Algemene psychologie Uma Van Der Beken
Hoofdstuk 1: inleiding, kennismaking met de psychologie
Op 22 maart 2016 werden diverse → voorbeeld van een erge gebeurtenis
aanslagen in en rond Brussel
gepleegd waarbij in totaal 35 mensen → mensen zoeken een houvast + willen verklaringen
om het leven kwamen. Het federaal
parket sprak op 23 maart 2016 van 31
dodelijke slachtoffers en 270
gewonden van verschillende
nationaliteiten
Psychologie Een Bestudeerd in wezen elk gedrag dat mensen of dieren kunnen
Gedragswetenschap stellen
Gedragswetenschappers =bestudeert gedrag van mens en dier.
= zoekt verklaring voor (wreedaardig) gedrag
!! psychologie niet de enige gedragswetenschap !!
1.1 een definitie van de psychologie
Verschillen met andere gedragswetenschappen:
➔ Binnen de persoon SOCIOLOGIE
➔ In zijn onmiddellijke omgeving BIOLOGIE
BIOLOGIE Vooral opzoek naar bepaalde lichaamsprocessen die het gedrag kunnen verklaren
SOCIOLOGIE Vooral opzoek naar maatschappelijke invloeden
Psychologie De wetenschappelijke studie van het gedrag en mentale activiteiten van het individu
OP HET NIVEAU VAN HET INDIVIDU
1.3 geschiedenis van de psychologie
KORTE GESCHIEDENIS, → psychologie bestaat als wetenschap nog niet lang
HEEL VER VERLEDEN → al lang bezig met vragen
1.3.1 de verre voorgeschiedenis
Intuïtieve psychologie
,Algemene psychologie Uma Van Der Beken
= voorwetenschappelijke psychologie
- Zo oud als de mens zelf
- Eerste mens → vragen gaan stellen over de wijze waarop hijzelf
en soortgenoten zich moeten gedragen.
- Inzichten door zelfbewustzijn
Filosofie
- Vanaf 4e eeuw vC
- Expliciete manier waarop ze zich met allerlei vragen inlichten en
de systematiek die ze aanbrachten in hun inzichten.
1.3.2 de meer directe voorgeschiedenis
Ontwikkelingen in de filosofie
- Rationalisme + empirisme → dualisme
Rationalisme Empirisme
een stroming binnen de filosofie, die er leert dan ook dat (zintuiglijke) ervaring de
vanuit gaat dat het verstand de voornaamste enige bron is van ware kennis.
of enige bron van kennis is.
- Res cognitas vs res extensa
= ziel vs lichaam
RENÉ DESCARTES
- ‘ik denkt dus ik ben’
- Ratio lichamelijk
- Rationalisme
- Scherp onderscheid tussen de geest en de materie
- Alleen lichaam onderzoeken
JOHN LOCKE
- Geboren als tabula rasa = onbeschreven blad
,Algemene psychologie Uma Van Der Beken
- ‘Het menselijk bewustzijn is bij de geboorte een lege ruimt, die pas later gaandeweg wordt
gevuld met de vele indrukken die we opdoen via de zintuigen.’
- Bewustzijn is toegankelijk voor observatie
- empirisme
impulsen vanuit de natuurwetenschappen
eerste gevolg : vragen naar hoe kennis tot stand komt
hoe betrouwbaar
1.3.3 de psychologie als wetenshchap van het bewustzijn
Wundt en het structuralisme → 1e stroming
- vader van de wetenschappelijke psychologie
- oprichting labo in 1879
- synthese van wat al door andere bedacht en voorgesteld was
- EXPERIMENTELE METHODE
= structuur van de geest analyseren
- Introspectie
→ een activiteit waarbij de eigen gedachten, gevoelens en herinneringen tot onderwerp
van overdenking gemaakt worden. Reflecteren, of reflectie, is het doorgronden en
herkennen van processen die bewust en onbewust plaatsvinden binnen de eigen psyche
- experimentele bewustzijnspsychologie of structuralisme
Het functionalisme → 2e stroming
- Amerika: praktische vragen
- Interesse: de functie van het bewustzijn
- Bewustzijn = mentale activiteiten
- Ook dierenproeven
1.3.4 behavioristische revolutie
PAVLOV
Conditioneringsproces
Zichtbaar gedrag enkel te bestuderen
, Algemene psychologie Uma Van Der Beken
JOHN BROADUS WATSON
Stichter amerikaanse behaviorisme
Afwijzing naar innerlijke toestanden
- Alleen wat mensen en dieren doen, hun uiterlijke
waarneembare responsen R op de actueel inwerkende stimuli S zijn van
betekenis.
- Alleen S – R verbindingne
- Objectieve studie van het gedrag, zonder introspectie.
1.3.5 nieuwe klemtonen in europa
De gestaltepsychologie Duitsland 20e eeuw
Geheel met eigen kenmerken, niet herleiden tot een eenvoudige
Gestalt
optelling van de delen.
1. Louter rond waarneming
2. Rond denken en sociale psychologie
Uurwerken:
Voorbeeld Waarin je een lachend gezichtje ziet is het best verkochte uurwerk. Dit omdat dat
uurwerk een positieve indruk geeft
Psychoanalyse 1890 Sigmund Freud
- psychoanalyse
= vertuiging dat alle mensen onbewuste gedachten, verlangens en gevoelens hebben.
Psychoanalyse helpt mensen om deze emotionele bagage te handelen. De focus in dit soort
sessies ligt op het vrijuit praten over ervaringen en gevoelens.
Hoofdstuk 1: inleiding, kennismaking met de psychologie
Op 22 maart 2016 werden diverse → voorbeeld van een erge gebeurtenis
aanslagen in en rond Brussel
gepleegd waarbij in totaal 35 mensen → mensen zoeken een houvast + willen verklaringen
om het leven kwamen. Het federaal
parket sprak op 23 maart 2016 van 31
dodelijke slachtoffers en 270
gewonden van verschillende
nationaliteiten
Psychologie Een Bestudeerd in wezen elk gedrag dat mensen of dieren kunnen
Gedragswetenschap stellen
Gedragswetenschappers =bestudeert gedrag van mens en dier.
= zoekt verklaring voor (wreedaardig) gedrag
!! psychologie niet de enige gedragswetenschap !!
1.1 een definitie van de psychologie
Verschillen met andere gedragswetenschappen:
➔ Binnen de persoon SOCIOLOGIE
➔ In zijn onmiddellijke omgeving BIOLOGIE
BIOLOGIE Vooral opzoek naar bepaalde lichaamsprocessen die het gedrag kunnen verklaren
SOCIOLOGIE Vooral opzoek naar maatschappelijke invloeden
Psychologie De wetenschappelijke studie van het gedrag en mentale activiteiten van het individu
OP HET NIVEAU VAN HET INDIVIDU
1.3 geschiedenis van de psychologie
KORTE GESCHIEDENIS, → psychologie bestaat als wetenschap nog niet lang
HEEL VER VERLEDEN → al lang bezig met vragen
1.3.1 de verre voorgeschiedenis
Intuïtieve psychologie
,Algemene psychologie Uma Van Der Beken
= voorwetenschappelijke psychologie
- Zo oud als de mens zelf
- Eerste mens → vragen gaan stellen over de wijze waarop hijzelf
en soortgenoten zich moeten gedragen.
- Inzichten door zelfbewustzijn
Filosofie
- Vanaf 4e eeuw vC
- Expliciete manier waarop ze zich met allerlei vragen inlichten en
de systematiek die ze aanbrachten in hun inzichten.
1.3.2 de meer directe voorgeschiedenis
Ontwikkelingen in de filosofie
- Rationalisme + empirisme → dualisme
Rationalisme Empirisme
een stroming binnen de filosofie, die er leert dan ook dat (zintuiglijke) ervaring de
vanuit gaat dat het verstand de voornaamste enige bron is van ware kennis.
of enige bron van kennis is.
- Res cognitas vs res extensa
= ziel vs lichaam
RENÉ DESCARTES
- ‘ik denkt dus ik ben’
- Ratio lichamelijk
- Rationalisme
- Scherp onderscheid tussen de geest en de materie
- Alleen lichaam onderzoeken
JOHN LOCKE
- Geboren als tabula rasa = onbeschreven blad
,Algemene psychologie Uma Van Der Beken
- ‘Het menselijk bewustzijn is bij de geboorte een lege ruimt, die pas later gaandeweg wordt
gevuld met de vele indrukken die we opdoen via de zintuigen.’
- Bewustzijn is toegankelijk voor observatie
- empirisme
impulsen vanuit de natuurwetenschappen
eerste gevolg : vragen naar hoe kennis tot stand komt
hoe betrouwbaar
1.3.3 de psychologie als wetenshchap van het bewustzijn
Wundt en het structuralisme → 1e stroming
- vader van de wetenschappelijke psychologie
- oprichting labo in 1879
- synthese van wat al door andere bedacht en voorgesteld was
- EXPERIMENTELE METHODE
= structuur van de geest analyseren
- Introspectie
→ een activiteit waarbij de eigen gedachten, gevoelens en herinneringen tot onderwerp
van overdenking gemaakt worden. Reflecteren, of reflectie, is het doorgronden en
herkennen van processen die bewust en onbewust plaatsvinden binnen de eigen psyche
- experimentele bewustzijnspsychologie of structuralisme
Het functionalisme → 2e stroming
- Amerika: praktische vragen
- Interesse: de functie van het bewustzijn
- Bewustzijn = mentale activiteiten
- Ook dierenproeven
1.3.4 behavioristische revolutie
PAVLOV
Conditioneringsproces
Zichtbaar gedrag enkel te bestuderen
, Algemene psychologie Uma Van Der Beken
JOHN BROADUS WATSON
Stichter amerikaanse behaviorisme
Afwijzing naar innerlijke toestanden
- Alleen wat mensen en dieren doen, hun uiterlijke
waarneembare responsen R op de actueel inwerkende stimuli S zijn van
betekenis.
- Alleen S – R verbindingne
- Objectieve studie van het gedrag, zonder introspectie.
1.3.5 nieuwe klemtonen in europa
De gestaltepsychologie Duitsland 20e eeuw
Geheel met eigen kenmerken, niet herleiden tot een eenvoudige
Gestalt
optelling van de delen.
1. Louter rond waarneming
2. Rond denken en sociale psychologie
Uurwerken:
Voorbeeld Waarin je een lachend gezichtje ziet is het best verkochte uurwerk. Dit omdat dat
uurwerk een positieve indruk geeft
Psychoanalyse 1890 Sigmund Freud
- psychoanalyse
= vertuiging dat alle mensen onbewuste gedachten, verlangens en gevoelens hebben.
Psychoanalyse helpt mensen om deze emotionele bagage te handelen. De focus in dit soort
sessies ligt op het vrijuit praten over ervaringen en gevoelens.
