1. Hoofdstuk 7: Het spierstelsel
• Welke zijn de vijf primaire functies van skeletspierweefsel?
1) Bewegen van skeletdelen
® Contracties van skeletspieren trekken aan pezen, waardoor de beenderen worden verplaatst.
2) Handhaven van houding en lichaamspositie
® Zonder zouden we niet rechtop kunnen zitten of staan
3) Ondersteunen van weke delen
® De buikwand en de bodem van de bekkenholte bestaan uit lagen skeletspierweefsel. Deze
spieren dragen het gewicht van de organen in buik en bekkenholte en beschermen onze
inwendige weefsels tegen beschadiging.
4) Openen en sluiten van in-en uitgangen
® De toegang tot het spijsverteringskanaal en de urinewegen is met ringen van
skeletspierweefsel omgeven.
5) Handhaven van de lichaamstemperatuur
® Voor spiercontracties is energie nodig en telkens wanneer energie wordt gebruik, wordt een
deel van deze energie omgezet in warmte.
• Teken en bespreek de bindweefselsorganisatie van/in een spier. Welke is de relatie van de
bindweefselorganisatie rond en in een spier met de pees en het periost?
• Drie lagen bindweefsel maken deel uit van elke spier : het epimysium, perimysium en het
endomysium.
§ De spier als geheel is omgeven door het epimysium
§ De bindweefselvezels van het perimysium verdelen de skeletspier in afzonderlijke
bundels van spiervezels (spiercellen). Zo’n bundel wordt fasciculus of spierbundel
genoemd.
§ Elke skeletspiervezel is omgeven door een endomysium.
• aan het uiteinde van de spier komen de collagene vezels van alle drie de lagen samen en
vormen ze een bundel, een zogenoemde pees.
• pezen zijn banden van collagene vezels waarmee skeletspieren aan beenderen zijn gehecht. De
vezels van de pees zijn met het beenvlies van het bot verweven.
• elke samentrekking van de spier oefent een trekkracht op zijn pees uit en op zijn beurt op het
aangehechte bot.
• buitenste beenvlies = periost
• Prikkeloverdracht en spiercelcontractie
o Bespreek de (cholinerge) overdracht van een actiepotentiaal van een zenuwcel naar een
spiercel, dus ter hoogte van de neuromusculaire junctie.
• Acetylcholine (ACh) wordt vrijgemaakt bij cholinerge synapsen.
• Cholinerge synapsen komen voor in en buiten het CZS
, • Is te vergelijken met de neuromusculaire junctie het verschil is ofwel tussen 2
zenuwcellen, ofwel tussen een zenuwcel en een spiercel
® Stappen:
1. Aankomst en depolarisatie actiepotentiaal bij synapsknoop
2. Vrijmaken v. neurotransmitter acetylcholine. Calciumionen v. buiten de cel,
gaan de synapsknop binnen en veroorzaken exocytose v/d synapsblaasjes,
waardoor acethycholine wordt afgegeven
3. De binding v. acetylcholine en depolarisatie v/d postsynapstische membraan
4. Verwijdering v. acethlcholine door acetylcholinesterase
o Bespreek het mechanisme van de spiercelcontractie (vanaf de aankomst van de prikkel ter
hoogte van de neuromusculaire junctie) aan de hand van de onderdelen van een
skeletspiervezel.
® Sarcolemma = plasmamembraan
® Kenmerkende eigenschappen spiervezel:
o Ontzettend lang
o Multinucleair = veel kernen
® Eerst begin je met signaal die doorkomt in de spieren op reactie van een prikkel en dan gaan de
spieren werkelijk in actie. (Fig. 7-5 pg. 240-241)
1. De prikkel (aciepoteniaal) loopt eens hij op de skeletspiercel is, over de wand van
deze spiercel, duikt hij de Transversale-tubuli in om zo aan te komen bij de
terminale cisternen, hierdoor worden CA-ionen vrijgegeven vanuit de terminale
cisternen.
2. De caluim ionen binden zich aan troponine (een spiereiwit dat betrokken is bij de
spiercontractie), waardoor de binding tussen actine en tropo-myosinecomplex
verzwakt. Er worden actieve plaatsen blootgesteld op de actinemoleculen van de
dunne filamenten ( eiwitdraad ) .
3. Als die plaatsen blootliggen dan binden de myosinekoppen ADP +P (myosine is een
eiwit) zich daarmee en vormen dan kruisbruggen.
4. Als die kruisbruggen zijn gemaakt dan wordt de opgeslagen energie gebruikt om de
koppen in de riching van de M-lijn te laten bewegen zie tekening 4 p ,241. die actie
noemt de “power stroke” (daaruit komt alle spierkracht voort).
5. Wanneer er opnieuw een nieuwe molecule ATP aan de myosinekop bind wordt de
verbinding terug verbroken (tussen de kop en de acieve plaats), daarna komt de
actieve plaats terug vrij en kan het er een nieuwe kruisbinding gevormd worden.
6. Reactivatie : er komt terug plaats vrij. Myosinekop splits ATP in ADP +P en de
energie die daarvan vrij komt brengt de myosinekop terug op zijn plaats zoals op
tekening 1 op pg. 240.
• Welke zijn de vijf primaire functies van skeletspierweefsel?
1) Bewegen van skeletdelen
® Contracties van skeletspieren trekken aan pezen, waardoor de beenderen worden verplaatst.
2) Handhaven van houding en lichaamspositie
® Zonder zouden we niet rechtop kunnen zitten of staan
3) Ondersteunen van weke delen
® De buikwand en de bodem van de bekkenholte bestaan uit lagen skeletspierweefsel. Deze
spieren dragen het gewicht van de organen in buik en bekkenholte en beschermen onze
inwendige weefsels tegen beschadiging.
4) Openen en sluiten van in-en uitgangen
® De toegang tot het spijsverteringskanaal en de urinewegen is met ringen van
skeletspierweefsel omgeven.
5) Handhaven van de lichaamstemperatuur
® Voor spiercontracties is energie nodig en telkens wanneer energie wordt gebruik, wordt een
deel van deze energie omgezet in warmte.
• Teken en bespreek de bindweefselsorganisatie van/in een spier. Welke is de relatie van de
bindweefselorganisatie rond en in een spier met de pees en het periost?
• Drie lagen bindweefsel maken deel uit van elke spier : het epimysium, perimysium en het
endomysium.
§ De spier als geheel is omgeven door het epimysium
§ De bindweefselvezels van het perimysium verdelen de skeletspier in afzonderlijke
bundels van spiervezels (spiercellen). Zo’n bundel wordt fasciculus of spierbundel
genoemd.
§ Elke skeletspiervezel is omgeven door een endomysium.
• aan het uiteinde van de spier komen de collagene vezels van alle drie de lagen samen en
vormen ze een bundel, een zogenoemde pees.
• pezen zijn banden van collagene vezels waarmee skeletspieren aan beenderen zijn gehecht. De
vezels van de pees zijn met het beenvlies van het bot verweven.
• elke samentrekking van de spier oefent een trekkracht op zijn pees uit en op zijn beurt op het
aangehechte bot.
• buitenste beenvlies = periost
• Prikkeloverdracht en spiercelcontractie
o Bespreek de (cholinerge) overdracht van een actiepotentiaal van een zenuwcel naar een
spiercel, dus ter hoogte van de neuromusculaire junctie.
• Acetylcholine (ACh) wordt vrijgemaakt bij cholinerge synapsen.
• Cholinerge synapsen komen voor in en buiten het CZS
, • Is te vergelijken met de neuromusculaire junctie het verschil is ofwel tussen 2
zenuwcellen, ofwel tussen een zenuwcel en een spiercel
® Stappen:
1. Aankomst en depolarisatie actiepotentiaal bij synapsknoop
2. Vrijmaken v. neurotransmitter acetylcholine. Calciumionen v. buiten de cel,
gaan de synapsknop binnen en veroorzaken exocytose v/d synapsblaasjes,
waardoor acethycholine wordt afgegeven
3. De binding v. acetylcholine en depolarisatie v/d postsynapstische membraan
4. Verwijdering v. acethlcholine door acetylcholinesterase
o Bespreek het mechanisme van de spiercelcontractie (vanaf de aankomst van de prikkel ter
hoogte van de neuromusculaire junctie) aan de hand van de onderdelen van een
skeletspiervezel.
® Sarcolemma = plasmamembraan
® Kenmerkende eigenschappen spiervezel:
o Ontzettend lang
o Multinucleair = veel kernen
® Eerst begin je met signaal die doorkomt in de spieren op reactie van een prikkel en dan gaan de
spieren werkelijk in actie. (Fig. 7-5 pg. 240-241)
1. De prikkel (aciepoteniaal) loopt eens hij op de skeletspiercel is, over de wand van
deze spiercel, duikt hij de Transversale-tubuli in om zo aan te komen bij de
terminale cisternen, hierdoor worden CA-ionen vrijgegeven vanuit de terminale
cisternen.
2. De caluim ionen binden zich aan troponine (een spiereiwit dat betrokken is bij de
spiercontractie), waardoor de binding tussen actine en tropo-myosinecomplex
verzwakt. Er worden actieve plaatsen blootgesteld op de actinemoleculen van de
dunne filamenten ( eiwitdraad ) .
3. Als die plaatsen blootliggen dan binden de myosinekoppen ADP +P (myosine is een
eiwit) zich daarmee en vormen dan kruisbruggen.
4. Als die kruisbruggen zijn gemaakt dan wordt de opgeslagen energie gebruikt om de
koppen in de riching van de M-lijn te laten bewegen zie tekening 4 p ,241. die actie
noemt de “power stroke” (daaruit komt alle spierkracht voort).
5. Wanneer er opnieuw een nieuwe molecule ATP aan de myosinekop bind wordt de
verbinding terug verbroken (tussen de kop en de acieve plaats), daarna komt de
actieve plaats terug vrij en kan het er een nieuwe kruisbinding gevormd worden.
6. Reactivatie : er komt terug plaats vrij. Myosinekop splits ATP in ADP +P en de
energie die daarvan vrij komt brengt de myosinekop terug op zijn plaats zoals op
tekening 1 op pg. 240.
