Meten van ervaringen
03-02-2020 werkgroep 1
Voorbespreking
Psychofysische methoden: een subjectieve ervaring of waarneming, plaatsen in een objectief
te meten meting
Perceptie en waarneming hebben twee verschillende processen:
namelijk top-down of bottom-up
Zelfstudie
1. Wat is waarneming / perceptie en hoe werkt het?
2. Hoe meten we perceptie?
3. Wat is de Fechner’s law, wet van Weber, het JND en Steven’s power law?
Nabespreking
Wat is waarneming / perceptie en hoe werkt het?
Er is een verschil tussen een sensatie en tussen een perceptie / waarneming:
1. sensatie → het vermogen om een stimulus te detecteren en om deze detectie om te
zetten in een persoonlijke, privé ervaring - bottom up
2. perceptie → het vermogen om een betekenis, doel of inhoud te geven aan een
gedetecteerde sensatie - top down
Verschillende stappen van perceptie – perceptuele proces:
1. aanwezige prikkel in omgeving
a. distale prikkels (distal stimuli): prikkels die
zich buiten, in de omgeving bevinden
2. licht wordt gereflecteerd en gefocust
a. principe van transformatie (principle of
transformation): stimuli en respons
gecreëerd door stimuli worden
getransformeerd, of veranderd, tussen de
omgevelijke stimulus en perceptie
b. principe van representatie (principle of
representation): alles dat een persoon
waarneemt is niet gebaseerd op contact
met stimuli, maar op de representatie van
stimuli, die worden gevormd op de
reeptoren en op activiteit in de persoon zijn
of haar zenuwstelsel
3. processen van receptoren
a. sensorische receptoren → cellen die gespecialiseerd zijn om te reageren om
omgevelijke energie, met elke sensorisch systeem hun receptoren die zijn
gespecialiseerd om op een bepaalde soort energie te reageren
b. visuele receptoren → reageren op licht
c. auditieve receptoren → reageren op veranderingen in druk van de lucht
d. voelreceptoren → reageren op druk dat wordt gegeven op de huid
e. smaak en proefreceptoren → reageren op chemicaliën die de neus en mond
in gaan
, 4. processen van neuronen
a. elektrische signalen die zijn gevormd gaan het intergeconnecteerde netwerk
van neuronen (interconnected network of neurons) binnen
i. eerst op netvlies, dan eruit achterin het oog, naar de hersenen
ii. doet twee dingen:
1. zendt signalen uit van receptoren
2. verandert signalen als ze worden uitgezonden
b. neuraal processen (neural processing): operatie die elektrische signalen
transformeert in een netwerk van neuronen, of die de reactie transformeert
van individuele neuronen
c. elektrische signalen van elke sense, komen aan in het primaire
ontvangstgebied (primary receiving area):
i. frontale kwab → ontvangt signalen van alles senses; rol in percepties
die gaan over coördinatie van informatie die wordt ontvangen door
twee of meer senses
ii. occipitale kwab → gebied voor visie
iii. temporale kwab → gebied voor gehoor
iv. pariëtaal kwab → gebied voor huid senses
5. perceptie
a. zorgt voor bewuste ervaring
6. herkenning
a. zorgt voor bewust ervaring
7. actie
a. gaat over motorische activiteiten
b. proces is vooral dynamisch en voortdurend aan het veranderen → wanneer
we ons lichaam of ogen bewegen, relatief naar de stimulus, dan verandert je
beeld, dat nieuwe representaties en transformaties geeft
Waarneming is heel complex → visuele systeem heeft veel delen en connecties. Perceptie is
een heel actief proces. We moeten eerst leren over de wereld om ons heen als kind, omdat
de wereld eerst wordt gezien als ‘’een grote verwarring’’.
bottom-up = stimulus naar perceptie
o omgeving naar hersenen
o vanaf kleinste stimulus
o zonder kennis of geheugen
top-down = hersenen naar verwerking stimulus
o geheugen
o verwachtingen
o ervaringen
o kennis
03-02-2020 werkgroep 1
Voorbespreking
Psychofysische methoden: een subjectieve ervaring of waarneming, plaatsen in een objectief
te meten meting
Perceptie en waarneming hebben twee verschillende processen:
namelijk top-down of bottom-up
Zelfstudie
1. Wat is waarneming / perceptie en hoe werkt het?
2. Hoe meten we perceptie?
3. Wat is de Fechner’s law, wet van Weber, het JND en Steven’s power law?
Nabespreking
Wat is waarneming / perceptie en hoe werkt het?
Er is een verschil tussen een sensatie en tussen een perceptie / waarneming:
1. sensatie → het vermogen om een stimulus te detecteren en om deze detectie om te
zetten in een persoonlijke, privé ervaring - bottom up
2. perceptie → het vermogen om een betekenis, doel of inhoud te geven aan een
gedetecteerde sensatie - top down
Verschillende stappen van perceptie – perceptuele proces:
1. aanwezige prikkel in omgeving
a. distale prikkels (distal stimuli): prikkels die
zich buiten, in de omgeving bevinden
2. licht wordt gereflecteerd en gefocust
a. principe van transformatie (principle of
transformation): stimuli en respons
gecreëerd door stimuli worden
getransformeerd, of veranderd, tussen de
omgevelijke stimulus en perceptie
b. principe van representatie (principle of
representation): alles dat een persoon
waarneemt is niet gebaseerd op contact
met stimuli, maar op de representatie van
stimuli, die worden gevormd op de
reeptoren en op activiteit in de persoon zijn
of haar zenuwstelsel
3. processen van receptoren
a. sensorische receptoren → cellen die gespecialiseerd zijn om te reageren om
omgevelijke energie, met elke sensorisch systeem hun receptoren die zijn
gespecialiseerd om op een bepaalde soort energie te reageren
b. visuele receptoren → reageren op licht
c. auditieve receptoren → reageren op veranderingen in druk van de lucht
d. voelreceptoren → reageren op druk dat wordt gegeven op de huid
e. smaak en proefreceptoren → reageren op chemicaliën die de neus en mond
in gaan
, 4. processen van neuronen
a. elektrische signalen die zijn gevormd gaan het intergeconnecteerde netwerk
van neuronen (interconnected network of neurons) binnen
i. eerst op netvlies, dan eruit achterin het oog, naar de hersenen
ii. doet twee dingen:
1. zendt signalen uit van receptoren
2. verandert signalen als ze worden uitgezonden
b. neuraal processen (neural processing): operatie die elektrische signalen
transformeert in een netwerk van neuronen, of die de reactie transformeert
van individuele neuronen
c. elektrische signalen van elke sense, komen aan in het primaire
ontvangstgebied (primary receiving area):
i. frontale kwab → ontvangt signalen van alles senses; rol in percepties
die gaan over coördinatie van informatie die wordt ontvangen door
twee of meer senses
ii. occipitale kwab → gebied voor visie
iii. temporale kwab → gebied voor gehoor
iv. pariëtaal kwab → gebied voor huid senses
5. perceptie
a. zorgt voor bewuste ervaring
6. herkenning
a. zorgt voor bewust ervaring
7. actie
a. gaat over motorische activiteiten
b. proces is vooral dynamisch en voortdurend aan het veranderen → wanneer
we ons lichaam of ogen bewegen, relatief naar de stimulus, dan verandert je
beeld, dat nieuwe representaties en transformaties geeft
Waarneming is heel complex → visuele systeem heeft veel delen en connecties. Perceptie is
een heel actief proces. We moeten eerst leren over de wereld om ons heen als kind, omdat
de wereld eerst wordt gezien als ‘’een grote verwarring’’.
bottom-up = stimulus naar perceptie
o omgeving naar hersenen
o vanaf kleinste stimulus
o zonder kennis of geheugen
top-down = hersenen naar verwerking stimulus
o geheugen
o verwachtingen
o ervaringen
o kennis
