Pathologie samenvatting
Amstel academie
Marite Terpstra
Amstelland ziekenhuis
11 september 2025
Pathologie samenvatting 1
,Introductie 3
Ontstekingsleer & allergie 5
Tumorleer 10
Pneumonie + UWI 15
Shock 18
Circulatie 21
Neurologie - pijn en neurologische uitval 25
Motorisch systeem - Fracturen 28
Endocriensysteem- Diabetes Mellitus 31
Digestivus - Peritonitis en ileus 34
Thermobalans & verbranding 37
Pathologie samenvatting 2
, Introductie
Leerdoelen
• De gebruikelijke vormen van anamnese onderscheiden
• Onderdelen en doel van het lichamelijk onderzoek beschrijven
• Uitleggen hoe een arts tot een DD komt
• Frequentie bij (poli)klinische patiënten verricht onderzoeken toelichten
• Kent de top 10 meest gebruikelijke medicijnen
• De medicatie top 10 meest gebruikte
• De medicatie stappen voor pijnbestrijding
Anamnese/Hetero-anamnese (ouder/verzorgende die de anamnese a egd)
Het medisch vraaggesprek om de klacht te achterhalen.
• Speciële anamnese (uitvragen hoofdklacht, loca e)
• Algemene anamnese (voorgeschiedenis, medica e, gewicht, temperatuur, intoxica es,
allergieën, erfelijkheid)
• Tractus anamnese (orgaansysteem veelvoorkomende ziektes)
Lichamelijk onderzoek
• Inspec e
1) Pa ënt bij bewustzijn? (AVPU/GCS)
2) Kleur bekijken, cyanose (paars/
zuursto ekort), icterus (geel/verhoogd
bilirubine), wit onderste ooglid
(bloedarmoede).
3) Halsslagader opgezwollen, verhoogde
centrale veneuze druk.
4) Dyspnoe, hulpademhalingsspieren,
houding.
5) Oedeem, pi ng oedeem/non-pi ng oedeem.
- Percussie (kloppen met vingers geluid verschil)
Sonoor: Long geluid (normaal)
• Hypersonoor (afwijkend): Bij versterkte luchthoudendheid bijv. klaplong en emfyseem
• Gedempt: Vocht en organen
• Wisselende tympanie: Abdomen (darmen/normaal)
- Ausculta e (luisteren met stethoscoop)
• Hart : Ritme, kleppen, geruis (sou es)
• Long: Vesiculair (normaal), ademgeruis (bronchi, crepita es, ….
• Abdomen: Beoordeling peristal ek: levendig, spaarzaam of afwezig.
- Palpa e (voelen in huid)
Di eren aal diagnose/DD
Lijst mogelijke oorzaken van klachten/symptomen, overwegingen van de arts.
Pathologie samenvatting 3
, Aanvullend onderzoek
- Bloedonderzoek
Hematologie: Hb/Ht, leukocyten en trombocyten
Infec eparameters: Leukocyten, CRP, BSE (bezinking jd erytrocyten) (an sto en ter)
Stelping en stolling: INR, trombocyten, D-dimeer (stof zichtbaar waarbij bloedstolsels worden
afgebroken)
Nierfunc e: Ureum en crea nine, Na, K, eGFR
Leverfunc e: ALAT, ASAT, LDH, AF, GGT
Endocrinologie: TSH en T4 (schildklier), FSH/LH (geslachtshormonen)
Allergie: IgE totaal, RAST
Tumormarkers: PSA (prostaat), CA-125 (ovarium)
Urine en ontlas ng
•Screening, strippen
•Sediment
•Kweekmateriaal op voedingsbodem
•Cytologie, kwaadaardige cellen
Sputum/pus/biopsie/punc e
Beeldvormend onderzoek
•Röntgenfoto, met/zonder contrast
•Echo
•CT
•PET/CT, kijkt naar verhoogde deling van cellen
•MRI, magne sch
Func e onderzoek
• ECG/ etstest
• EEG, elektrische ac viteiten in hersenen
• Longfunc e onderzoek
etc
Divers aanvullende
-Biopten/punc ecytologie
-Scopie, broncho-, gastro-, colo-
Pijnschema
Lichte Pijn: pcm
Acute spier/gewricht: NSAID en/of pcm
Indien onvoldoende resultaat: NSAID oraal (i.m. of rectaal)
Indien onvoldoende resultaat: switch van NSAID
Indien onvoldoende resultaat: zwakwerkende opioïd tramadol
Indien onvoldoende resultaat: toevoeging sterk werkend
opioïd
- Preven e: voorkomen ziekten
- Cura eve: genezing
- Pallia ef: comfort
- Causale: oorzaak aanpakken
- Symptoma sch: symptomen behandelen
- Opera eve: d.m.v. opera e
- Conserva ef: behandeling zonder opera e, zoals
gips
Pathologie samenvatting 4
Amstel academie
Marite Terpstra
Amstelland ziekenhuis
11 september 2025
Pathologie samenvatting 1
,Introductie 3
Ontstekingsleer & allergie 5
Tumorleer 10
Pneumonie + UWI 15
Shock 18
Circulatie 21
Neurologie - pijn en neurologische uitval 25
Motorisch systeem - Fracturen 28
Endocriensysteem- Diabetes Mellitus 31
Digestivus - Peritonitis en ileus 34
Thermobalans & verbranding 37
Pathologie samenvatting 2
, Introductie
Leerdoelen
• De gebruikelijke vormen van anamnese onderscheiden
• Onderdelen en doel van het lichamelijk onderzoek beschrijven
• Uitleggen hoe een arts tot een DD komt
• Frequentie bij (poli)klinische patiënten verricht onderzoeken toelichten
• Kent de top 10 meest gebruikelijke medicijnen
• De medicatie top 10 meest gebruikte
• De medicatie stappen voor pijnbestrijding
Anamnese/Hetero-anamnese (ouder/verzorgende die de anamnese a egd)
Het medisch vraaggesprek om de klacht te achterhalen.
• Speciële anamnese (uitvragen hoofdklacht, loca e)
• Algemene anamnese (voorgeschiedenis, medica e, gewicht, temperatuur, intoxica es,
allergieën, erfelijkheid)
• Tractus anamnese (orgaansysteem veelvoorkomende ziektes)
Lichamelijk onderzoek
• Inspec e
1) Pa ënt bij bewustzijn? (AVPU/GCS)
2) Kleur bekijken, cyanose (paars/
zuursto ekort), icterus (geel/verhoogd
bilirubine), wit onderste ooglid
(bloedarmoede).
3) Halsslagader opgezwollen, verhoogde
centrale veneuze druk.
4) Dyspnoe, hulpademhalingsspieren,
houding.
5) Oedeem, pi ng oedeem/non-pi ng oedeem.
- Percussie (kloppen met vingers geluid verschil)
Sonoor: Long geluid (normaal)
• Hypersonoor (afwijkend): Bij versterkte luchthoudendheid bijv. klaplong en emfyseem
• Gedempt: Vocht en organen
• Wisselende tympanie: Abdomen (darmen/normaal)
- Ausculta e (luisteren met stethoscoop)
• Hart : Ritme, kleppen, geruis (sou es)
• Long: Vesiculair (normaal), ademgeruis (bronchi, crepita es, ….
• Abdomen: Beoordeling peristal ek: levendig, spaarzaam of afwezig.
- Palpa e (voelen in huid)
Di eren aal diagnose/DD
Lijst mogelijke oorzaken van klachten/symptomen, overwegingen van de arts.
Pathologie samenvatting 3
, Aanvullend onderzoek
- Bloedonderzoek
Hematologie: Hb/Ht, leukocyten en trombocyten
Infec eparameters: Leukocyten, CRP, BSE (bezinking jd erytrocyten) (an sto en ter)
Stelping en stolling: INR, trombocyten, D-dimeer (stof zichtbaar waarbij bloedstolsels worden
afgebroken)
Nierfunc e: Ureum en crea nine, Na, K, eGFR
Leverfunc e: ALAT, ASAT, LDH, AF, GGT
Endocrinologie: TSH en T4 (schildklier), FSH/LH (geslachtshormonen)
Allergie: IgE totaal, RAST
Tumormarkers: PSA (prostaat), CA-125 (ovarium)
Urine en ontlas ng
•Screening, strippen
•Sediment
•Kweekmateriaal op voedingsbodem
•Cytologie, kwaadaardige cellen
Sputum/pus/biopsie/punc e
Beeldvormend onderzoek
•Röntgenfoto, met/zonder contrast
•Echo
•CT
•PET/CT, kijkt naar verhoogde deling van cellen
•MRI, magne sch
Func e onderzoek
• ECG/ etstest
• EEG, elektrische ac viteiten in hersenen
• Longfunc e onderzoek
etc
Divers aanvullende
-Biopten/punc ecytologie
-Scopie, broncho-, gastro-, colo-
Pijnschema
Lichte Pijn: pcm
Acute spier/gewricht: NSAID en/of pcm
Indien onvoldoende resultaat: NSAID oraal (i.m. of rectaal)
Indien onvoldoende resultaat: switch van NSAID
Indien onvoldoende resultaat: zwakwerkende opioïd tramadol
Indien onvoldoende resultaat: toevoeging sterk werkend
opioïd
- Preven e: voorkomen ziekten
- Cura eve: genezing
- Pallia ef: comfort
- Causale: oorzaak aanpakken
- Symptoma sch: symptomen behandelen
- Opera eve: d.m.v. opera e
- Conserva ef: behandeling zonder opera e, zoals
gips
Pathologie samenvatting 4
