• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 2 out of 5 pages
Summary

samenvatting Biologie voor jou havo 4 hfst 5 evolutie

Document preview thumbnail
Preview 2 out of 5 pages

samenvatting Biologie voor jou havo 4 hfst 5 evolutie

Content preview

Hoofdstuk 5

Par 1

Domeinen : bacteriën, archea, Eurkaryoten

Rijken: schimmels, planten, dieren, ( protisten)

Indeling in rijken wordt gebaseerd op vier kenmerken:

 Celtype ( prokaryoot, eukaryoot)
 Wel of geen celwand
 Aantal cellen ( een of meercellig)
 Voedingswijze ( autotroof/ heterotroof

Organel – deel van cel

Organische stoffen komen van organismen of van producten van organismen

Anorganische stoffen, komen zowel in organismen als in de levenloze natuur voor.

Autotroof, zelfvoedend

Heterotroof, een ander nodig hebben voor voedsel



Verdeling dieren rijk

 Stam
 Klasse
 Orde
 Familie
 Geslacht
 Soort

Organismen die veel op elkaar lijken hoeven niet perse van dezelfde soort te zijn. Ze behoren tot
dezelfde soort als ze in staat zijn zich onderling voort te planten en daarbij vruchtbare nakomelingen
te krijgen.

Populatie, groot van dezelfde soort in een bepaald gebied die samen een
voortplantingsgemeenschap vormen

Linnaeus heeft de wetenschappelijke naamgeving op gezet. Hij voerde de binaire naamgeving in.
Iedere soort kreeg een geslachtsnaam en een soortaanduiding

Geslachtsnaam voorop en met een hoofdletter, soortaanduiding er achter en met een kleine letter.

Par 2

De indeling van de drie domeinen is onder andere gebaseerd op het onderzoek van RNA van een
groot aantal organismen. De archea worden in een apart domein geplaats omdat ze deels
overeenkomsten hebben met bacteriën en deels met eukaryoten. De Archea is prokaryoot maar
delende eigenschap met eukaryoten is dat het DNA naar een eiwit wordt vertaald. Het domein
archea is wel klein er zijn slecht enkele honderden soorten

, Bacteriën worden ook wel bacillen genoemd, ze hebben geen kernmembraan geen mitochondriën en
geen endoplasmatisch reticulum, sommige bacteriën bezitten trilharen of zweepharen waarmee ze
zich voort kunnen bewegen.

Bij veel soorten bacteriën bestaat het erfelijk materiaal slecht uit één kringvormig chromosoom.
Sommige soorten hebben daarnaast nog kleinere, kringvormige chromosomen ( plasmiden). Doordat
deze chromosomen los in het cytoplasma liggen zijn ze makkelijker bereikbaar voor enzymen.
Hierdoor zijn bacteriën zeer goed geschikt voor de toepassing van de recombinant-DNA-techniek.
Met deze techniek worden bacteriën gebruikt bij de productie van geneesmiddelen en hormonen.
Maar sommige bacteriën worden ook zonder deze techniek gebruikt, bvb in voedingsmiddelen zoals
kaas,yogurt en zuurkool of voor wasmiddelenenzymen of waterzuivering. Bij deze toepassingen
wordt er voor gezorgd dat de omstandigheden zo goed mogelijk zijn, optimalisering.

Bacteriën planten zich voor door deling.

Pathogene bacteriën : bacteriën die ziekten kunnen veroorzaken.

De meeste bacteriën voeden zich met resten van dode organismen. Hierbij worden organische
stoffen omgezet in anorganische stoffen.

Cyanobacteriën vormen een aparte groep binnen het rijk van de bacteriën. Ze bevatten chlorofyl en
blauwe pigmenten. Ze komen voor in allerlei milieus, water, land. Soms komen ze in zulke grote
groepen/aantallen voor dat hert water een blauwgroene kleur heeft. Dat noemen we waterbloei. Op
het land zitten ze op boomstammen en rotsen.

Par 3

Eukaryoten: schimmels, dieren,planten,protisten

Protisten vormen een zeer heterogene groep, sommige kenmerken passen bij planten, andere bij
dieren.

Schimmels voeden zich met dode resten van organismen, net als de meeste bacterien.

Een of meercellig, meercellige schimmels bestaan meestal uit lange schimmeldraden

Ze planten zich voort door sporen, deze ontstaan bij de meeste schimmels aan de uiteinden van de
dragen die omhoog groeien. Bij andere schimmels ontstaan sporen in speciale organen.

Planten zijn autotroof door de chloroplasten

Planten hebben 5 stammen:

 Wieren ( algen) (eencellig)
 Mossen
 Paardenstaarten
 Varens
 Zaadplanten

Naaktzadigen ( zaden tussen de schubben van kegels) de bladeren van deze planten zijn meestal
naald of schubvormig

Bedektzadige ( zaden uit zaadbeginsels die in vruchtbeginsels zitten) bladeren van deze planten zijn
meestal plat

Document information

Level
School year
4
Uploaded on
March 4, 2021
Number of pages
5
Written in
2019/2020
Type
Summary
$4.02

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
raynacaitlin
4.0
(2)
Sold
21
Followers
15
Items
52
Last sold
3 months ago




Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions