Samenvatting Gehoor jaar 1 - kwartaal 1

Gehoor
Onderzoek & diagnose – logopedie jaar 1 – kwartaal 1 2019-
2020


Anatomie/fysiologie van het oor
Onze oren bestaan uit een buiten- midden- en binnenkant. Ieders oorschelp is anders, ook wel
persoonlijk.

Oorschelpen hebben een functie:
- Met de oorschelpen vangen wij geluid op en trechteren dit naar binnen. De vorm van de schelp
maakt hier verschil in, klinkt geluid warm of koud?
- De schelpen zijn gericht op geluid van voren en bepalen dus waar geluid vandaan komt.
- Het zijn je hersenen die het ontvangen geluid analyseren en verwerken. Je hoort dus eigenlijk met je
hersenen.

Een oor bestaat uit:
 Oorschelp = pinna (helix, concha, tragus)
 Gehoorgang = meatus acusticus externa
 Trommelvlies = membranum tympanum
 Hamer = malleus
 Aambeeld = incus
 Stijgbeugel = stapes
 Buis van Eustachius
 Ovale venster
 Ronde venster
 Slakkenhuis = cochlea  vloeistof endolymph + perilymph, orgaan van corti, basilair
membraam
 Gehoorzenuw nr. 8 VIII = nervus acusticus

Buitenkant oor = uitwendig gedeelte:
o Geluid wordt opgevangen door de oorschelp (luchttrilling)
o Geluid gaat vanuit de schelp door de gehoorgang
o Geluid komt aan bij trommelvlies
cochlea
Midden oor = midden gedeelte:
o Geluid gaat door trommelvlies heen (membraamtrilling)
 kan niet open of dicht - haartjes voeren vuil/oorsmeer af in de gehoorgang
o Geluid wordt doorgegeven aan hamer, aambeeld, stijgbeugel.
Deze botjes versterken de trilling (bottrilling)

Binnenkant oor = inwendig gedeelte:
o Vanuit de botjes zet het een onderdeel uit het slakkenhuis
(=orgaan van corti) trillingen om in een elektrisch signaal
(vloeistoftrilling) met behulp van endolymph + perilymph. Dit
gebeurt altijd, ook tijdens je slaap!
o De gehoorzenuw brengt het signaal naar de hersenen orgaan van corti

,Luchttrilling (oorschelp)  membraamtrilling (trommelvlies)  naar de botjes (bottrilling) 
vloeistoftrilling (slakkenhuis)  elektrisch signaal (orgaan van corti)  betekenis geven aan signaal
(hersenen)

Pathologie van het oor -iets wat het slecht doet
 Uitwendige oor
 Middenoor
 Cochlea = (slakkenhuis)
 Retro cochleair = (gehoorzenuw)

Oorzaken slechthorendheid = aangeboren of verworven gehoorverlies
Aangeboren:
o Erfelijk – dominant 50% kans / recessief
 ziekte tijdens zwangerschap / probleem tijdens bevalling

Erfelijke syndromen:
 Syndroom van Waardenburg, witte pluk haar bij geboorte
 Syndroom van Pendred, schildklier problemen
 Syndroom van Usher, gehoorverlies gaat samen met het zicht

Verworven: (tijdens leven opgelopen)
 Afsluiting van de gehoorgang (voorwerp dat er in is gekomen)
 Mechanisch trauma (auto ongeluk, waarbij bv. het trommelvlies scheurt)
 Defecten van trommelvlies
 Onderdruk in het middenoor (glue ear)  buis van Eustachius (kinderen tot 6 jaar)
 Otosclerose (kalk neemt toe)  3 botjes geven geluid steeds minder goed door

Cochleair en retro cochleair (achter het slakkenhuis)
 Lawaai slechthorendheid
 Presbyacusis =versnelde slijtage  harde muziek door koptelefoon
 Acusticus Neurinoom =brughoektumor  gehoorzenuw geeft geluid moeilijker door
 Intoxicatie =vergiftiging)  medicijnen tegen kanker (deze maken haarcellen in binnenoor
kapot)
 Ziekte van Ménière = begint bij misselijkheid/draaierig, na 3 dagen over. Komt later weer een
keer terug in aanvallen.  Je gaat langzamerhand slechter horen, loopt gehoorverlies op.

Gehoor onderzoek kan:
o Medisch
 Otoscopie (tot aan het trommelvlies)
 MRI / CT-scan
o Audiologisch - wat kan iemand horen?
 Objectief of subjectief

Objectief onderzoek (terwijl iemand slaapt/onder narcose)
 OAE = oto akoestische emissies (gebeurt bij baby’s) – Geluid wordt aangeboden via een
telefoontje, cochlea geeft geluid terug. Dit wordt 3x gedaan.
 Hersenstam audiometrie BERA, brainstem evoked response audiometry – meet kleine
elektrische signalen in de hersenstam wanneer geluid aangeboden wordt
 Tympanometrie = kijkt hoe het trommelvlies beweegt

Subjectief onderzoek (heel precies, iemand moet wel meewerken)

,  Toonaudiometrie = koptelefoon (luchtgeleiding, meet de hele gehoorgang, totale oor) of met
een trilblokje (beengeleiding, direct naar en vanaf de cochlea, beperkter)
 Spraakaudiometrie
 Spraak-in-ruismeting
 Logopedisch
Wat voor onderzoeken doet de logopedist?
 Toonaudiometrie (1=luchtgeleiding 2=Weber 3=beengeleiding)
 Trilblokje Rechts = Rood
Links = blauw
 Spraakaudiometrie
 Proef van Weber
 Tympanometrie
 Spraakafzien onderzoek

Toonaudiometrie




Mate van gehoorverlies
-10 dB tot 15 dB Normaal gehoor
16 dB tot 40 dB Licht gehoorverlies

41dB tot 55 dB Matig gehoorverlies

56 dB tot 70 dB Ernstig verlies

70 dB tot 90 dB Zeer ernstig verlies

90 dB of meer Zeer ernstig verlies (doofheid)


3 manieren om uitspraak te doen over mate van verlies
1. Fletcher Index FI – gebruik bij het vergelijken van toon-spraakaudiogram – luisteren van piepjes
vergelijken met luisteren van woordjes (500 + 1000 + 2000) : 3

‘Voorbeeld’ FI drempel bij:
500 Hz + 1000 Hz + 2000 Hz : 3 =
10 + 60 + 90 = 160 : 3 = 53  55 (stel 52  50)


2. Hoge Fletcher Index – gebruik bij vergoeding van hoortoestellen – welk hoortoestel past bij welk
verlies? (1000 + 2000 + 4000) : 3

‘Voorbeeld’ Hoge Fletcher Index drempel bij:
1000 Hz + 2000 Hz + 4000 Hz : 3 =