ............................................................................................... 12
Standaard economisch model ........................................................................................................12
De budgetbeperking – “kan” ............................................................................................................12
De voorkeuren – “wil”......................................................................................................................15
De keuze optimalisatie – “doe” ........................................................................................................18
Hoofdstuk 6: Competitieve markten ............................................................................................. 24
Productie en kosten ........................................................................................................................24
Kosten ...........................................................................................................................................25
Totale kosten, vaste kosten en variabele kosten ................................................................................25
Soorten kosten ...............................................................................................................................26
Kostencurves op KT vs LT.................................................................................................................28
Totale opbrengsten (volmaakte concurrentie) ...................................................................................29
Maximale winst ..............................................................................................................................30
Individuele aanbodcurve en marktaanbod .......................................................................................31
Hoofdstuk 13: Productie .............................................................................................................. 34
Isoquant ........................................................................................................................................34
Iso-kost..........................................................................................................................................35
Keuze (optimalisatie) ......................................................................................................................35
1
,Hoofdstuk 7: EEiciency ................................................................................................................ 37
Normatieve vs Positieve economie ..................................................................................................37
Pareto-eYiciëntie ............................................................................................................................37
Consumentensurplus .....................................................................................................................37
Producentensurplus .......................................................................................................................39
MarkteYiciëntie ..............................................................................................................................39
Hoofdstuk 5: Behavioural economics ........................................................................................... 42
Biases I ..........................................................................................................................................42
Biases II: Heuristieken (vuistregels) .................................................................................................42
Availability heuristic (& bias)............................................................................................................43
Representativeness heuristic (& bias) ..............................................................................................43
Representativeness II: Regression to the mean ............................................................................ 43
Framing ..................................................................................................................................... 44
Sunk costy fallacy ...................................................................................................................... 45
Bracketing ................................................................................................................................. 45
Teveel keuze .............................................................................................................................. 45
Loss aversion ............................................................................................................................. 46
Hoofdstuk 14: Monopolie ............................................................................................................. 47
Waarom ontstaan monopolies?.......................................................................................................47
Prijs- en outputbeslissingen onder monopolie ..................................................................................48
Totale opbrengst ........................................................................................................................ 48
Marginal revenu ......................................................................................................................... 49
Welvaartskost van monopolies ........................................................................................................51
Prijsdiscriminatie............................................................................................................................51
Toepassingen: ................................................................................................................................53
Hoofdstuk 15: Monopolistische concurrentie ............................................................................... 54
Concurrentie en winstmaximalisatie bij productdiYerentiatie ............................................................54
Reclame en branding ......................................................................................................................56
Hoofdstuk 16: oligopolie .............................................................................................................. 58
Evenwicht bij duopolie ....................................................................................................................58
Speltheorie ....................................................................................................................................60
Hoofdstuk 19: Interdependence and gains from trade ................................................................... 64
De productiemogelijkheden-curve (production possibilities frontier – PPF) ........................................64
Handel ...........................................................................................................................................65
Comparatieve kostenvoordeel.........................................................................................................69
Comparatief kostenvoordeel en “gains from trade” ...........................................................................69
Determinanten van (internationale) handel ......................................................................................72
Winnaars en verliezers bij internationale handel ...............................................................................73
Export ........................................................................................................................................ 73
Import ....................................................................................................................................... 73
2
,Hoofdstuk 10: Publieke goederen ................................................................................................. 75
Soorten goederen ...........................................................................................................................75
Publieke goederen ..........................................................................................................................75
Gemeenschappelijke hulpbronnen (common resources) ..................................................................76
Merit goods (verdienste goederen) ...................................................................................................77
Hoofdstuk 11: Externaliteiten ....................................................................................................... 78
Externe eYecten .............................................................................................................................78
MarktineYiciëntie ...........................................................................................................................78
Publieke oplossingen voor externe eYecten......................................................................................80
Mogelijke publieke oplossingen .......................................................................................................81
H12: Asymmetrische informatie ................................................................................................... 83
Asymmetrische informatie ..............................................................................................................83
Hidden actions & moral hazard .......................................................................................................83
Hidden characteristics & adverse selection .....................................................................................84
Signaling ........................................................................................................................................86
3
, Hoofdstuk 3: Vraag en aanbod
Volmaakte concurrentie (kenmerken):
- Perfecte informatie
- Alle kosten en baten in aanmerking nemen
- Prijsnemer
- Homogene goederen (graan)
- Veel vragers en aanbieders
- Vrije toetreding
Vraag
Wet van de vraag! = de gevraagde hoeveelheid daalt als de prijs stijgt (en andere
determinanten constant zijn)
Verschuiving LANGS de vraagcurve = wordt veroorzaakt door een prijsverandering
à inkomenseDect. = als de prijs stijgt (verlies aan koopkracht), Q daalt
à substitutie-eDect = als de prijs stijgt (goed minder aantrekkelijk, overstappen naar
andere producten), dus Q daalt
Verschuiving VAN de vraagcurve = factor beïnvloed de vraag
Rechts à stijging in de vraag
Links à daling in de vraag
Determinanten:
- Prijzen van verwante goederen (complementen = paren goederen die samen
worden gebruikt bv. inkt en printer en substituten = paren van goederen die elkaar
kunnen vervangen bv. cola en water)
- Inkomen van de consument (normale goederen = goederen die consumenten
meer kopen als hun inkomen stijgt bv. melk en inferieure goederen = goederen die
consumenten minder kopen als hun inkomen stijgt bv. bus ticket)
- Voorkeuren en smaak
- Niveau en structuur van de bevolking
- Marketing
- Verwachtingen (bv. prijs van melk stijgt volgende maand, dan zal consumenten
eerder geneigd zijn om melk te kopen aan de huidige prijzen)
Aanbod
Verschuiving LANGS de aanbodcurve = wordt veroorzaakt door een prijsverandering.
Er is een verandering in de aangeboden hoeveelheid.
Verschuiving VAN de aanbodcurve = factor beïnvloedt het aanbod
Rechts à stijging in het aanbod
Links à daling in het aanbod
Determinanten:
- Winstgevendheid van andere goederen en prijzen van goederen in ‘joint
supply (winstgevendheid van andere goederen bv. machine gebruiken om
4
Inhoudsopgave
Micro-economie samenvatting ...................................................................................................... 1
Hoofdstuk 3: Vraag en aanbod ....................................................................................................... 4
Vraag .............................................................................................................................................. 4
Aanbod ........................................................................................................................................... 4
Evenwicht ....................................................................................................................................... 5
Onevenwicht ................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 4: Elasticiteit ............................................................................................................... 6
Prijselasticiteit van de vraag ............................................................................................................. 6
Prijselasticiteit van de vraag en de lineaire vraagcurve ....................................................................... 8
Prijselasticiteit van de vraag en verband met total revenue ................................................................. 8
Andere vraagelasticiteiten ................................................................................................................ 9
Elasticiteit van het aanbod ............................................................................................................... 9
Toepassing .....................................................................................................................................11
Hoofdstuk 5: Consumentengedrag ............................................................................................... 12
Standaard economisch model ........................................................................................................12
De budgetbeperking – “kan” ............................................................................................................12
De voorkeuren – “wil”......................................................................................................................15
De keuze optimalisatie – “doe” ........................................................................................................18
Hoofdstuk 6: Competitieve markten ............................................................................................. 24
Productie en kosten ........................................................................................................................24
Kosten ...........................................................................................................................................25
Totale kosten, vaste kosten en variabele kosten ................................................................................25
Soorten kosten ...............................................................................................................................26
Kostencurves op KT vs LT.................................................................................................................28
Totale opbrengsten (volmaakte concurrentie) ...................................................................................29
Maximale winst ..............................................................................................................................30
Individuele aanbodcurve en marktaanbod .......................................................................................31
Hoofdstuk 13: Productie .............................................................................................................. 34
Isoquant ........................................................................................................................................34
Iso-kost..........................................................................................................................................35
Keuze (optimalisatie) ......................................................................................................................35
1
,Hoofdstuk 7: EEiciency ................................................................................................................ 37
Normatieve vs Positieve economie ..................................................................................................37
Pareto-eYiciëntie ............................................................................................................................37
Consumentensurplus .....................................................................................................................37
Producentensurplus .......................................................................................................................39
MarkteYiciëntie ..............................................................................................................................39
Hoofdstuk 5: Behavioural economics ........................................................................................... 42
Biases I ..........................................................................................................................................42
Biases II: Heuristieken (vuistregels) .................................................................................................42
Availability heuristic (& bias)............................................................................................................43
Representativeness heuristic (& bias) ..............................................................................................43
Representativeness II: Regression to the mean ............................................................................ 43
Framing ..................................................................................................................................... 44
Sunk costy fallacy ...................................................................................................................... 45
Bracketing ................................................................................................................................. 45
Teveel keuze .............................................................................................................................. 45
Loss aversion ............................................................................................................................. 46
Hoofdstuk 14: Monopolie ............................................................................................................. 47
Waarom ontstaan monopolies?.......................................................................................................47
Prijs- en outputbeslissingen onder monopolie ..................................................................................48
Totale opbrengst ........................................................................................................................ 48
Marginal revenu ......................................................................................................................... 49
Welvaartskost van monopolies ........................................................................................................51
Prijsdiscriminatie............................................................................................................................51
Toepassingen: ................................................................................................................................53
Hoofdstuk 15: Monopolistische concurrentie ............................................................................... 54
Concurrentie en winstmaximalisatie bij productdiYerentiatie ............................................................54
Reclame en branding ......................................................................................................................56
Hoofdstuk 16: oligopolie .............................................................................................................. 58
Evenwicht bij duopolie ....................................................................................................................58
Speltheorie ....................................................................................................................................60
Hoofdstuk 19: Interdependence and gains from trade ................................................................... 64
De productiemogelijkheden-curve (production possibilities frontier – PPF) ........................................64
Handel ...........................................................................................................................................65
Comparatieve kostenvoordeel.........................................................................................................69
Comparatief kostenvoordeel en “gains from trade” ...........................................................................69
Determinanten van (internationale) handel ......................................................................................72
Winnaars en verliezers bij internationale handel ...............................................................................73
Export ........................................................................................................................................ 73
Import ....................................................................................................................................... 73
2
,Hoofdstuk 10: Publieke goederen ................................................................................................. 75
Soorten goederen ...........................................................................................................................75
Publieke goederen ..........................................................................................................................75
Gemeenschappelijke hulpbronnen (common resources) ..................................................................76
Merit goods (verdienste goederen) ...................................................................................................77
Hoofdstuk 11: Externaliteiten ....................................................................................................... 78
Externe eYecten .............................................................................................................................78
MarktineYiciëntie ...........................................................................................................................78
Publieke oplossingen voor externe eYecten......................................................................................80
Mogelijke publieke oplossingen .......................................................................................................81
H12: Asymmetrische informatie ................................................................................................... 83
Asymmetrische informatie ..............................................................................................................83
Hidden actions & moral hazard .......................................................................................................83
Hidden characteristics & adverse selection .....................................................................................84
Signaling ........................................................................................................................................86
3
, Hoofdstuk 3: Vraag en aanbod
Volmaakte concurrentie (kenmerken):
- Perfecte informatie
- Alle kosten en baten in aanmerking nemen
- Prijsnemer
- Homogene goederen (graan)
- Veel vragers en aanbieders
- Vrije toetreding
Vraag
Wet van de vraag! = de gevraagde hoeveelheid daalt als de prijs stijgt (en andere
determinanten constant zijn)
Verschuiving LANGS de vraagcurve = wordt veroorzaakt door een prijsverandering
à inkomenseDect. = als de prijs stijgt (verlies aan koopkracht), Q daalt
à substitutie-eDect = als de prijs stijgt (goed minder aantrekkelijk, overstappen naar
andere producten), dus Q daalt
Verschuiving VAN de vraagcurve = factor beïnvloed de vraag
Rechts à stijging in de vraag
Links à daling in de vraag
Determinanten:
- Prijzen van verwante goederen (complementen = paren goederen die samen
worden gebruikt bv. inkt en printer en substituten = paren van goederen die elkaar
kunnen vervangen bv. cola en water)
- Inkomen van de consument (normale goederen = goederen die consumenten
meer kopen als hun inkomen stijgt bv. melk en inferieure goederen = goederen die
consumenten minder kopen als hun inkomen stijgt bv. bus ticket)
- Voorkeuren en smaak
- Niveau en structuur van de bevolking
- Marketing
- Verwachtingen (bv. prijs van melk stijgt volgende maand, dan zal consumenten
eerder geneigd zijn om melk te kopen aan de huidige prijzen)
Aanbod
Verschuiving LANGS de aanbodcurve = wordt veroorzaakt door een prijsverandering.
Er is een verandering in de aangeboden hoeveelheid.
Verschuiving VAN de aanbodcurve = factor beïnvloedt het aanbod
Rechts à stijging in het aanbod
Links à daling in het aanbod
Determinanten:
- Winstgevendheid van andere goederen en prijzen van goederen in ‘joint
supply (winstgevendheid van andere goederen bv. machine gebruiken om
4
