4.Hoofdstuk 1 : De persoon
4.1 Begrip
De persoon of het rechtssubject
= Ieder wezen die drager is van rechten en plichten.
Juridische persoonlijkheid/rechtspersoonlijkheid
= Het geheel aan plichten en rechten waardoor het rechtssubject kan deelnemen aan het
rechtsverkeer.
Alle menselijke wezens zijn personen die een rechtspersoonlijkheid hebben
De persoonlijkheid vindt haar uitdrukking in:
1. De staat van de persoon
Rechtstoestand als enkeling, in de familie en in de natie
2. De bekwaamheid van de persoon
De geschiktheid van de persoon om rechten te hebben en die uit te
oefenen
2 categorieën personen
Natuurlijke/fysieke persoon Rechtspersoon
Alle mensen komen als persoon in Zijn instellingen, stichtingen en groeperingen
aanmerking van individuen of kapitalen
jonge kind, bejaarde,
geesteszieke,…
Hebben rechten en plichten, kunnen
Vroeger kon men zijn overeenkomsten sluiten en kunnen
rechtspersoonlijkheid verliezen maar nu geïdentificeerd worden
niet meer
bv. slavernij, burgerlijke dood
Geen fysiek bestaan, creatie van het recht
Dieren zijn objecten van het recht, geen Beschikken enkel over vermogensrechten
rechtssubjecten Hebben geen familierechten
er is wel wetgeving van
dierenbescherming
Vermogensrechten (eigendomsrecht, recht om
Biologische gegevens contracten af te sluiten)
25
, 4.2 de fysieke of natuurlijke persoon
Wat en hoe?
Bestaan van natuurlijk persoon wordt bepaald door biologische gegevens
Persoon is vonden aan zijn menselijk lichaam en menselijk leven
Bepaalt de duur van juridische persoonlijkheid
4.2.1 Het lichaam
4.2.1.1 Bescherming van het lichaam tegen aantasting door derden
Publiekrechtelijke verhoudingen Privaatrechtelijke verhoudingen
Het belang van het individu staat centraal De belangen van de enkeling zijn
dat recht heeft op zijn fysieke steeds gelijkwaardig
onschendbaarheid tegenover het belang - Vb . DNA-analyse bij de
van de samenleving. vermoedelijke vader die dit
Maatschappelijk belang is van mag weigeren
hogere waarde dan het belang van
één individu Lichaam wordt preventief
beschermd tegen aantasting door
Fysieke integriteit kan geschonden worden derden
onder dwang en kan gerechtvaardigd zijn
bij :
- Verplichte inenting tegen polio
- Geesteszieke wordt onder dwang
behandeld
- Fouillering en arrestatie
Gevolgen bij aantasting fysieke integriteit :
1. Strafsanctie: misdrijven van vrijwillige of onvrijwillige slagen en verwondingen
2. Schadevergoeding (artikel 1382)
4.2.1.2 Het bijzondere geval van de medische handeling
Ingreep door een arts
Bijna iedere medische behandeling of medisch onderzoek : tast lichamelijke integriteit
aan zonder dat arts hiervoor aansprakelijk kan worden gesteld
Verklaring ligt bij toelating van wetgever
Wetgever heeft het in medisch beroep organisatorisch gereglementeerd
26
4.1 Begrip
De persoon of het rechtssubject
= Ieder wezen die drager is van rechten en plichten.
Juridische persoonlijkheid/rechtspersoonlijkheid
= Het geheel aan plichten en rechten waardoor het rechtssubject kan deelnemen aan het
rechtsverkeer.
Alle menselijke wezens zijn personen die een rechtspersoonlijkheid hebben
De persoonlijkheid vindt haar uitdrukking in:
1. De staat van de persoon
Rechtstoestand als enkeling, in de familie en in de natie
2. De bekwaamheid van de persoon
De geschiktheid van de persoon om rechten te hebben en die uit te
oefenen
2 categorieën personen
Natuurlijke/fysieke persoon Rechtspersoon
Alle mensen komen als persoon in Zijn instellingen, stichtingen en groeperingen
aanmerking van individuen of kapitalen
jonge kind, bejaarde,
geesteszieke,…
Hebben rechten en plichten, kunnen
Vroeger kon men zijn overeenkomsten sluiten en kunnen
rechtspersoonlijkheid verliezen maar nu geïdentificeerd worden
niet meer
bv. slavernij, burgerlijke dood
Geen fysiek bestaan, creatie van het recht
Dieren zijn objecten van het recht, geen Beschikken enkel over vermogensrechten
rechtssubjecten Hebben geen familierechten
er is wel wetgeving van
dierenbescherming
Vermogensrechten (eigendomsrecht, recht om
Biologische gegevens contracten af te sluiten)
25
, 4.2 de fysieke of natuurlijke persoon
Wat en hoe?
Bestaan van natuurlijk persoon wordt bepaald door biologische gegevens
Persoon is vonden aan zijn menselijk lichaam en menselijk leven
Bepaalt de duur van juridische persoonlijkheid
4.2.1 Het lichaam
4.2.1.1 Bescherming van het lichaam tegen aantasting door derden
Publiekrechtelijke verhoudingen Privaatrechtelijke verhoudingen
Het belang van het individu staat centraal De belangen van de enkeling zijn
dat recht heeft op zijn fysieke steeds gelijkwaardig
onschendbaarheid tegenover het belang - Vb . DNA-analyse bij de
van de samenleving. vermoedelijke vader die dit
Maatschappelijk belang is van mag weigeren
hogere waarde dan het belang van
één individu Lichaam wordt preventief
beschermd tegen aantasting door
Fysieke integriteit kan geschonden worden derden
onder dwang en kan gerechtvaardigd zijn
bij :
- Verplichte inenting tegen polio
- Geesteszieke wordt onder dwang
behandeld
- Fouillering en arrestatie
Gevolgen bij aantasting fysieke integriteit :
1. Strafsanctie: misdrijven van vrijwillige of onvrijwillige slagen en verwondingen
2. Schadevergoeding (artikel 1382)
4.2.1.2 Het bijzondere geval van de medische handeling
Ingreep door een arts
Bijna iedere medische behandeling of medisch onderzoek : tast lichamelijke integriteit
aan zonder dat arts hiervoor aansprakelijk kan worden gesteld
Verklaring ligt bij toelating van wetgever
Wetgever heeft het in medisch beroep organisatorisch gereglementeerd
26
