Samenvatting Zuren en Basen

Zuren en Basen H7
Zuren
- Zuren zijn meestal moleculaire stoffen. Een zuur is een deeltje dat een H+-ion (proton) kan
afstaan. Dit wordt ook wel een protondonor genoemd.
- Organische zuren zijn koolstofverbindingen met een -COOH-groep als karakteristiekste
groep. Het H+-ion van de -COOH-groep kan worden afgestaan.
- Anorganische zuren zijn zuren die geen organische verbindingen zijn. Als je een anorganisch
zuur van zijn H+-ionen ontdoet, herken je er vak een bekend negatief ion in.

Zuren Formule
Ethaanzuur (azijnzuur) CH3COOH (l)
Fosforzuur H3PO4 (s)
Koolzuur H2O (l) + CO2 (aq) (H2CO3)
Salpeterzuur HNO3 (l)
Waterstofchloride HCL (g)
Zwavelzuur H2SO4 (l)

Zure oplossingen
- Als een zuur wordt opgelost in water, ontstaat een zure oplossing. Het zuur reageert met
water en staat hierbij een H+-ion af aan een watermolecuul. Er ontstaat dan een H 3O+-ion en
een zuurrestion. Dit proces heet ionisatie. De H3O+-ion zijn de deeltjes die de oplossing
vervolgens zuur maken. Hoe hoger de H3O+-concentratie, hoe zuurder de oplossing.

Basen
- Kalk is een base. Bij de reacties tussen een zuur en een base neemt de base een H +-ion op
van een zuur. Een base is een deeltje dat een H+-ion kan opnemen (protonacceptor). De
meeste basen zijn negatieve ionen. Zouten die een negatief basisch ion bevatten, zijn dan
ook basische stoffen. Soms is een base een moleculaire stof.
- Organische basen zijn moleculen met een aminogroep als karakteristieke groep.

Basen Formule
Ammoniak NH3 (g)
Carbonaation CO32-
Hydroxide-ion OH-
Oxide-ion O2-
Waterstofcarbonaation HCO-3

Basische oplossingen
- Als een base wordt opgelost in water, dan neem het een H +-ion op van een watermolecuul.
Hierdoor ontstaat er een OH—ion: een hydroxide-ion. Elke basische oplossing bevat OH —
ionen, deze zorgen ook voor de ontvettende eigenschappen.

Het waterevenwicht

, - Een zuur kan een H+-ion aan een watermolecuul afstaan en een base kan een H +-ion van een
watermolecuul opnemen. Dat betekent dat watermoleculen zelf een H +-ion kunnen
opnemen en afstaan. H2O-moleculen zijn zowel een zuur als een base.
- In water zal een kleine deel van de watermoleculen met elkaar reageren volgens het
evenwicht:
2 H2O (l)  H3O+ (aq) + OH- (aq)
- De evenwichtsvoorwaarde van dit evenwicht is:
Kw = [H3O+][OH-]
- In een zuren oplossing geldt: [H3O+] >> [OH-]
- In een neutrale oplossing geldt: [H3O+]  [OH-]
- In een basische oplossingen geldt: [H3O+] << [OH-]

Zuurgraad en pH
- De zuurgraad geeft aan hoe groot de concentratie H 3O+-ionen in de oplossing is. Wanneer
een zuur in water wordt opgelost, ontstaan een zure oplossing en als een base wordt
opgelost, ontstaat een basische oplossing. Hoe zuur of basisch de oplossing is, wordt
weergegeven met de zuurgraad. De zuurgraad van een oplossing wordt aangegeven door pH-
waarde. Zure oplossingen hebben altijd een pH lager dan 7. Hoe zuurder de oplossing, hoe
lager de pH. Basische oplossingen hebben altijd een pH hoger dan 7. Hoe basischer de
oplossing, hoe hoger de pH. Oplossingen met een pH van 7 zijn neutraal. Een neutrale
oplossing is niet zuur en niet basisch.
- De pH kan op verschillende manieren worden gemeten. Er zijn digitale pH-meters en zuur-
base-indicatoren -> een stof die van kleur verandert als de pH verandert.
- pH = -log [H+], [H+] = 10-pH


Significantie
Van […] naar pH -> 1 significantie cijfer meer
Van pH naar […] -> 1 significantie cijfer minder
- pOH = -log [OH-] ------ [OH-] = 10-pOH
- Basische oplossing met een pOH van 8,50
- Concentratie OH- = 10 -8,50 = 3,2 · 10-4 M (mol/L)


Verband ph en pOH
- De pH en pOH zijn samen 14,00
- Dus -> pH + pOH = 14,00
- Hierdoor geldt:
pH = 14,00 – pOH -> pOH = 14,00 – pH

Verdunnen
- Een oplossing verdunnen:
Bijvoorbeeld een oplossing van 100 mL met een pH van 3,00 wil je 10x verdunnen
1. 10x verdunnen, dus uiteindelijk 1L aanwezig
2. 900 mL toevoegen
3. pH berekenen
4. [H+] = 10 -3,00