Samenvatting Toetsmatrijs BS11 en 12

Toetsmatrijs BS11
1. Kan de regulatie van de bloeddruk door de nieren uitleggen en de rol van het Renine
Angiotensine Aldosteron Systeem (RAAS) hierbij verklaren MB HC 11.2

Regulering glomerulaire filtratiesnelheid
Regulering van de nierfunctie
 Plaatselijke regulering (autoregulatie)
o Aanpassing diameter afferente en efferente arteriolen en
glomerulaire capillairen
o Compenseren kleine variaties in de bloeddruk
 Sympathisch zenuwstelsel (activering hiervan, prikkeling)
o Zorgt voor sterke vernauwing in afferente arteriolen (dus minder
bloed naar glomerulus  GFS neemt af)
o Bij stress/ inspanning
 Hormonale regulering
o Angiotensine II
o Antidiuretisch hormoon (ADH)
o Aldosteron
o Atriaal natriuretisch peptide (ANP)


Renine-angiotensinesysteem
 Lage glomerulaire druk
 Juxtaglomerulaire complex geeft renine af
o Ligt tegen nierlichaampje (bij distale tubulus contortus), wordt gevormd door
epitheelcellen van de distale tubulus en gladde spiercellen in de wand van de afferente
arterie
o Zijn endocriene cellen en geven renine af bij een lage bloeddruk

Angiotensine II
 Krachtige vaatvernauwing capillairnetwerk: ↑ druk nierarteriën
 Vernauwing efferente arteriolen: ↑ GFS
 Bevordering ADH afgifte  reabsorptie water (dus bloeddruk ↑ )
 Afgifte aldosteron en epinefrine (adrenaline) door bijnieren: ↑ bloeddruk (adrenaline)
reabsorptie Na+ (aldosteron)

Antidiuretisch hormoon (ADH)
 Afgifte door angiotensine II of hypothalamus (bij hypotensie)
 Vergroot de doorlaatbaarheid van water
o Distale tubulus contortus
o Verzamelbuis
 Versterkt het dorstgevoel

Aldosteron
 Afgifte door angiotensine II en stijging K+
 Bevordert reabsorptie Na+ en afgifte kalium in de distale tubulus

,Atriale natriuretische peptiden (ANP)
 Afgifte door hartspiercellen atria bij hoge bloeddruk / bloedvolume
o Afname Na+ reabsorptie (dus zout blijft in urine, trekt water aan, veel uitscheiding)
o Verwijding glomerulaire capillairen  toename GFS dus waterverlies
o Remming RAAS
o Bloeddruk daling

RAAS systeem
 Renine
o Wordt aangemaakt in de nieren wanneer de bloeddruk
daalt
o Zet angiotensinogeen om naar angiotensine I
 Angiotensine
o Eiwit in je bloed
o Door renine wordt het omgezet naar angiotensine I
o Kan door ander enzym (Angiotensineconverterend enzym
(ACE)) weer omgezet worden door angiotensine II
 Hierdoor stijgt de bloeddruk
 Zorgt dat de bijnier aldosteron gaat produceren
o Sympathische activiteit wordt verhoogd (hartslag neemt toe)
 Aldosteron
o Zorgt dat je natrium vasthoudt en water opneemt
o Zorgt dat bloeddruk stijgt
 Systeem
o Vaten samenknijpen


2.Kan uitleggen hoe de nieren inspelen op veranderingen in samenstelling van het bloed (vocht,
zuren, zouten en erytropoëse), met als doel de homeostase te bewaken en kan uitleggen waaruit
de urine is samengesteld MB HC 11.2+ 11.6

Vochtbalans
 Cel afhankelijk van water als diffusiemedium
 Cel activiteit in gevaar bij sterke waterafname
 Inname = uitscheiding
o 2500ml verlies: urine, feces, verdamping, transpiratie
o 2500ml inname: eten, drinken, vorming bij stofwisseling (300ml)

Extracellulaire vloeistof (ECF)
 Interstitiële vloeistof
 Plasma
 Overige vloeistoffen: o.a. lymfe en liquor

Intracellulaire vloeistof (ICF)
 Cytosol

Water verplaatsing tussen ECF en ICF
 Osmose wordt bepaald door opgeloste stoffen in ECF
 Hypertoon (zeer geconcentreerd ECF)/ hypotoon (lage
concentratie ECF) / isotoon (balans)

, Mineralenbalans
 Mineralenbalans beïnvloed de waterbalans
 Van invloed op celfuncties
 Na+ en K+ bepalen osmotische waarde (Na+ veel in ECF, K+ veel in ICF)

Natriumbalans
 Balans door opname spijsverteringkanaal en excretie via o.a. de nieren
 Aldosteron (reabsorptie Na) en atriale natriuretische peptiden (uitscheiding Na, water)
 Na+ trekt water aan
 Bloeddruk

Kaliumbalans
 Balans door opname spijsverteringskanaal en excretie via de nieren
 Aldosteron  opname natrium en excretie kalium

Compensatie door de nieren
 Proximale tubulus
o Reabsorptie ionen
 Stijgende tak lis van Henle
o Actieve reabsorptie NaCl
 Distale tubulus en verzamelbuis
o Uitwisseling natrium en kalium onder invloed van aldosteron

Renale compensatie zuur-base evenwicht
Renale regulatie pH
 H+ ionen kunnen met de urine worden uitgescheiden
 H+, CO2 en HCO3- komen bij filtratie in de voorurine
 Excretie of reabsorptie van H+ / HCO3- afhankelijk van pH


3. Kan de gevolgen van fysiologische veroudering voor het urinewegstelsel uitleggen MB HC 11.2

Fysiologische veroudering
 Afname
o Functionele nefronen (tussen 25 en 85 jaar)
o Glomerulaire filtratiesnelheid
 Verminderde renale compensatie pH
o Gevoeligheid aldosteron en ADH
 Afname reabsorptie water en natriumionen, toename kaliumverlies
o Totale watergehalte (vanaf 40e)
 Problemen met de blaasreflex
o Afname tonus kringspieren
o Verlies regulatie urinelozing
o Urineretentie bij de man
 Verlies mineralengehalte door afname spier- en botmassa




4. Kan de definitie, risicofactoren, symptomen, onderzoeken en behandeling uitleggen bij cystitis,
glomerulonefritis, pyelonefritis en nierstenen MB HC 11.2+ KL 11.2