1
DIABETES MELLITUS
ZIEKTEBEELD
Definitie
Diabetes mellitus: chronische stoornis in de stofwisseling van KH, vetten en
eiwitten, veroorzaakt door een insulinetekort. Hierdoor stijgt het suikergehalte in
het bloed (hyperglycemie).
Type 1 Type 2
Oorzaak Vernietiging β-cellen: Insulineresistentie
geen/weinig (ongevoelig voor
insulineproductie werking)
Ontwikkeling Snel, acuut Traag, vaak zonder
duidelijke symptomen
Leeftijd <40 jaar >40 jaar
Behandeling Insuline + dieet Dieet, beweging,
medicatie, later soms
insuline
Diagnose
Nuchtere glycemie Niet nuchter
Normaal <100 mg/dl <140 mg/dl
Gestoorde glycemie 100-125 mg/dl 140-199 mg/dl
(prediabetes)
Diabetes mellitus ≥126 mg/dl ≥200 mg/dl
Complicaties
Acute complicaties
Hypoglycemie: glycemie <70 mg/dl. Komt minder vaak voor bij type 2 als
gevolg van insulineresistentie.
Oorzaken:
o Te weinig/niet op tijd eten
o Teveel insuline
o Grote fysieke inspanning
o Alcohol consumptie
S: beven, hartkloppingen, zweten, bleek zien, honger, vermoeidheid,
prikkelbaar, angst, hoofdpijn, duizeligheid, slecht zien,
concentratiestoornissen, sufheid tot coma.
Hyperglycemie: glycemie >250 mg/dl.
Oorzaken:
o Niet op tijd insuline spuiten
, 2
o Teveel KH
o Stress
S: glucosurie (met vermagering), polyurie, polydipsie, nausea, anoraxia,
buikpijn, duizeligheid, vermoeidheid, keto-acidose, bewustzijnsverlies tot
coma.
Chronische complicaties
Macro-angiopathie Schade grote bloedvaten
Micro-angiopathie Schade kleine bloedvaten
Nefropathie (nierschade)
Retinopathie (oogschade)
Neuropathie Zenuwschade
Diabetische voet Voetafwijkingen door combinatie micro- en
macro-angiopathie en neuropathie
Behandeling
Doel: streven naar gezond lichaamsgewicht + goede glycemieregeling →
hierdoor kunnen complicaties vermeden worden en levenskwaliteit verbetert
(door dieet + medicatie + lichaamsbeweging)
Lichaamsbeweging
Gezondheidsvoordelen:
Glycemie verlagend
Verbetert insulinegevoeligheid
Voorkeur: aerobe inspanning aan matige intensiteit (bv. fietsen, zwemmen,
wandelen)
Medicatie
a) Antidiabetica (bloedsuikerverlagende medicatie)
Enkel bij type 2 (wanneer dieet + lichaamsbeweging onvoldoende is).
Antidiabetica is een aanvulling op de behandeling.
Antidiabetica Werkingsmechanisme
Glinides en sulfonylurea Stimuleren insulinesecretie in pancreas
Biguaniden Verminderen insulineresistentie en
(1e keuze) glucoseproductie door lever + vertragen glucose-
opname uit darm
GLP-1 analogen en DPP-4 Stimuleren insuline-afgifte en remmen de afgifte
inhibitoren van glucagon
SGLT2-inhibitoren Blokkeren SGLT-2 eiwit dat de reabsorptie van
glucose thv de nieren stimuleert → glucose-excretie
neemt toe en glycemie daalt
b) Insuline
Wordt onmiddellijk gestart bij type 1. Bij type 2 pas als dieet, antidiabetica en
beweging onvoldoende werkt.
Insuline injectie → ontstaan insulinereservoir van waaruit insuline aan bloedbaan
afgegeven wordt.
DIABETES MELLITUS
ZIEKTEBEELD
Definitie
Diabetes mellitus: chronische stoornis in de stofwisseling van KH, vetten en
eiwitten, veroorzaakt door een insulinetekort. Hierdoor stijgt het suikergehalte in
het bloed (hyperglycemie).
Type 1 Type 2
Oorzaak Vernietiging β-cellen: Insulineresistentie
geen/weinig (ongevoelig voor
insulineproductie werking)
Ontwikkeling Snel, acuut Traag, vaak zonder
duidelijke symptomen
Leeftijd <40 jaar >40 jaar
Behandeling Insuline + dieet Dieet, beweging,
medicatie, later soms
insuline
Diagnose
Nuchtere glycemie Niet nuchter
Normaal <100 mg/dl <140 mg/dl
Gestoorde glycemie 100-125 mg/dl 140-199 mg/dl
(prediabetes)
Diabetes mellitus ≥126 mg/dl ≥200 mg/dl
Complicaties
Acute complicaties
Hypoglycemie: glycemie <70 mg/dl. Komt minder vaak voor bij type 2 als
gevolg van insulineresistentie.
Oorzaken:
o Te weinig/niet op tijd eten
o Teveel insuline
o Grote fysieke inspanning
o Alcohol consumptie
S: beven, hartkloppingen, zweten, bleek zien, honger, vermoeidheid,
prikkelbaar, angst, hoofdpijn, duizeligheid, slecht zien,
concentratiestoornissen, sufheid tot coma.
Hyperglycemie: glycemie >250 mg/dl.
Oorzaken:
o Niet op tijd insuline spuiten
, 2
o Teveel KH
o Stress
S: glucosurie (met vermagering), polyurie, polydipsie, nausea, anoraxia,
buikpijn, duizeligheid, vermoeidheid, keto-acidose, bewustzijnsverlies tot
coma.
Chronische complicaties
Macro-angiopathie Schade grote bloedvaten
Micro-angiopathie Schade kleine bloedvaten
Nefropathie (nierschade)
Retinopathie (oogschade)
Neuropathie Zenuwschade
Diabetische voet Voetafwijkingen door combinatie micro- en
macro-angiopathie en neuropathie
Behandeling
Doel: streven naar gezond lichaamsgewicht + goede glycemieregeling →
hierdoor kunnen complicaties vermeden worden en levenskwaliteit verbetert
(door dieet + medicatie + lichaamsbeweging)
Lichaamsbeweging
Gezondheidsvoordelen:
Glycemie verlagend
Verbetert insulinegevoeligheid
Voorkeur: aerobe inspanning aan matige intensiteit (bv. fietsen, zwemmen,
wandelen)
Medicatie
a) Antidiabetica (bloedsuikerverlagende medicatie)
Enkel bij type 2 (wanneer dieet + lichaamsbeweging onvoldoende is).
Antidiabetica is een aanvulling op de behandeling.
Antidiabetica Werkingsmechanisme
Glinides en sulfonylurea Stimuleren insulinesecretie in pancreas
Biguaniden Verminderen insulineresistentie en
(1e keuze) glucoseproductie door lever + vertragen glucose-
opname uit darm
GLP-1 analogen en DPP-4 Stimuleren insuline-afgifte en remmen de afgifte
inhibitoren van glucagon
SGLT2-inhibitoren Blokkeren SGLT-2 eiwit dat de reabsorptie van
glucose thv de nieren stimuleert → glucose-excretie
neemt toe en glycemie daalt
b) Insuline
Wordt onmiddellijk gestart bij type 1. Bij type 2 pas als dieet, antidiabetica en
beweging onvoldoende werkt.
Insuline injectie → ontstaan insulinereservoir van waaruit insuline aan bloedbaan
afgegeven wordt.
