PVHP WG 3.2
1. Lees dit fragment Download dit fragmentuit de opvoedingsroman Emile van Rousseau
(pp. 170 – 176). Beantwoord de volgende vragen:
a. Een bekend citaat van de Franse filosoof Rousseau is: “De mens wordt vrij geboren en
overal ligt hij in keten”. Leg uit wat Rousseau met deze uitspraak bedoelt op basis van het
hoorcollege en leg uit wat de gevolgen van deze opvatting zijn voor zijn denken over
opvoeding.
De mens is vrij als hij wordt geboren, maar door de maatschappij en haar instituten wordt
hij geketend. Een mens is niet meer vrij, als hij ergens aan vast zit. Zo moeten we
kinderen niet doceren. Rousseau voedt Emile daarom op, op het platteland.
Echter zit in deze vrijheid een paradox. De gouverneur heeft namelijk een plan met
Emile. Zo laat hij Emile verdwalen om de weg te leren terugvinden met de sterren en
alles om hem heen. Het lijkt alsof hij veel vrijheid heeft, maar een groot deel is in scène
gezet.
Dit heeft ook te maken met Vygotsky en de Zone van Naaste Ontwikkeling. Je leert
dan een kind net een stapje hoger te komen, dan dat hij zelf kan met de hulp van een
volwassene. Zo werk je op de behoefte van een leerling.
b. Rousseau beargumenteert dat een docent geen belerende betogen moet geven. In plaats
daarvan wil hij een ‘natuurlijke opvoeding’. Welke argumenten geeft hij daarvoor in deze
tekst?
- Men zoekt altijd de volwassene in het kind zonder te bedenken wat een mens is voor hij
volwassen wordt.
- Stel je zou alles doen, zoals het al werd gedaan. Dan wordt het goede verdorven en het
slechte niet verholpen.
- Als opvoeder moet je naar twee dingen streven: (1) de opvoeding moet passend zijn
voor de mens en goed afgestemd op het menselijk hart en (2) de ene opvoeding is de
andere niet. Zo komt het dat burgers, boeren en de adel anders worden opgevoed. De
methode op Emile hoeft niet te werken voor iedereen. Het belangrijkste is dat men het
best mogelijke heeft gedaan.
- Woorden hebben te veel macht. Hij legt Emile uit over historiek of astrologie, wanneer
hij erom vraagt of wanneer het moment daar is. Kinderen raken afgeleid iets niet opgaat
in hun leefwereld. Als iets nergens goed voor is, dan denken we er niet meer over na.
Zo laat hij Emile express verdwalen. Emile weet niet dat hij naast de poort van
Montmorency staat en eigenlijk niet verdwaald is. Uiteindelijk vindt hij de weg terug.
Emile heeft dan wel honger en heeft veel gehuild. Emile zal deze les nooit meer vergeten.
Hij zou de onderdelen van astronomie niet hebben onthouden, als dit in zijn kamer was
gedoceerd. De paradox hier: is dit dan natuurlijk of in scène gezet?
- Het is belangrijk om passie te hebben. 'Het is louter de passie, die ons tot handelen
drijft, en hoe kan een kind in passie geraken voor belangen die hem nog verre staan?' Dit
doet me ook denken aan de passie van de leraar in het oneigentijdse verhaal! Hij doet
meer dan alleen doceren.
- Rousseau was ook voorstander om Emile zover mogelijk van alle boeken (behalve
Robinson Crusoë - meer hierover in opdracht c!) te houden. Wanneer iets interessant
1. Lees dit fragment Download dit fragmentuit de opvoedingsroman Emile van Rousseau
(pp. 170 – 176). Beantwoord de volgende vragen:
a. Een bekend citaat van de Franse filosoof Rousseau is: “De mens wordt vrij geboren en
overal ligt hij in keten”. Leg uit wat Rousseau met deze uitspraak bedoelt op basis van het
hoorcollege en leg uit wat de gevolgen van deze opvatting zijn voor zijn denken over
opvoeding.
De mens is vrij als hij wordt geboren, maar door de maatschappij en haar instituten wordt
hij geketend. Een mens is niet meer vrij, als hij ergens aan vast zit. Zo moeten we
kinderen niet doceren. Rousseau voedt Emile daarom op, op het platteland.
Echter zit in deze vrijheid een paradox. De gouverneur heeft namelijk een plan met
Emile. Zo laat hij Emile verdwalen om de weg te leren terugvinden met de sterren en
alles om hem heen. Het lijkt alsof hij veel vrijheid heeft, maar een groot deel is in scène
gezet.
Dit heeft ook te maken met Vygotsky en de Zone van Naaste Ontwikkeling. Je leert
dan een kind net een stapje hoger te komen, dan dat hij zelf kan met de hulp van een
volwassene. Zo werk je op de behoefte van een leerling.
b. Rousseau beargumenteert dat een docent geen belerende betogen moet geven. In plaats
daarvan wil hij een ‘natuurlijke opvoeding’. Welke argumenten geeft hij daarvoor in deze
tekst?
- Men zoekt altijd de volwassene in het kind zonder te bedenken wat een mens is voor hij
volwassen wordt.
- Stel je zou alles doen, zoals het al werd gedaan. Dan wordt het goede verdorven en het
slechte niet verholpen.
- Als opvoeder moet je naar twee dingen streven: (1) de opvoeding moet passend zijn
voor de mens en goed afgestemd op het menselijk hart en (2) de ene opvoeding is de
andere niet. Zo komt het dat burgers, boeren en de adel anders worden opgevoed. De
methode op Emile hoeft niet te werken voor iedereen. Het belangrijkste is dat men het
best mogelijke heeft gedaan.
- Woorden hebben te veel macht. Hij legt Emile uit over historiek of astrologie, wanneer
hij erom vraagt of wanneer het moment daar is. Kinderen raken afgeleid iets niet opgaat
in hun leefwereld. Als iets nergens goed voor is, dan denken we er niet meer over na.
Zo laat hij Emile express verdwalen. Emile weet niet dat hij naast de poort van
Montmorency staat en eigenlijk niet verdwaald is. Uiteindelijk vindt hij de weg terug.
Emile heeft dan wel honger en heeft veel gehuild. Emile zal deze les nooit meer vergeten.
Hij zou de onderdelen van astronomie niet hebben onthouden, als dit in zijn kamer was
gedoceerd. De paradox hier: is dit dan natuurlijk of in scène gezet?
- Het is belangrijk om passie te hebben. 'Het is louter de passie, die ons tot handelen
drijft, en hoe kan een kind in passie geraken voor belangen die hem nog verre staan?' Dit
doet me ook denken aan de passie van de leraar in het oneigentijdse verhaal! Hij doet
meer dan alleen doceren.
- Rousseau was ook voorstander om Emile zover mogelijk van alle boeken (behalve
Robinson Crusoë - meer hierover in opdracht c!) te houden. Wanneer iets interessant
