PROLOOG
Tom Verbeken ontmoete Tessa -> Tessa: schreef een biografie van de 18de-eeuws
gevangenis reiziger John Howard
John Howard: hoort bij de geschiedenis van het Gentse gevangeniswezen
- Bezocht de gevangenis van Gent -> derde keer was hij zeer ontgoocheld over
de evolutie van het tuchthuis
o Evolutie: goed georganiseerde
manufactuur waarin gevangenen De evolutie gebeurde door: explotatie
specifieke en zinvolle arbeid konden van het tuchthuis toen deze in handen
verrichten -> gebouw waarin enkel kwam van de Gentse Industrieel
nog mensen in barre Lieven Bauwens -> gevolg: op
omstandigheden werden opgesloten materieel, hygiënisch en disciplinair vlak
achteruit
John Howard had vooral interess in de
Taak van sherif: veiligheid van
omstandigheden waarin de mensen
rondreizende rechts bewaken, zitting van
opgroeide:
rechtbank mee organiseren, gevangenis
Gebeurde vooral door zijn
inspecteren en uitspraken van rechters
‘taak van sherif van
laten uitvoeren
Bedfordshire’: zag in de
gevangenis dat de gevangenisbewaarder / jailer geen salaris
krijgt en het inkomen dus moest verzekeren o basis van wat hij kon
krijgen van de personen die hij opsloot
o Voorbeeld: verkopen van levensmiddelen, alcohol, het aanklikken en
uitdoen van de voetboeien, verblijfskosten, …
o John Howard vond dit opmerkelijk en zocht een precedent om dit te
kunnen veranderen -> als een bezetenen beginnen bezoeken van
gevangenissen en andere opsluitingsplaatsen
- In de 18e eeuw was in de gevangenis zitten geen straf:
o Er waren vooral lijf- en doodstraffen
o Men zat in de gevangenis als: 1) in afwachting van de berechting, 2)
schuldenaars onder druk zetten, 3) rekening aan de gevangenisbewaarder
is nog niet betaald
Wat zou Howard van de huidige gevangenissen vinden?: geld dat aan de basis ligt is
zot
- Vb: private gevangenissen kunnen gedetineerden voor minder dan de helft van de
kostprijs dan publieke gevangenissen opsluiten
Waarom vindt Tom Vander Beken Howard interessant?:
- Inspiratie, zeker wanneer Vander Beken zelf ‘voorzitter van de commissie van
toezicht van de Gentse gevangenis’ wordt -> taken en bevoegdheden zijn
beperkt: toezien op en rapporteren over de toepassing van de wet en wijze
waarop wordt omgegaan met gedetineerden
- Empirische waarnemingen is de basis van alle kennis
Leven van Howard:
,- Geboren in 1726
- Moeder verloren op 5-jarige leeftijd
- Stiefmoeder verloren in 1738
- School: niet getalenteerd
- Vader verloren in 1742 -> John Howard krijgt groot vermogen
- 1745 – 1748: rondreizen
- 1750: intrekken bij Sarah Lardeau -> trouwen in 1752
- Verliest zijn vrouw in 1755
- 1757 weer gaan reizen, maar schip wordt gekaapt -> opgesloten -> ziet voor de
eerste keer de binnenkant van de gevangenis
- 1758: trouwt met Henrietta Leeds
- Grootste keerpunt: geboorte van zijn zoon in 1756, en zijn vrouw Henrietta die
hij enkele dagen erna verliest
o Relatie tussen vader en zoon: de vader wilt of kan niet alleen voor de
opvoeding van zijn kind instaan
Buitengewoon strenge opvoeding + absolute gehoorzaaamheid +
(lijf)straffen
- 1773: aanbod om Sherif van Bedfordshire te worden -> ging reizen om
gevangenissen te bezoeken
o Meerdere keren dezelfde gevangenis bezocht om veranderingen te zien
, HOOFDSTUK 1: HET SALARIS VAN DE JAILER
TERUG NAAR BEDFORD
Independent Monitoring Board (IMB): extern toezicht uitoefenen op de gevangenis
- Lijken sterk op commissies van toezicht in de Belgische gevagnenissen
- Concreet: onbetaalde vrijwilligers die de gevangenis bezoeken, bemiddelen tussen
gedetineerden en directie en rapporteren schrijven over wat ze in de
gevangenissen zien
- Opmerkelijk:
o Elke dag wel iemand van IMB aanwezig
o Worden opgeroepen bij crisissituaties om de interventie te beoordelen
o Behandelen klachten, maar geen bevoegdheid
Naast IMB, ook:
1) Ombudsman: klachtenorgaan
2) HM Chief Inspector of Prisons: inspectie van gevangenissen
GAOLS, BRIDEWELLS, HULKS EN PRISONS
Prisons = de generieke term voor gevangenissen en kan in vele vormen voorkomen
Jail = goal – mensen in afwachting van hun berechting worden hier opgesloten of een
kortere gevangenisstraf die men moet uitzitten
- Tijdens Howard: the jails was voor:
o Schuldenaars die hun schulden nog moeten betalen
o Verdachten die wachtten op een veroordeling tot lijfstraffen
o Verdachten in afwachting van hun peroratie door de rondreizende
rechtbanken
Indien men een bedreiging vormde voor de lokale machthebbers -> vrijheidsberoving in
een annex van het kasteel of paleis
Bridewells / houses of correction – voor bedelaars, landlopers en wie niet zelf kon
instaan voor hun levensonderhoud of last veroorzaakte (+ later ook voor
veroordeelden van niet erg zware feiten)
- Achterliggend idee: mensen vormen een bedreiging voor de maatschappelijke en
economische orde van die tijd
- Combinatie met “liefde voor de arbeid” toe te brengen
- = opsluiting als straf en instrument voor gedragsverandering
Vormen de kenmerken van de latere echte prisons
Visie van Howard:
Minimumvoorwaarden op het vlak van voedsel, hygiëne en veiligheid
Bewaarders moeten door de koning of de lokale magistraten
aangesteld en gefinancierd
Meer disciplinerende dan bewarende functie
Bridewells en gevangenissen liepen in elkaar over
Ontstaan van de echte gevangenissen
Tom Verbeken ontmoete Tessa -> Tessa: schreef een biografie van de 18de-eeuws
gevangenis reiziger John Howard
John Howard: hoort bij de geschiedenis van het Gentse gevangeniswezen
- Bezocht de gevangenis van Gent -> derde keer was hij zeer ontgoocheld over
de evolutie van het tuchthuis
o Evolutie: goed georganiseerde
manufactuur waarin gevangenen De evolutie gebeurde door: explotatie
specifieke en zinvolle arbeid konden van het tuchthuis toen deze in handen
verrichten -> gebouw waarin enkel kwam van de Gentse Industrieel
nog mensen in barre Lieven Bauwens -> gevolg: op
omstandigheden werden opgesloten materieel, hygiënisch en disciplinair vlak
achteruit
John Howard had vooral interess in de
Taak van sherif: veiligheid van
omstandigheden waarin de mensen
rondreizende rechts bewaken, zitting van
opgroeide:
rechtbank mee organiseren, gevangenis
Gebeurde vooral door zijn
inspecteren en uitspraken van rechters
‘taak van sherif van
laten uitvoeren
Bedfordshire’: zag in de
gevangenis dat de gevangenisbewaarder / jailer geen salaris
krijgt en het inkomen dus moest verzekeren o basis van wat hij kon
krijgen van de personen die hij opsloot
o Voorbeeld: verkopen van levensmiddelen, alcohol, het aanklikken en
uitdoen van de voetboeien, verblijfskosten, …
o John Howard vond dit opmerkelijk en zocht een precedent om dit te
kunnen veranderen -> als een bezetenen beginnen bezoeken van
gevangenissen en andere opsluitingsplaatsen
- In de 18e eeuw was in de gevangenis zitten geen straf:
o Er waren vooral lijf- en doodstraffen
o Men zat in de gevangenis als: 1) in afwachting van de berechting, 2)
schuldenaars onder druk zetten, 3) rekening aan de gevangenisbewaarder
is nog niet betaald
Wat zou Howard van de huidige gevangenissen vinden?: geld dat aan de basis ligt is
zot
- Vb: private gevangenissen kunnen gedetineerden voor minder dan de helft van de
kostprijs dan publieke gevangenissen opsluiten
Waarom vindt Tom Vander Beken Howard interessant?:
- Inspiratie, zeker wanneer Vander Beken zelf ‘voorzitter van de commissie van
toezicht van de Gentse gevangenis’ wordt -> taken en bevoegdheden zijn
beperkt: toezien op en rapporteren over de toepassing van de wet en wijze
waarop wordt omgegaan met gedetineerden
- Empirische waarnemingen is de basis van alle kennis
Leven van Howard:
,- Geboren in 1726
- Moeder verloren op 5-jarige leeftijd
- Stiefmoeder verloren in 1738
- School: niet getalenteerd
- Vader verloren in 1742 -> John Howard krijgt groot vermogen
- 1745 – 1748: rondreizen
- 1750: intrekken bij Sarah Lardeau -> trouwen in 1752
- Verliest zijn vrouw in 1755
- 1757 weer gaan reizen, maar schip wordt gekaapt -> opgesloten -> ziet voor de
eerste keer de binnenkant van de gevangenis
- 1758: trouwt met Henrietta Leeds
- Grootste keerpunt: geboorte van zijn zoon in 1756, en zijn vrouw Henrietta die
hij enkele dagen erna verliest
o Relatie tussen vader en zoon: de vader wilt of kan niet alleen voor de
opvoeding van zijn kind instaan
Buitengewoon strenge opvoeding + absolute gehoorzaaamheid +
(lijf)straffen
- 1773: aanbod om Sherif van Bedfordshire te worden -> ging reizen om
gevangenissen te bezoeken
o Meerdere keren dezelfde gevangenis bezocht om veranderingen te zien
, HOOFDSTUK 1: HET SALARIS VAN DE JAILER
TERUG NAAR BEDFORD
Independent Monitoring Board (IMB): extern toezicht uitoefenen op de gevangenis
- Lijken sterk op commissies van toezicht in de Belgische gevagnenissen
- Concreet: onbetaalde vrijwilligers die de gevangenis bezoeken, bemiddelen tussen
gedetineerden en directie en rapporteren schrijven over wat ze in de
gevangenissen zien
- Opmerkelijk:
o Elke dag wel iemand van IMB aanwezig
o Worden opgeroepen bij crisissituaties om de interventie te beoordelen
o Behandelen klachten, maar geen bevoegdheid
Naast IMB, ook:
1) Ombudsman: klachtenorgaan
2) HM Chief Inspector of Prisons: inspectie van gevangenissen
GAOLS, BRIDEWELLS, HULKS EN PRISONS
Prisons = de generieke term voor gevangenissen en kan in vele vormen voorkomen
Jail = goal – mensen in afwachting van hun berechting worden hier opgesloten of een
kortere gevangenisstraf die men moet uitzitten
- Tijdens Howard: the jails was voor:
o Schuldenaars die hun schulden nog moeten betalen
o Verdachten die wachtten op een veroordeling tot lijfstraffen
o Verdachten in afwachting van hun peroratie door de rondreizende
rechtbanken
Indien men een bedreiging vormde voor de lokale machthebbers -> vrijheidsberoving in
een annex van het kasteel of paleis
Bridewells / houses of correction – voor bedelaars, landlopers en wie niet zelf kon
instaan voor hun levensonderhoud of last veroorzaakte (+ later ook voor
veroordeelden van niet erg zware feiten)
- Achterliggend idee: mensen vormen een bedreiging voor de maatschappelijke en
economische orde van die tijd
- Combinatie met “liefde voor de arbeid” toe te brengen
- = opsluiting als straf en instrument voor gedragsverandering
Vormen de kenmerken van de latere echte prisons
Visie van Howard:
Minimumvoorwaarden op het vlak van voedsel, hygiëne en veiligheid
Bewaarders moeten door de koning of de lokale magistraten
aangesteld en gefinancierd
Meer disciplinerende dan bewarende functie
Bridewells en gevangenissen liepen in elkaar over
Ontstaan van de echte gevangenissen
