Criminaliteit en samenleving
HOC 1
Voorkennis
Inleiding tot de criminologie en de strafrechtsbedeling (1e BA)
Sociologie (1e BA)
Criminologie en victimologie (2e BA)
“Wie criminaliteit wil begrijpen moet de samenleving begrijpen”
Doel van de cursus: criminaliteit kan niet begrepen worden vanuit de individuele motieven,
overtuigingen of keuzes van daders. Criminaliteit ontstaat in, en krijgt vorm door, de samenleving.
Structuur cursus
Lesweek 22 tot en met 28 (HOC)
Criminaliteit als maatschappelijk vraagstuk (1,2,3)
Kenmerken van de laatmoderne samenleving (4,5,6)
Terrorisme en radicalisering (7)
Lesweek 29 tot en met 30 (paasvakantie)
Lesweek 31 tot en met 36 (HOC)
Georganiseerde criminaliteit
Cybercrime
Feminist criminology (gastles Brunilda Pali)
Superdiversiteit, criminaliteit en strafrechtelijke reactie (1,2)
Round-up
Schriftelijk examen
Open vragen op basis van de slides HOC en teksten die je terugvindt op CANVAS (examen op 20
punten)
Zie nota toelichting examen CANVAS!
4 open vragen peilend naar inzicht
,Hoofdstuk 1: criminaliteit als maatschappelijk vraagstuk
Criminaliteit wordt vaak gezien als een individuele handeling, gepleegd door mensen die ofwel
abnormaal zijn, “waar iets mis mee is”, ofwel gepleegd door mensen die een weloverwogen keuze,
een kostenbaten analyse, hebben gemaakt
2 belangrijke veronderstellingen die er in de samenleving bestaan over criminaliteit (en de oorzaak
daarvan).
Opvatting 1: criminaliteit als individuele handeling van individuen waar iets mis mee is, abnormale
mensen, afwijkende mensen (zie stelling boven)
Opvatting 2: criminaliteit niet zozeer gepleegd door afwijkende individuen, maar het gaat over
mensen die een rationele overweging hebben gemaakt, mensen die een kosten en baten analyse
hebben gemaakt. Is eigenlijk gelijk aan de rationele keuze theorie; criminaliteit is dus veroorzaakt
door individuen die rationele afwegingen maken en die dus niet zo verschillend zijn als ons (de
normale mens). Men maakt dus een kosten-baten analyse en deze komt dus tot de conclusie dat
criminele feiten in voordeel zijn van het individu.
Deze zijn twee belangrijke opvattingen, ook in de aanpak van criminaliteit. Als we gaan kijken naar
strategieën die we gaan ontwikkelen om criminaliteit te bestrijden dan zijn ze vaak te herleiden tot
één van die twee belangrijke veronderstellingen.
Dat zijn zogenaamde ‘folk ideas’ die bestaan over criminaliteit.
Het afwijkende individu (“het monster”)
Andrej Romanovitsj Tsjilatilo (“de slager van Rostov)
Seriemoordenaar (Ukraine)
Minstens 50 mensen vermoord. Zaak stilgezwegen doordat in beleid sovjet unie een
seriemoordenaar een zogezegd westers fenomeen was, doet zich zogezegd in sovjet unie beleid niet
voor.
,Opgegroeid in arme tijden waar zogezegd aan kannibalisme gedaan werd door hongersnood, Militair,
Ingenieur, Getrouwd, Afgestudeerd als leraar in Rostov, Moest ermee stoppen door klachten
seksueel grensoverschrijdend gedrag
Moorden meestal jongeren, Slachtoffers gelijkaardige verminkingen dus een bepaald patroon, geen
toeval. Pas in 1984 gearresteerd maar bloedgroep fout opgenomen van Andrej waardoor er niet
meteen een link gelegd werd tussen hem en andere misdrijven (door foute bloedgroep identificatie)
dus terug op vrije voet. In 1990 (geen sovjet unie meer) en vanaf dan wordt duidelijk dat hij de
seriemoordenaar is en wordt gearresteerd. Wordt veroordeeld voor 52 moorden maar waarschijnlijk
meer. Is ter dood veroordeel en geëxecuteerd. Gedroeg zich heel excentriek in kooi, heeft beeld van
afwijkende monster uitgespeeld, gedroeg zich naar dat abnormale/monsterlijke beeld
Gebaseerd op zijn leven.
Beeldvorming waar dat afwijkende en abnormaliteit sterk naar vorm komt en dus dat beeld van zo
een daders in de samenleving mee vorm geeft.
Ted Bundy
Seriemoordenaar, verkrachter
Beantwoord eigenlijk niet aan dat beeld zoals de vorige seriemoordenaar. Hier is beeld omgekeerd,
ziet er uit zoals ons, heeft gestudeerd, heeft zichzelf verdedigd in rechtszaak. Je zou niet denken dat
hij in staat is in zijn feiten.
Moeilijke jeugd gehad, Gepest, Maar heel intelligent, Goede punten, Sociaal capabel, Heeft normale
relaties gehad
Slachtoffers waren altijd vrouwen die hij seksueel aanrand en vermoord. Zogezegd 28 slachtoffers
maar waarschijnlijk meer. Ter dood veroordeeld . Geëxecuteerd door elektrische stoel
, Vrouwenbewegingen/feministen vonden dat de romantisering van Ted Bundy niet gepast was, media
deed dit heel sterk. Heel ander figuur dat vorige maar nog steeds heel intrigerend.
Jeffrey Dahmer
Figuur die heel erg tot de verbeelding spreekt
Seriemoordenaar gearresteerd in 1991. Veel kritiek gehad door politie functionering doordat de zaak
te lang heeft geduurd, niets mee gebeurde. Maar zaak heeft ook geleid tot opleving voor
belangstelling voor seriemoordenaars. Dahmer figuur dat angst en emotie opwekt door de gruwelijke
daden. Maar ook nog steeds heek intrigerend en fascinerend ook door de series en documentaires.
Slachtoffes vaak jonge mannen/jongens: Afro Amerikaans, latino of Aziaat. Lokte ze naar zijn
appartement voor “one night stand”. In vergelijking heeft hij precies niet zoveel feiten gepleegd (15-
17) maar de daden waren wel heel gruwelijk. Pleegde kannibalisme. Slachtoffers waren seksslaven.
Verminkingen. Onthoofding
Buurtbewoners klaagden al heel lang over geuren en geluid van zijn appartement maar politie deed
niets en daar is heel veel kritiek op gekomen. Ook omwille van identiteit van slachtoffer was er kritiek
doordat het ging over minderheidsgroepen die in armoede leefden en zouden zogezegd daarom
geen prioriteit verlenen aan zijn zaak.
Richard Ramirez (the night stalker)
Seriemoordenaar, Verkrachter, Inbreker, Veroordeeld tot doodstraf, Niet geëxecuteerd is vroeger
dood gegaan.
Problematische jeugd. Deed op jonge leeftijd al inbraken. Bleef misdaden plegen. Eerste moord in
1984. Moorden vinden plaats tijdens nachtelijke inbraken en bijna altijd met gruwelijke verkrachting
HOC 1
Voorkennis
Inleiding tot de criminologie en de strafrechtsbedeling (1e BA)
Sociologie (1e BA)
Criminologie en victimologie (2e BA)
“Wie criminaliteit wil begrijpen moet de samenleving begrijpen”
Doel van de cursus: criminaliteit kan niet begrepen worden vanuit de individuele motieven,
overtuigingen of keuzes van daders. Criminaliteit ontstaat in, en krijgt vorm door, de samenleving.
Structuur cursus
Lesweek 22 tot en met 28 (HOC)
Criminaliteit als maatschappelijk vraagstuk (1,2,3)
Kenmerken van de laatmoderne samenleving (4,5,6)
Terrorisme en radicalisering (7)
Lesweek 29 tot en met 30 (paasvakantie)
Lesweek 31 tot en met 36 (HOC)
Georganiseerde criminaliteit
Cybercrime
Feminist criminology (gastles Brunilda Pali)
Superdiversiteit, criminaliteit en strafrechtelijke reactie (1,2)
Round-up
Schriftelijk examen
Open vragen op basis van de slides HOC en teksten die je terugvindt op CANVAS (examen op 20
punten)
Zie nota toelichting examen CANVAS!
4 open vragen peilend naar inzicht
,Hoofdstuk 1: criminaliteit als maatschappelijk vraagstuk
Criminaliteit wordt vaak gezien als een individuele handeling, gepleegd door mensen die ofwel
abnormaal zijn, “waar iets mis mee is”, ofwel gepleegd door mensen die een weloverwogen keuze,
een kostenbaten analyse, hebben gemaakt
2 belangrijke veronderstellingen die er in de samenleving bestaan over criminaliteit (en de oorzaak
daarvan).
Opvatting 1: criminaliteit als individuele handeling van individuen waar iets mis mee is, abnormale
mensen, afwijkende mensen (zie stelling boven)
Opvatting 2: criminaliteit niet zozeer gepleegd door afwijkende individuen, maar het gaat over
mensen die een rationele overweging hebben gemaakt, mensen die een kosten en baten analyse
hebben gemaakt. Is eigenlijk gelijk aan de rationele keuze theorie; criminaliteit is dus veroorzaakt
door individuen die rationele afwegingen maken en die dus niet zo verschillend zijn als ons (de
normale mens). Men maakt dus een kosten-baten analyse en deze komt dus tot de conclusie dat
criminele feiten in voordeel zijn van het individu.
Deze zijn twee belangrijke opvattingen, ook in de aanpak van criminaliteit. Als we gaan kijken naar
strategieën die we gaan ontwikkelen om criminaliteit te bestrijden dan zijn ze vaak te herleiden tot
één van die twee belangrijke veronderstellingen.
Dat zijn zogenaamde ‘folk ideas’ die bestaan over criminaliteit.
Het afwijkende individu (“het monster”)
Andrej Romanovitsj Tsjilatilo (“de slager van Rostov)
Seriemoordenaar (Ukraine)
Minstens 50 mensen vermoord. Zaak stilgezwegen doordat in beleid sovjet unie een
seriemoordenaar een zogezegd westers fenomeen was, doet zich zogezegd in sovjet unie beleid niet
voor.
,Opgegroeid in arme tijden waar zogezegd aan kannibalisme gedaan werd door hongersnood, Militair,
Ingenieur, Getrouwd, Afgestudeerd als leraar in Rostov, Moest ermee stoppen door klachten
seksueel grensoverschrijdend gedrag
Moorden meestal jongeren, Slachtoffers gelijkaardige verminkingen dus een bepaald patroon, geen
toeval. Pas in 1984 gearresteerd maar bloedgroep fout opgenomen van Andrej waardoor er niet
meteen een link gelegd werd tussen hem en andere misdrijven (door foute bloedgroep identificatie)
dus terug op vrije voet. In 1990 (geen sovjet unie meer) en vanaf dan wordt duidelijk dat hij de
seriemoordenaar is en wordt gearresteerd. Wordt veroordeeld voor 52 moorden maar waarschijnlijk
meer. Is ter dood veroordeel en geëxecuteerd. Gedroeg zich heel excentriek in kooi, heeft beeld van
afwijkende monster uitgespeeld, gedroeg zich naar dat abnormale/monsterlijke beeld
Gebaseerd op zijn leven.
Beeldvorming waar dat afwijkende en abnormaliteit sterk naar vorm komt en dus dat beeld van zo
een daders in de samenleving mee vorm geeft.
Ted Bundy
Seriemoordenaar, verkrachter
Beantwoord eigenlijk niet aan dat beeld zoals de vorige seriemoordenaar. Hier is beeld omgekeerd,
ziet er uit zoals ons, heeft gestudeerd, heeft zichzelf verdedigd in rechtszaak. Je zou niet denken dat
hij in staat is in zijn feiten.
Moeilijke jeugd gehad, Gepest, Maar heel intelligent, Goede punten, Sociaal capabel, Heeft normale
relaties gehad
Slachtoffers waren altijd vrouwen die hij seksueel aanrand en vermoord. Zogezegd 28 slachtoffers
maar waarschijnlijk meer. Ter dood veroordeeld . Geëxecuteerd door elektrische stoel
, Vrouwenbewegingen/feministen vonden dat de romantisering van Ted Bundy niet gepast was, media
deed dit heel sterk. Heel ander figuur dat vorige maar nog steeds heel intrigerend.
Jeffrey Dahmer
Figuur die heel erg tot de verbeelding spreekt
Seriemoordenaar gearresteerd in 1991. Veel kritiek gehad door politie functionering doordat de zaak
te lang heeft geduurd, niets mee gebeurde. Maar zaak heeft ook geleid tot opleving voor
belangstelling voor seriemoordenaars. Dahmer figuur dat angst en emotie opwekt door de gruwelijke
daden. Maar ook nog steeds heek intrigerend en fascinerend ook door de series en documentaires.
Slachtoffes vaak jonge mannen/jongens: Afro Amerikaans, latino of Aziaat. Lokte ze naar zijn
appartement voor “one night stand”. In vergelijking heeft hij precies niet zoveel feiten gepleegd (15-
17) maar de daden waren wel heel gruwelijk. Pleegde kannibalisme. Slachtoffers waren seksslaven.
Verminkingen. Onthoofding
Buurtbewoners klaagden al heel lang over geuren en geluid van zijn appartement maar politie deed
niets en daar is heel veel kritiek op gekomen. Ook omwille van identiteit van slachtoffer was er kritiek
doordat het ging over minderheidsgroepen die in armoede leefden en zouden zogezegd daarom
geen prioriteit verlenen aan zijn zaak.
Richard Ramirez (the night stalker)
Seriemoordenaar, Verkrachter, Inbreker, Veroordeeld tot doodstraf, Niet geëxecuteerd is vroeger
dood gegaan.
Problematische jeugd. Deed op jonge leeftijd al inbraken. Bleef misdaden plegen. Eerste moord in
1984. Moorden vinden plaats tijdens nachtelijke inbraken en bijna altijd met gruwelijke verkrachting
