Materieel strafrecht
Lid staat vr nieuwe regel: Artikel 1 lid 2 = 2de regel, nummers erbij = paragraaf)
Latijnse termen:
- ius puniendi: recht om te straffen
- Interpretatio cessat in claris: wat duidelijk is, word niet geïnterpreteerd
- In bonam partem: in het voordeel van de wetsovertreder
STRAFRECHT, DEEL 1
• 1. Wat is het strafrecht? (Beschrijvende definitie)
Strafrecht = geheel aan rechtsregels dat bepaalt:
o Onder welke voorwaarden gedragingen misdrijven zijn & welke gedragingen
misdrijven zijn.
o Wie dader v. misdrijf is & strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt
o Welke straffen bestaan & welke straffen op de misdrijven worden gesteld
o Onder welke voorwaarden straffen aan daders kunnen worde opgelegd & uitgevoerd
o Hoe de bevoegde instanties oordelen over misdrijf, dader en straf.
Misdrijf = afwijkingen v/d norm die ongewenst & voldoende ernstig zijn om straf op te
zetten als verantwoording.
o Welke gedragingen strafbaar zijn verschild in tijd en ruimte. Vroeger waren er bv.
misdrijven die nu niet meer zo gekwalificeerd worden & omgekeerd.
- Art. 3: Toepassing strafwet in ruimte: België kan strafwetten maken voor feiten
wereldwijd, maar mag ze enkel binnen de landsgrenzen afdwingen. Buitenlandse
daders kunnen gestraft worden, maar België kan hen daar niet arresteren.
o Strafrecht bepaald onder welke voorwaarden een gedraging een misdrijf is + wat de
noodzakelijke bestanddelen zijn wr aan voldaan moet zijn. Ze bepalen welke
gedragingen misdrijven zijn.
Dader: persoon die misdrijf heeft gepleegd, zowel natuurlijke als rechtspersonen zijn
strafrechtelijk verantwoordelijk. Minderjarigen = schuld onbekwaam
Straf (& maatregel): wettelijk bepaalde vorm v. leed, opgelegd dr rechterlijke macht als
sanctie vr misdrijf.
o Strafrecht legt vast welke straffen bestaan, de voorwaarden om ze op te leggen. Ze
bepalen ook met welke specifieke straffen een bep. misdrijf wordt bestraft. Dit wordt
bepaald dr en vastgelegd in de wet.
o Straffen & misdrijven = onlosmakelijk verbonden
o Soms beveiligingsmaatregel bv. vr niet schuldbekwame daders die geen
strafrechtelijke sanctie kunnen krijgen. Bv. internering
Procedureregels: formele regels over hoe bevoegde instanties over misdrijf, straf, dader
oordelen
,• 2. Strafrecht als publiek recht!! (niet dr particulieren mr dr overheid)
Verticale rechtsverhouding tss dader & staat. Recht om te straffen = vr staat. Enkel
overheidsorganen kunnen strafbaarstellingen in leven roepen & mogen strafvorderingen
uitoefenen. Burgers = geen bevoegdheden om te bepalen of iets wel of niet strafbaar is.
Strafwetten v. openbare orde: dwingend recht. Niemand kan zich buiten strafwet stellen,
slachtoffers kunnen dus niet beslissen dat bep. gedraging die t.a.v. hen wordt gesteld
buiten toepassingsbereik v. strafwet valt. Tenzij wet dit bepaalt kan toestemming v.
slachtoffer geen rechtvaardiging vormen vr misdrijf.
Slachtoffer: geen bevoegdheden om te straffen, geen initiatief v. SLO nodig om
strafprocedure op te starten. Strafrecht = gemaakt & toegepast namens gemeenschap &
via organen v. staat.
o SLO kan deelnemen aan strafprocedure+ & deze opstarten dr klacht met stelling v.
burgerlijke partij bij OR of rechtstreekse dagvaarding vr vonnisgerechten.
o SLO kan vragen dat strafwet wordt toegepast & dader veroordeeld wordt + kunnen
schadevergoeding vorderen.
o Wel mog. om inzage te krijgen in lopend strafdossier + bep. onderzoeksdaden vragen.
SLO steeds meer rechten & stem
• 3. Materieel & formeel strafrecht (5e component)
Materieel: 1ste 4 componenten v. strafrecht → 1. Strafbare gedragingen, 2. Daderschap,
3. Straffen, 4. Voorwaarden om straf op te leggen & uit te voeren
Formeel = strafprocesrecht of strafvordering: laatste component: 5. Procedureregels
→ Hangen samen, ene heeft heet andere nodig
VB. Belachelijke covidmisdrijven? Niet meer voor vervolgen, sommige landen wel nog,
overbelasting strafuitvoering daardoor
Nationaal SR p.32 => is niet alleen federaal maar ook gemeenschappen en gewesten!
Ook provincies en gemeenten (wet op provincies en gemeenten? De bijzondere wet
hervorming der instelling P.32! BWHI! Verdeling van de bevoegdheden)
Strafuitvoeringsrecht/penitentiair recht: geheel aan rechtsregels die betrekking hebben
op voorwaarden, modaliteiten & procedures m.b.t. uitvoering v. straf. = niet naast, mr in
materieel en formeel strafrecht.
• 4. Nationaal & internationaal strafrecht
Strafrecht = nationaal recht
o Strafbaarstellingen & straffen = nationaal bepaald dr soevereiniteit v. staat. Het wordt
per land afzonderlijk geregeld & toegepast.
o Belgisch/federaal strafrecht ≠ nationaal recht. Fed. Parlement bevoegd om via
wetten materieel strafrecht te maken, mr er zijn ook andere wetgevers
o Strafrecht v. gemeenschappen, gewesten, provincies & gemeenten: bevoegd vr hun
toegewezen aangelegenheden decreten uit te vaardigheden wrin gedragingen worden
gesteld & straffen worden bepaald.
, Internationaal strafrecht
o Hybride rechtspraak: raakvlag v. internationaal recht & strafrecht → zowel
internationaal recht over strafrechtelijke aangelegenheden als strafrecht met
landgrensoverschrijdende aspecten. → Zowel M. als F. rechtelijke componenten.
- Bepaalde Europese regels zijn zo bindend dat België ze moet overnemen. Je ziet
dan wel Belgische strafwetgeving, maar die komt voort uit internationale
verplichtingen. Voorbeeld: mensenhandel of cybercrime
o Nationaal materieel strafrecht met internationale achtergrond: sommige
gedragingen dermate ernstig dat ze overal strafbaar zouden moeten zijn/op
gelijkaardige manier bestraft moeten worden. VN, EU, Raad van Europa zetten soms
aan/verplichten om op gelijkaardige manier misdrijf en bestraffing vast te leggen.
- “Verdragen over zware milieumisdrijven =dr internationale verdragen”
o Internationale strafbaarstellingen: internationale strafrechtbanken die oordelen over
misdrijf, dader & straf wrvr regels & toepassingen internationaal zijn vastgelegd =
omschrijving v. deze strafbaarstellingen internationaal geregeld zijn.
o Rechtsmachtrecht (in beperkte mate internationaal) = bevoegdheid v. staten om
toepassingsbereik v. hun strafwet te regelen. Internationaal recht legt staten soms
via verdragen verplichtingen op om bep. gedragingen die buiten grondgebied
gebeurden onder toepassingsgebied v. nationale strafwet te brengen.
- Form. Internat. Strafrecht = procedureregels vr berechting v. internat. Misdrijven
én afspraken tss staten over rechtshulp in strafzaken (bv. opsporing, vervolging &
uitvoering v. straffen), omdat staat geen strafrechtelijke handelingen in
buitenland mag stellen. → Internationaal Strafhof (ICC) is bevoegd voor:
Genocide, Oorlogsmisdaden, Misdrijven tegen menselijkheid, Agressie
- Rechtsmachtrecht: vb mensen straffen vr pedofilie – Belg in Thailand vs
iedereen die België binnenkomt”
• 5. Algemeen & bijzonder strafrecht
Strafrecht: 4 componenten = voorwaarden vr wat wel/niet misdrijf is, wie dader is &
strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt, welke misdrijven & straffen er bestaan,
voorwaarden om deze te kunnen opleggen & uitvoeren.
→ Algemeen = bevat onderdelen v. alle 4, bijzonder enkel v. 1ste & 3de component
o Bijzonder: regels met welke specifieke gedragingen misdrijven zijn & welke straffen
op die misdrijven worden gesteld.
o Bijzonder : “” onder welke voorwaarden gedraging misdrijf kan zijn, wie dader kan zijn
& strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt, welke straffen bestaan, onder welke
voorwaarden deze kunnen worden opgelegd & uitgevoerd.
Algemeen strafrecht: Boek 1, strafwetboek & complementaire wetten (=wetten die
zaken regelen die tot algemeen strafrecht behoren mr niet in boek 1 staan).
- Algemeen strafrecht staat vral in de strafwetboek mr ook in enkele complementaire
wetten zoals de interneringswet, externe wetspositie en de wet opschorting- uitstel-
en probatie (geven mee vorming aan algemeen strafrecht)
➔ Algemeen strafuitvoeringsrecht = grotendeels in spec. Strafuitvoeringswetten
- Bv. Wet externe rechtsposities, geeft vorm aan algemeen SR
, Bijzonder strafrecht: geheel aan regels wrin spec. Gedragingen strafbaar gesteld
worden + straffen.
o Boek 2, strafwetboek & veel bijzondere strafwetten = veel versch. strafbaarstellingen,
mr slechts beperkt deel v. bijzonder strafrecht. Bijz. Strafrecht kan ook in vorm v.
decreet, ordonnantie, provinciale gemeentelijke reglementen/vorderingen
o Afschaffen v. strafbaarstelling = decriminaliseren
- Bv. Wet op bewakinsgonderneming = bijzonder SR
Toepassing v. algemeen strafrecht op bijzonder strafrecht
o Toepassing v; beginselen uit boek 1 strafwetboek op bijzonder strafrecht.
- Bepalingen v. boek 1 = ook v. toepassing op boek 2 & op misdrijven uit bijzondere
wetten & verordeningen, tenzij anders bepaald. Toepassing v. beginselen &
bepalingen uit complementaire wetten zelf
- Toepassing v. oud boek 1 op bijzondere strafweten
- Art. 77 nieuw Sw = mog. om af te wijken v. toepassing boek 1.
Beginselen SW-boek Napoleon
o complementaire wetten: Regelen onderdelen v. algemeen strafrecht die niet in het
Strafwetboek staan, bv. Interneringswet, Wet op uitstel/schorsing/probatie…
Lijst v. wat verboden is in wetboek vnf art 80 en in bijzondere WB
→ P. 71-72-73-77 grondig lezen: gaat over nieuw strafwetboek
STRAFWET, DEEL 2
• 1. LEGALITEITSBEGINSEL = art. 1! → ABSOLUUT MENSENRECHT
Fundamenteel beginsel v. klassiek strafrecht: strafrecht vindt rechtvaardiging enkel in
wet. Misdrijf & straf staan hierin. Straffen = enkel op verboden gedragingen dus !! dat het
goed staat neergeschreven in de WET. → zorgt vr rechtsbescherming & rechtszekerheid
NULLUM CRIMEN, NULLA POENA, SINE LEGE = geen misdrijf, geen straf zonder wet
Strafwet, Grondwet & internationaal recht bevatten legaliteitsbeginsel = kan niet beperkt
worden om andere maatsch. belangen veilig te stellen & heeft altijd volledige gelding
Rechtszekerheid: art. 1 = garantie dat misdrijven & strafwetten wettelijke basis hebben
o Wet moet voldoende precies weergeven wat strafbaar is + geldende straffen.
Burger mag niet straffen, overheid wel, doet dit via wet (dus niet dr koning etc.) = zorgt vr
rechtsbescherming (bescherming tgn misdrijven, medeburgers & overheid
• 2. WET (afkortingen: WM = wetgevende macht, UM = uitvoerende macht)
In materiele zin:
o Beslissingen wetgevende organen i.p.v. enkel WM, wet kan dus ook decreet,
ordonnantie, provinciaal of gemeentelijk reglement of vordering, genummerd
koninklijk besluit zijn. + art. 1 verzet er zich tegen dat UM-wetten maakt
o Krachtens de wet i.p.v. bij/door de wet: WM enkel essentiële elementen v.
strafbaarstelling vastlegt & verdere specificatie delegeert aan UM
Algemene beginselen die dr volkerengemeenschap worden erkend: fundamentele
rechtsregels, dr (bijna) alle landen geaccepteerd, ook indien niet in verdrag. Ze vullen
internationaal recht aan als er geen duidelijke regels zijn in verdragen of gewoonterecht.
o Achtergrond: WO2, Neurenberg processen
Internationale verdragen (geen bron v. strafrecht): niet in Belgische strafwet = werkt niet
Lid staat vr nieuwe regel: Artikel 1 lid 2 = 2de regel, nummers erbij = paragraaf)
Latijnse termen:
- ius puniendi: recht om te straffen
- Interpretatio cessat in claris: wat duidelijk is, word niet geïnterpreteerd
- In bonam partem: in het voordeel van de wetsovertreder
STRAFRECHT, DEEL 1
• 1. Wat is het strafrecht? (Beschrijvende definitie)
Strafrecht = geheel aan rechtsregels dat bepaalt:
o Onder welke voorwaarden gedragingen misdrijven zijn & welke gedragingen
misdrijven zijn.
o Wie dader v. misdrijf is & strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt
o Welke straffen bestaan & welke straffen op de misdrijven worden gesteld
o Onder welke voorwaarden straffen aan daders kunnen worde opgelegd & uitgevoerd
o Hoe de bevoegde instanties oordelen over misdrijf, dader en straf.
Misdrijf = afwijkingen v/d norm die ongewenst & voldoende ernstig zijn om straf op te
zetten als verantwoording.
o Welke gedragingen strafbaar zijn verschild in tijd en ruimte. Vroeger waren er bv.
misdrijven die nu niet meer zo gekwalificeerd worden & omgekeerd.
- Art. 3: Toepassing strafwet in ruimte: België kan strafwetten maken voor feiten
wereldwijd, maar mag ze enkel binnen de landsgrenzen afdwingen. Buitenlandse
daders kunnen gestraft worden, maar België kan hen daar niet arresteren.
o Strafrecht bepaald onder welke voorwaarden een gedraging een misdrijf is + wat de
noodzakelijke bestanddelen zijn wr aan voldaan moet zijn. Ze bepalen welke
gedragingen misdrijven zijn.
Dader: persoon die misdrijf heeft gepleegd, zowel natuurlijke als rechtspersonen zijn
strafrechtelijk verantwoordelijk. Minderjarigen = schuld onbekwaam
Straf (& maatregel): wettelijk bepaalde vorm v. leed, opgelegd dr rechterlijke macht als
sanctie vr misdrijf.
o Strafrecht legt vast welke straffen bestaan, de voorwaarden om ze op te leggen. Ze
bepalen ook met welke specifieke straffen een bep. misdrijf wordt bestraft. Dit wordt
bepaald dr en vastgelegd in de wet.
o Straffen & misdrijven = onlosmakelijk verbonden
o Soms beveiligingsmaatregel bv. vr niet schuldbekwame daders die geen
strafrechtelijke sanctie kunnen krijgen. Bv. internering
Procedureregels: formele regels over hoe bevoegde instanties over misdrijf, straf, dader
oordelen
,• 2. Strafrecht als publiek recht!! (niet dr particulieren mr dr overheid)
Verticale rechtsverhouding tss dader & staat. Recht om te straffen = vr staat. Enkel
overheidsorganen kunnen strafbaarstellingen in leven roepen & mogen strafvorderingen
uitoefenen. Burgers = geen bevoegdheden om te bepalen of iets wel of niet strafbaar is.
Strafwetten v. openbare orde: dwingend recht. Niemand kan zich buiten strafwet stellen,
slachtoffers kunnen dus niet beslissen dat bep. gedraging die t.a.v. hen wordt gesteld
buiten toepassingsbereik v. strafwet valt. Tenzij wet dit bepaalt kan toestemming v.
slachtoffer geen rechtvaardiging vormen vr misdrijf.
Slachtoffer: geen bevoegdheden om te straffen, geen initiatief v. SLO nodig om
strafprocedure op te starten. Strafrecht = gemaakt & toegepast namens gemeenschap &
via organen v. staat.
o SLO kan deelnemen aan strafprocedure+ & deze opstarten dr klacht met stelling v.
burgerlijke partij bij OR of rechtstreekse dagvaarding vr vonnisgerechten.
o SLO kan vragen dat strafwet wordt toegepast & dader veroordeeld wordt + kunnen
schadevergoeding vorderen.
o Wel mog. om inzage te krijgen in lopend strafdossier + bep. onderzoeksdaden vragen.
SLO steeds meer rechten & stem
• 3. Materieel & formeel strafrecht (5e component)
Materieel: 1ste 4 componenten v. strafrecht → 1. Strafbare gedragingen, 2. Daderschap,
3. Straffen, 4. Voorwaarden om straf op te leggen & uit te voeren
Formeel = strafprocesrecht of strafvordering: laatste component: 5. Procedureregels
→ Hangen samen, ene heeft heet andere nodig
VB. Belachelijke covidmisdrijven? Niet meer voor vervolgen, sommige landen wel nog,
overbelasting strafuitvoering daardoor
Nationaal SR p.32 => is niet alleen federaal maar ook gemeenschappen en gewesten!
Ook provincies en gemeenten (wet op provincies en gemeenten? De bijzondere wet
hervorming der instelling P.32! BWHI! Verdeling van de bevoegdheden)
Strafuitvoeringsrecht/penitentiair recht: geheel aan rechtsregels die betrekking hebben
op voorwaarden, modaliteiten & procedures m.b.t. uitvoering v. straf. = niet naast, mr in
materieel en formeel strafrecht.
• 4. Nationaal & internationaal strafrecht
Strafrecht = nationaal recht
o Strafbaarstellingen & straffen = nationaal bepaald dr soevereiniteit v. staat. Het wordt
per land afzonderlijk geregeld & toegepast.
o Belgisch/federaal strafrecht ≠ nationaal recht. Fed. Parlement bevoegd om via
wetten materieel strafrecht te maken, mr er zijn ook andere wetgevers
o Strafrecht v. gemeenschappen, gewesten, provincies & gemeenten: bevoegd vr hun
toegewezen aangelegenheden decreten uit te vaardigheden wrin gedragingen worden
gesteld & straffen worden bepaald.
, Internationaal strafrecht
o Hybride rechtspraak: raakvlag v. internationaal recht & strafrecht → zowel
internationaal recht over strafrechtelijke aangelegenheden als strafrecht met
landgrensoverschrijdende aspecten. → Zowel M. als F. rechtelijke componenten.
- Bepaalde Europese regels zijn zo bindend dat België ze moet overnemen. Je ziet
dan wel Belgische strafwetgeving, maar die komt voort uit internationale
verplichtingen. Voorbeeld: mensenhandel of cybercrime
o Nationaal materieel strafrecht met internationale achtergrond: sommige
gedragingen dermate ernstig dat ze overal strafbaar zouden moeten zijn/op
gelijkaardige manier bestraft moeten worden. VN, EU, Raad van Europa zetten soms
aan/verplichten om op gelijkaardige manier misdrijf en bestraffing vast te leggen.
- “Verdragen over zware milieumisdrijven =dr internationale verdragen”
o Internationale strafbaarstellingen: internationale strafrechtbanken die oordelen over
misdrijf, dader & straf wrvr regels & toepassingen internationaal zijn vastgelegd =
omschrijving v. deze strafbaarstellingen internationaal geregeld zijn.
o Rechtsmachtrecht (in beperkte mate internationaal) = bevoegdheid v. staten om
toepassingsbereik v. hun strafwet te regelen. Internationaal recht legt staten soms
via verdragen verplichtingen op om bep. gedragingen die buiten grondgebied
gebeurden onder toepassingsgebied v. nationale strafwet te brengen.
- Form. Internat. Strafrecht = procedureregels vr berechting v. internat. Misdrijven
én afspraken tss staten over rechtshulp in strafzaken (bv. opsporing, vervolging &
uitvoering v. straffen), omdat staat geen strafrechtelijke handelingen in
buitenland mag stellen. → Internationaal Strafhof (ICC) is bevoegd voor:
Genocide, Oorlogsmisdaden, Misdrijven tegen menselijkheid, Agressie
- Rechtsmachtrecht: vb mensen straffen vr pedofilie – Belg in Thailand vs
iedereen die België binnenkomt”
• 5. Algemeen & bijzonder strafrecht
Strafrecht: 4 componenten = voorwaarden vr wat wel/niet misdrijf is, wie dader is &
strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt, welke misdrijven & straffen er bestaan,
voorwaarden om deze te kunnen opleggen & uitvoeren.
→ Algemeen = bevat onderdelen v. alle 4, bijzonder enkel v. 1ste & 3de component
o Bijzonder: regels met welke specifieke gedragingen misdrijven zijn & welke straffen
op die misdrijven worden gesteld.
o Bijzonder : “” onder welke voorwaarden gedraging misdrijf kan zijn, wie dader kan zijn
& strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt, welke straffen bestaan, onder welke
voorwaarden deze kunnen worden opgelegd & uitgevoerd.
Algemeen strafrecht: Boek 1, strafwetboek & complementaire wetten (=wetten die
zaken regelen die tot algemeen strafrecht behoren mr niet in boek 1 staan).
- Algemeen strafrecht staat vral in de strafwetboek mr ook in enkele complementaire
wetten zoals de interneringswet, externe wetspositie en de wet opschorting- uitstel-
en probatie (geven mee vorming aan algemeen strafrecht)
➔ Algemeen strafuitvoeringsrecht = grotendeels in spec. Strafuitvoeringswetten
- Bv. Wet externe rechtsposities, geeft vorm aan algemeen SR
, Bijzonder strafrecht: geheel aan regels wrin spec. Gedragingen strafbaar gesteld
worden + straffen.
o Boek 2, strafwetboek & veel bijzondere strafwetten = veel versch. strafbaarstellingen,
mr slechts beperkt deel v. bijzonder strafrecht. Bijz. Strafrecht kan ook in vorm v.
decreet, ordonnantie, provinciale gemeentelijke reglementen/vorderingen
o Afschaffen v. strafbaarstelling = decriminaliseren
- Bv. Wet op bewakinsgonderneming = bijzonder SR
Toepassing v. algemeen strafrecht op bijzonder strafrecht
o Toepassing v; beginselen uit boek 1 strafwetboek op bijzonder strafrecht.
- Bepalingen v. boek 1 = ook v. toepassing op boek 2 & op misdrijven uit bijzondere
wetten & verordeningen, tenzij anders bepaald. Toepassing v. beginselen &
bepalingen uit complementaire wetten zelf
- Toepassing v. oud boek 1 op bijzondere strafweten
- Art. 77 nieuw Sw = mog. om af te wijken v. toepassing boek 1.
Beginselen SW-boek Napoleon
o complementaire wetten: Regelen onderdelen v. algemeen strafrecht die niet in het
Strafwetboek staan, bv. Interneringswet, Wet op uitstel/schorsing/probatie…
Lijst v. wat verboden is in wetboek vnf art 80 en in bijzondere WB
→ P. 71-72-73-77 grondig lezen: gaat over nieuw strafwetboek
STRAFWET, DEEL 2
• 1. LEGALITEITSBEGINSEL = art. 1! → ABSOLUUT MENSENRECHT
Fundamenteel beginsel v. klassiek strafrecht: strafrecht vindt rechtvaardiging enkel in
wet. Misdrijf & straf staan hierin. Straffen = enkel op verboden gedragingen dus !! dat het
goed staat neergeschreven in de WET. → zorgt vr rechtsbescherming & rechtszekerheid
NULLUM CRIMEN, NULLA POENA, SINE LEGE = geen misdrijf, geen straf zonder wet
Strafwet, Grondwet & internationaal recht bevatten legaliteitsbeginsel = kan niet beperkt
worden om andere maatsch. belangen veilig te stellen & heeft altijd volledige gelding
Rechtszekerheid: art. 1 = garantie dat misdrijven & strafwetten wettelijke basis hebben
o Wet moet voldoende precies weergeven wat strafbaar is + geldende straffen.
Burger mag niet straffen, overheid wel, doet dit via wet (dus niet dr koning etc.) = zorgt vr
rechtsbescherming (bescherming tgn misdrijven, medeburgers & overheid
• 2. WET (afkortingen: WM = wetgevende macht, UM = uitvoerende macht)
In materiele zin:
o Beslissingen wetgevende organen i.p.v. enkel WM, wet kan dus ook decreet,
ordonnantie, provinciaal of gemeentelijk reglement of vordering, genummerd
koninklijk besluit zijn. + art. 1 verzet er zich tegen dat UM-wetten maakt
o Krachtens de wet i.p.v. bij/door de wet: WM enkel essentiële elementen v.
strafbaarstelling vastlegt & verdere specificatie delegeert aan UM
Algemene beginselen die dr volkerengemeenschap worden erkend: fundamentele
rechtsregels, dr (bijna) alle landen geaccepteerd, ook indien niet in verdrag. Ze vullen
internationaal recht aan als er geen duidelijke regels zijn in verdragen of gewoonterecht.
o Achtergrond: WO2, Neurenberg processen
Internationale verdragen (geen bron v. strafrecht): niet in Belgische strafwet = werkt niet
