HC Ethische implicaties prenatale screening
27/01/2025
Soorten ethiek
Doelethiek: intentie om een op zichzelf staand goed doel te bereiken
Gevolgethiek: wat zijn de gevolgen/effecten van wat men gedaan heeft
Plichtethiek: deed je je plicht (volgen van juiste normen)
Relationele connecties spelen vaak een grote rol
Evolutie
“Hoe kunnen we nagaan of medische handelingen goed zijn?” => men heeft eigenlijk niks
aan 3 perspectieven
Nieuwe waarden
Zelfbeschikking patiënt >< alles overheersende positie van de arts
Humane zorg >< macht van de techniek
Kwaliteit van het bestaan >< duur/verlengen van het bestaan
Autonomie
Principlisme (bio-ethiek)
Gemaakt om toegepast te worden in hulpverlening
Ethisch probleem wordt geconceptualiseerd als een botsing tussen principes = ethisch
dilemma
Eed van hippocrates (4 kernwaarden)
Benificience = welzijn/goed doen (schade voorkomen, wegnemen, geen schade doen)
Non-maleficence = niet schaden
+
Autonomy = keuze aanbieden, zelfbeschikkingsrecht
Rechtvaardigheid (elke patiënt de zorg geven die zij nodig heeft) ≠ gelijkheid (elke patiënt
op hetzelfde moment dezelfde behandeling geven)
Methode van principebenadering
Ethische keuze wordt communiceerbaar en beargumenteerbaar
Heldere analyse van alle elementen die van belang zijn in deze situatie
Prenatale screening (ethische aspecten)
Prenatale screening: het nagaan van de kans op bepaalde aandoeningen bij het embryo
(NIPT) (geeft een kans)
≠
Prenatale diagnostiek: het vaststellen van het al dan niet aanwezig zijn van bepaalde
aandoeningen bij embryo (geeft een antwoord)
Ethische vragen:
Beschermwaardigheid van embryo (wie gaat embryo beschermen)
=> verschillende visie op screening en terminatie
Al dan niet screenen = waardeoordeel voor mensen die lijden aan aandoening
=> screening als start van discriminatie en afbrokkelen van maatschappelijke steun
=> morele plicht om toekomstig lijden bij kind én moeder te vermeiden
Maakbaarheid van de mens en de impact daarvan op de heersende maatschappelijke
opvattingen mbt handicap (hoe de maatschappij er gaat uitzien => bv. veel minder
mensen met trisomie)
Prenatale screening als verhogen van reproductieve autonomie van de mens
NIPT (of elke andere vorm van prenatale screening) ≠ preventie
NIPT = bevorderen van mogelijkheid tot geïnformeerde keuze
Rol van overheid?
Mag gaan reproductieve keuzes sturen?
27/01/2025
Soorten ethiek
Doelethiek: intentie om een op zichzelf staand goed doel te bereiken
Gevolgethiek: wat zijn de gevolgen/effecten van wat men gedaan heeft
Plichtethiek: deed je je plicht (volgen van juiste normen)
Relationele connecties spelen vaak een grote rol
Evolutie
“Hoe kunnen we nagaan of medische handelingen goed zijn?” => men heeft eigenlijk niks
aan 3 perspectieven
Nieuwe waarden
Zelfbeschikking patiënt >< alles overheersende positie van de arts
Humane zorg >< macht van de techniek
Kwaliteit van het bestaan >< duur/verlengen van het bestaan
Autonomie
Principlisme (bio-ethiek)
Gemaakt om toegepast te worden in hulpverlening
Ethisch probleem wordt geconceptualiseerd als een botsing tussen principes = ethisch
dilemma
Eed van hippocrates (4 kernwaarden)
Benificience = welzijn/goed doen (schade voorkomen, wegnemen, geen schade doen)
Non-maleficence = niet schaden
+
Autonomy = keuze aanbieden, zelfbeschikkingsrecht
Rechtvaardigheid (elke patiënt de zorg geven die zij nodig heeft) ≠ gelijkheid (elke patiënt
op hetzelfde moment dezelfde behandeling geven)
Methode van principebenadering
Ethische keuze wordt communiceerbaar en beargumenteerbaar
Heldere analyse van alle elementen die van belang zijn in deze situatie
Prenatale screening (ethische aspecten)
Prenatale screening: het nagaan van de kans op bepaalde aandoeningen bij het embryo
(NIPT) (geeft een kans)
≠
Prenatale diagnostiek: het vaststellen van het al dan niet aanwezig zijn van bepaalde
aandoeningen bij embryo (geeft een antwoord)
Ethische vragen:
Beschermwaardigheid van embryo (wie gaat embryo beschermen)
=> verschillende visie op screening en terminatie
Al dan niet screenen = waardeoordeel voor mensen die lijden aan aandoening
=> screening als start van discriminatie en afbrokkelen van maatschappelijke steun
=> morele plicht om toekomstig lijden bij kind én moeder te vermeiden
Maakbaarheid van de mens en de impact daarvan op de heersende maatschappelijke
opvattingen mbt handicap (hoe de maatschappij er gaat uitzien => bv. veel minder
mensen met trisomie)
Prenatale screening als verhogen van reproductieve autonomie van de mens
NIPT (of elke andere vorm van prenatale screening) ≠ preventie
NIPT = bevorderen van mogelijkheid tot geïnformeerde keuze
Rol van overheid?
Mag gaan reproductieve keuzes sturen?
