• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
  • 4.6 TrustPilot
0
Sell
Where do you study
Your language
Start selling Create your account
  • Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven)
  • Lichamelijke Opvoeding En De Bewegingswetenschappen
  • Leren in maatschappelijk betrokken onderwijs
To add items to your wishlist, you must be logged in
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 123 pages
Summary

samenvatting

0.0
(0 reviews)
2 sold
123 pages
2025/2026 Written for academic year
Institution
Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven)
Course
Leren in maatschappelijk betrokken onderwijs
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 123 pages

samenvatting van leren in maatschappelijk betrokken onderwijs herziene editie van het boek

Content preview

FUNDAMENTEN VAN LEREN & ONDERWIJZEN (P. 1-90)
LEREN (P. 1 – 28) (1)
1. INLEIDING (P. 1)
Onderwijs heeft als doel leerlingen te vorm

= ontwikkelen van:

 Cognitieve & niet cognitieve leeruitkomsten
 Persoonlijke ontwikkeling
 Integratie van leerling in samenleving

Hiervoor is inzicht verrijst op de manier waarop leerlingen leren

 Leren = duurzame verandering in denken/ handelen
 Interactie met omgeving
 Inwendig aspect (interne aspecten) & uitwendig aspect (observeerbaar)
 Duurzaam = verdwijnt niet meteen na stopzetten
 gedragsverandering door alcohol, medicatie,…




2. VERSCHILLENDE PERSPECTIEVEN OP LEREN (P. 2 – 12)
Drie inzichten over de manier waarop leren tot stand komt & bevorderd kan
worden

 3 leer theoretische stromingen: behaviorisme, cognitivisme & socio-
constructivisme


BEHAVIORISME (P. 2 – 5)
Leren = blijvende verandering in gedrag door een reactie op een gebeurtenissen
i/d omgeving

 Nadruk op uitwendig waarneembare gedrag
 Verzet tegen psychoanalyse: onderzoeken interne gedachten & emotie

Ook wel associationisme genoemd

 Verwijst naar associaties/ verbindingen die leerlingen vormen tussen
prikkels/stimuli (S) en responsen (R)
 Prikkel (stimulus)  reactie (respons)
- Gedrag komt voort uit reacties op prikkels in omgeving
- Wat iemand denkt of voelt is niet belangrijk voor verklaring van
gedrag
Alleen waarneembaar gedrag telt


 Universeel toepasbaar (p. 3)
los van wie leert, los van wat er geleerd wordt, los van waar het plaats vindt


 Stimulus -> respons komt op 2 manieren tot stand:
 Klassieke conditionering
 Operante conditionering

,KLASSIEKE CONDITIONERING - PAVLOV
Leren = realiseren van associaties tussen voorwaardelijke prikkel en een
voorwaardelijke reactie

 Generalisatie/transfer (Bijvoorbeeld de hond begint te kwijlen bij geluiden die erop lijke)
 Uitdoving/extinsie (als je prikkel tijdje niet aanbied, verdwijnt reactie)




OPERANTE CONDITIONERING - THORNDIKE
Gedrag wordt beinvloed door de gevolgen naar het gedrag:

 Bekrachtiging = vaker, bestraffing = minder
“mensen en dieren leren door wat er gebeurt na hun gedrag”


 Twee leerwetten Thorndike:
 Law of exerice
We leren door te doen, we vergeten door niet te doen
- Law of use:
De verbinding tussen stimulus & respons wordt sterker naarmate ze vaker gebruikt
wordt

- Law of disuse
De verbinding tussen een stimulus & respons wordt zwakker als ze niet gebruikt of
geoefend wordt

 Law of effect
Het gevolg van een handeling bepaalt hoe sterk de verbinding tussen
stimulus en response wordt
- Reactie gevolgd door aangename situatie  sterkere verbinding 
herhalen
- Reactie gevolgd door onaangename situatie  zwakkere verbinding
 minder


INVLOED BEHAVIORISME OP ONDERWIJS
 Duidelijke observeerbare gedragsdoelen (kunnen tonen wat ze kunnen na
leren)

,  Leeromgeving opgedeeld in kleine stappen: concreet waarneembaar
gedrag
 Juist = onmiddellijke bekrachtiging
 Herhaling  automatisatie
 Variatie  generalisatie/ transfer
 Beheersingsleer (HF 2)

COGNITIVISME (P. 5 – 10)
1960: focus veranderd van waarneembare gedrag naar mentale processen

 Mentale processen staan in voor verwerven, opslaan & gebruiken van
informatie


ORGANISATIE INFORMATIEVERWERKINGSSYSTEEM
Model van Baddeley & Hitch: 3 types geheugen:

 Zintuigelijk - sensorieel geheugen
 Grote opslagcapaciteit, maar korte tijd opslagen
 Stuurt door naar werkgeheugen

 Werkgeheugen
 Kenmerken
- Tijdelijke opslagplaats: minuut tot half uur  langer indien
herhaling
- Capaciteit meten via backward span taken (p. 5)
- Uitbreiden via chunking (losse items in betekenisvol verband
plaatsen)

 Onderdelen:
- Central executive
Controlecentrum: reguleert aandacht & stuurt informatiestroom

- Fonologische lus:
Slaat auditieve informatie op

- Visuospatiele kladblok
Zorgt voor tijdelijke opslag van visuele informatie

 Na veel herhaling komt het terecht in lange termijngeheugen

 Lange termijn – permanent geheugen
 Kenmerken
- Onbeperkte capaciteit maar info kan wel vervagen (moeilijker
toegankelijk)
- Vergeten treedt op in overgang werkgeheugen -> lange
termijngeheugen

 Declaratieve kennis (bewust oproepbare)
Kennis die je bewust kunt verwoorden, opgeslagen in declaratieve geheugen
- Oproepbaarheid hangt af van sterkte connecties & leerspoor

, - Relaties tusse kenniselementen weergegeven via propositionele
netwerken
- Subvormen:
 Semantisch geheugen: begrippen, relaties, principes, feiten
Weten dat een walvis een zoogdier is

 Episodisch geheugen: opslag van persoonlijke ervaringen
Herinnering aan een ontmoeting met een walvis tijdens verre bootreis


 Procedurele kennis
Kennis die moeilijker onder woorden te brengen is, opgeslagen in procedurele geheugen
- Sterk geautomatiseerd, niet bewust van de handelingen
- Weergave: productionsystems (als… dan….)

KENNISCONSTRUCTIE
Cognitivisme: “kennis wordt door de lerende zelf actief geconstrueerd”

 Nieuwe informatie wordt bewerkt op grond van aanwezige cognitieve
schema’s
 Nadien is er koppeling tussen nieuwe informatie & bestaande
informatie

 Piaget:
onderscheidt 2 complementaire mechanisme in opbouw kennis: assimilatie &
accommodatie
 Kennis = cognitieve schema’s die in het geheugen worden opgebouwd
& waarin informatie op een gestructureerde wijze wordt bewaard
- Assimilatie: toevoegen van informatie aan wat je al weet, zonder dat
bestaande kennis verandert
Een kind kent het begrip hond, als het een wol ziet, denkt het ook dat dat een hond is. Het
plaatst de nieuwe ervaring in zijn bestaande idee van hond

- Accommodatie: past bestaande kennis aan omdat nieuwe info niet
past binnen wat je al weet

 Gezonde cognitieve ontwikkeling vraag een evenwicht tussen
assimilatie en accommodatie
- Equilibratie:
= dankzij assimilatie & accommodatie ontstaan rijkere &
complexere kennisstructuren


PROBLEEMOPLOSSEND DENKEN
Cognitivisten bestuderen mentale fucnties zoals redeneren en
probleemoplossend denken

 Evolutie onderzoekstaken:
eerste kunstmatige puzzels (torens Hanoi), nadien semantisch rijkere &
complexere taken (wiskunde, fysica,…)

 Onderzoeksmethode:
Analyse van: verwoording, reactietijden, oogbeweginge,
beeldvormingstechnieken

Table of contents

  1. 01 FUNDAMENTEN VAN LEREN & ONDERWIJZEN (P. 1-90) 1
  2. 02 LEREN (P. 1 – 28) (1) 1
  3. 03 1. INLEIDING (P. 1) 1
  4. 04 2. VERSCHILLENDE PERSPECTIEVEN OP LEREN (P. 2 – 12) 1
    1. BEHAVIORISME (P. 2 – 5) 1
    2. COGNITIVISME (P. 5 – 10) 3
    3. SOCIO-CONSTRUCTIVISME P. 10 - 12 6
  5. 05 3. KENMERKEN VAN LEREN (P. 12 – 16) 7
    1. leren is actief & constructief proces 7
    2. leren is cummuliatief proces 7
    3. leren is zelfgestuurd proces 8
    4. leren is een gesitueerd proces 8
  6. 06 4. VERSCHILLENDE ASPECTEN VAN LEREN (P. 16 – 28) 9
    1. COGNITIEVE ASPECTEN VAN LEREN 9
    2. METACOGNITIEVE ASPECTEN VAN LEREN 12
    3. DYNAMISCH AFFECTIEVE ASPECTEN VAN LEREN 13
  7. 07 5. AFRONDING – REFELCTIES OP LEREN 14
  8. 08 ONDERWIJZEN & DIDACTISCH PERSPECTIEF (P. 31 – 63) (2) 15
  9. 09 1. INLEIDING (P. 31-34) 15
  10. 10 2. DOELEN EN EVALUATIE (P. 35-47) 16
    1. SOORTEN DOELEN EN EVALUATIES 17
    2. KWALITEITSVOLLE DOELEN EN KWALITEITSVOLLE EVALUATIE 20
  11. 11 LEERTAKEN EN LEERINHOUDEN (P. 47 – 50) 21
    1. SELECTEREN EN ORDENEN 21
    2. SOORTEN LEERTAKEN EN LEERINHOUDEN 22
  12. 12 WERKVORMEN EN MEDIA (P. 50 – 59) 23
    1. SOORTEN WERKVORMEN 23
    2. SOORTEN MEDIA 24
    3. ONDERWIJSBENADERING 25
  13. 13 DIGITALE TRANSPORMATIE IN LEREN EN ONDERWIJZEN (P. 63 – 89) (3) 27
  14. 14 1. INLEIDING (p 63-64) 27
  15. 15 2. HISTORISCH OVERZICHT VAN DIGITALE TECHNOLOGIE IN ONDERWIJS (p 65 – 67) 28
  16. 16 3. MOGELIJKHEDEN VAN DIGITALE TECHNOLOGIE (p 67 -75) 28
    1. TOEGANG TOT INFORMATIE VERGROTEN 29
    2. LEVENSECHTE CONTEXTEN SIMULEREN 29
    3. DIRECTE FEEDBACK VERZORGEN 30
    4. ONDERWIJSLEERPROCESSEN BEHEREN EN OPVOLGEN 30
    5. ONDERWIJSLEEROMGEVINGEN PERSONALISEREN 30
    6. NIEUWE VORMEN VAN SAMEN LEREN EN SAMENWERKEN 31
    7. FORMATIEF EN SUMMATIEF EVALUEREN ONDERSTEUNEN 31
    8. NIEUWE VRIJHEIDSGRADEN VOOR PLAATS EN TIJD WAARIN LEREN EN ONDERWIJS PLAATS VINDT 32
    9. BEVORDEREN VAN INCLUSIVITEIT EN OMGANG MET DIVERSITEIT 32
    10. ONDERWIJS (HER)ONTWERPEN 32
  17. 17 4. RANDVOORWAARDE VOOR DIGITALISERING (p. 76-78) 33
  18. 18 5. EEN BLIK OP DE REALITEIT INZAKE DIGITALISERING IN VLAAMSE ONDERWIJS (p. 78 – 82) 34
  19. 19 6. WENSELIJKHEID VAN DIGITALISERING IN ONDERWIJS (p. 82 – 88) 34
    1. POSSIBILISTISCHE BLIK OP DIGITALISERING IN ONDERIJWS 34
    2. TECHNOLOGIE NEEMT NIET OVER, MAAR ONDERSTEUNT 35
    3. TECHNOLOGIE MAAKT NIEUWE ONDERWIJSDOELEN NOODZAKELIJK 35
    4. TECHNOLOGIE OM DE DIGITALE KLOOF NIET TE VERSTERKEN MAAR TE VERKLEINEN 35
    5. WAAKZAAMHEID VOOR TOENEMENDE COMMERCIALISERING 35
    6. DIGITALISERING VANUIT EEN GEDRAGEN VISIE OP BELEID OVER ETHIEK, PRIVACY & DUURZAAMHEID 36
  20. 20 VERLOOP & BEHEER VAN KLASGEBEUREN (P. 93-123) 37
  21. 21 1. INLEIDING 37
  22. 22 2. LEERLINGEN ALS ADOLESCENTEN: EEN ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGISCH PERSPECTIEF 37
    1. LICHAMELIJKE ONTWIKKELING 37
    2. COGNITIEVE ONTWIKKELING 38
    3. ONTWIKKELING VAN ZELFBEELD, ZELFWAARDERING & IDENTITEIT 39
    4. RATIONELE ONTWIKKELING 40
  23. 23 3. DE KLAS ALS GROEP 40
  24. 24 4. ROL VAN TAAL IN ONDERWIJS EN LEERPROCESSEN 41
    1. TALIGE DREMPELS 41
    2. SCHOOLBREDE OPLOSSINGEN VOOR TAAL ALS DREMPEL 42
  25. 25 5. KLASGEBEUREN: ENKELE KENMERKEN 44
  26. 26 6. KLASMANAGEMENT 44
    1. STRUCTUUR BIEDEN – COMPETENTIE 45
    2. ONDERSTEUNEN VAN AUTONOMIEONTWIKKELING – AUTONOMIE 45
    3. POSITIEVE LEERLING-LEERRELATIES UITBOUWEN – VERBONDENHEID 46
  27. 27 SCHOLEN VORMGEVEN: SCHOOLCULTUUR, PROFESSIONELE RELATIES, ONTWIKKELING EN LEIDERSCHAP 47
  28. 28 1. INLEIDING 47
  29. 29 2. SCHOOLCULTUUR (p. 124-131) 48
    1. WAT IS SCHOOLCULTUUR 48
    2. WAT KUNNEN SCHOOLCULTUREN INHOUDEN 49
    3. RELEVANTIE VAN SCHOOLCULTUUR 50
    4. HOE SCHOOLCULTUUR VORMGEVEN 51
  30. 30 3. COLLEGIALITEIT, SAMENWERKING EN AUTONOMIE (p. 313 – 137) 51
    1. COLLEGIALE RELATIES 52
    2. AUTONOMIE EN SAMENWERKING 52
  31. 31 4. ONTWIKKELING VAN LERAAR EN SCHOOL (p. 138 – 143) 54
    1. PROFESSIONELE ONTWIKKELING VAN LERAREN 54
    2. PROFESSIONELE LEERGEMEENSCHAPPEN 55
    3. SCHOOLONTWIKKELING 55
  32. 32 5. SCHOOLLEIDERSCHAP (p. 143-149) 56
    1. BEGRIPSOMESCHRIJVING 56
    2. CONCEPTUALISERING VAN SCHOOLLEIDERSCHAP IN DE LITERATUUR 56
  33. 33 7. TER AFRONDING – OVER BELANG VAN SCHOOLORGANSIATIE 57
    1. belang van inzicht in schoolorganisatie 57
    2. toenemende druk op mesoniveau 57
    3. decentralisatie onderwijsbeleid 58
    4. centrale uitdagingen 58
  34. 34 INCLUSIEF ONDERWIJS – ANTWOORD OP SPECIFIEKE ONDERWIJSBEHOEFTE 59
  35. 35 1. INLEIDING (p. 153 – 154) 59
  36. 36 2. INCLUSIEF ONDERWIJS: RECHT OP PARTICIPATIE IN KWALITEITSVOL ONDERWIJS (p. 154 – 157) 59
  37. 37 3. ONDERWIJSBELEID: ONDERWIJSAANBOD VOOR LEERLINGEN MET SOB (p. 157-166) 60
    1. evoluatie en cijfers 61
    2. ONDERWIJSCONTEXTEN: INCLUSIEF VS SEGREGEREND 61
  38. 38 4. INCLUSIEF ONDERWIJS REALISEREN (p. 166 – 178) 62
    1. INTERPROFESSIONELE SAMENWERKING ALS VOORWAARDE OM INCLUSIE TE REALISEREN 62
    2. VERSCHILLENDE VORMEN VAN SAMENWERKEN 63
    3. INTERPROFESSIONEEL SAMENWERKEN BINNEN INCLUSIEF ONDERWIJS 63
    4. UNIVERSAL DESIGN FOR LEARNING 63
    5. BINNENKLASDIFFERENTIATIE 64
    6. REDELIJKE AANPASSING VOOR INDIVIDUELE LEERLINGEN 64
    7. FLEXIBELE LEERWEGEN 65
  39. 39 LERAAR EN ONDERWIJS - JURIDISCHE ASPECTEN 66
  40. 40 1. JURIDISCH KADER VAN ONDERWIJS 66
    1. JURIDISCH KADER VOOR ONDERWIJSBELEID 66
    2. BELEIDSACTOREN IN ONDERWIJS 68
  41. 41 2. JURIDISCH KADER VOOR LERAREN 69
    1. LERAREN STATUUT 69
    2. RECHTEN EN PLICHTEN VAN LERAREN 70
    3. AANSPRAKELIJKHEID 71
    4. VERZEKERING IN HET ONDERWIJS 71
  42. 42 3. JURIDISERING VAN SCHOOLGEBEUREN 71
    1. KLASSENRAAD BESLISSINGEN 71
    2. SANCTIONERENDE BESLISSINGEN 72
  43. 43 KWALITEITSZORG EN BEWAKING 73
  44. 44 1. ONDERWIJSKWALITEIT 73
    1. COMPONENTEN VAN ONDERWIJSKWALITEIT 73
    2. PERSPECTIEVEN OP ONDERWIJSKWALITEIT 74
  45. 45 2. INITIATIEVEN VAN KWALITEITSBEWAKING EN OF ZORG 76
    1. ONDERWIJSDOELEN IN BEWEGING 76
    2. ONDERWIJSINSPECTIE – ROL 78
    3. PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENSTEN 79
    4. SCHOLEN – HUN ROL IK KWALITEITSZORG 80
    5. VLAAMSE TOETSEN – WAT ZIJN ZE EN WAAROM BELANGRIJK? 81
    6. INTERNATIONAAL VERGELIJKEND ONDERZOEK – WAT EN WAAROM 82
  46. 46 4. OVER KWANTIFICERING EN METHODOLOGISCHE GRENZEN 83
    1. KWANTIFICIERING 83
    2. METHODOLOGISCHE GRENZEN 84
  47. 47 SOCIALE ONGELIJKHEID EN GELIJKE KANSEN 85
  48. 48 1. COMPONENTEN VAN ONGELIJKHEDEN IN ONDERWIJS 85
    1. CONTEXT EN IMPUT 85
    2. PROCES – ONGELIJKWAARDIGE BEHANDELING 86
  49. 49 2. PUBLIEKE DEBAT OVER ONGELIJKHEDEN: DEFICIETDENKEN EN INDIVIDUEEL SCHULDMODEL 89
    1. BIOLOGISCH DEFICIET DENKEN 89
    2. CULTUREEL DEFICITDENKEN 90
    3. INDIVIDUEEL SCHULDMODEL 90
    4. BOURDIEU 91
    5. VISIES OP GELIJKHEID 92
  50. 50 MAATSCHAPPELIJKE ROL EN BETEKENIS VAN ONDERWIJS: BENADERING EN TOETSSTENEN 93
  51. 51 1. INLEIDING 93
  52. 52 3. FUNCTIONEEL-SOCIOLOGISCHE BENADERING 94
  53. 53 5. CULTUREEL SOCIOLOGISCHE BENADERING 96
  54. 54 6. CONFLICT SOCIOLOGISCHE BENADERING 97
  55. 55 8. SOCIAAL-ECONOMISCHE BENADERING 98
  56. 56 9. SOCIAAL PEDAGOGISCHE BENADERING 99
    1. SCHOOLS LEREN: UITGANGSPUNTEN EN TOETSSTENEN 100
  57. 57 10. TER AFRONDING 103
    1. tabel actuele debatten 104
  58. 58 VORMING VAN MODERNE ONDERWIJSSYSTEMEN IN WEST EUROPA 105
  59. 59 1. INLEIDING 105
  60. 60 2. ONDERWIJS IN HET ANCIEN REGIME – VOOR 18E EEUW 105
  61. 61 3. REFORMATIE EN ONDERWIJSVERNIEUWING 106
    1. protestantse reformatie – 16e eeuw 106
    2. katholieke contrareformatie 106
    3. algemeen 107
  62. 62 4. VERLICHTING ALS KANTELPUNT 107
    1. kernidee 107
    2. impact op onderwijs 108
    3. johann amos comenius 108
  63. 63 5. DAGERAAD VAN NATIESTAAT – ONDERWIJS EN NATIONALISME 108
    1. gevolgen 109
    2. industrialisering en sociale kwestie 109
  64. 64 6. UITROL VAN LEERPLICHT IN EUROPA 110
  65. 65 7. BELGISCHE CONTEXT – HET TYPISCH BELGISCH COMPROMIS 111
  66. 66 8. VERALGEMENING EN DEMOCRATISERING IN BELGIE – 20E EEUW 112
    1. groei van middelbaar onderwijs na WOI 112
  67. 67 9. TER AFRONDING 113
  68. 68 DE KWETIE VAN GOED ONDERWIJS: DENKWIJZEN EN DIPLOMATIE 114
  69. 69 1. INLEIDING 114
    1. denkwijzen 114
  70. 70 2. MEERVOUDIG DENKEN IN HET ONDERWIJS (4 VERSCHILLENDE DENKWIJZEN) 114
    1. PROFESSIONELE DENKWIJZE 115
    2. BEHEERSMATIGE DENKWIJZE 115
    3. DELIBATIEVE DENKWIJZE 116
    4. BESCHOUWELIJKE DENKWIJZE 116
  71. 71 3. VIER DENKWIJZEN IN ACTIE EN INTERACTIE 117
    1. ONDERWIJSDOELEN EN DE VIER DENKWIJZEN 117
    2. VLAAMSE TOETSEN 117
    3. PEDAGOGISCHE PROJECTEN – VIER DENKWIJZEN IN INTERACTIE 119
  72. 72 4. OVER WAT GELD ALS EVIDENTIE IN DE WERELD VAN ONDERWIJS 120
    1. context en probleemstelling 120
    2. vier denkwijzen en hun evidentie 120
    3. nuances 121
  73. 73 5. TER AFRONDING – OVER GOED ONDERWIJS EN DIPLOMATIE 121
Connected book
image
Ides Nicaise, Sara Nijs Leren in maatschappelijk betrokken onderwijs - derde, grondig herziene editie
Publisher: 15 september 2025 ISBN: 9789462704718 Edition: 3

Document information

Study
Lichamelijke Opvoeding En De Bewegingswetenschappen
Summarized whole book?
Yes
Uploaded on
January 3, 2026
Number of pages
123
Written in
2025/2026
Type
Summary
Report Copyright Violation
$13.17
Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF
Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
sarahbellens1
Sold
36
Followers
0
Items
13
Last sold
3 weeks ago

Browse related subjects

Subjects

  • onderwijs
  • gelijke kansen
  • limbo
  • leren in maatschappelijk betrokken onderwijs

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Learn more Create citation
Working on your references?

Frequently asked questions