(LITHO-)STRATIGRAFISCHE DATA
VERZAMELEN
INHOUDSTAFEL
4.1 Ondergronds verzamelen van data
4.2. Indirecte observatie technieken
4.3. Lange afstands observaties
4.4. Voorbij de Litholog
4.5. Rapporteren van stratigrafische data
ONDERGRONDS VERZAMELEN VAN DATA: BOREN
Boor = roterende stang waardoor gesteente w kapotgemaakt en
meegespoeld met boorvloeistof (boormodder)
Losgemaakt gesteente (= cuttings) wegspoelen (boorgat
leeg)
o PROBLEMEN: Gelaagdheid weg, gesteenten gemixt
Boorefficiëntie afhankelijk van ondergrond
o Caving = grotere stukken gesteente uit niveaus
boven de boorkop die loskomen en opnieuw in
boorgat terecht komen en in boormodder mengen
(vb. los zand)
Gekernde boring: faciesgrenzen duidelijk zichtbaar
o Openbreken: fossielen, verder onderzoek
INDIRECTE OBSERVATIETECHNIEKENS
= observatieïnstrumenten in het gemaakte gat plaatsen
, SPONTANE POTENTIAAL LOG (SP LOG)
Werkwijze:
Electrode aan top van boorgat (vast)
Tweede electrode daalt af in boorgat
Kleine elektrische potentiaal (millivolt) gemeten
tussen electroden
Er moeten geleidende vloeistoffen aanwezig zijn (werkt
niet in lege
boorgaten, of deze gevuld met niet-geleidende
vloeistoffen
Betekenis:
Spontaan potentiaal wnr ionen migreren tussen twee
geleidende oplossingen (boormodder + water in
sedimentporiën)
Ionendiffusie van oplossing met hoge conc. (poreuze
gesteenten) nr verdunde conc. = elektrische stroom
In essentie: je meet veranderingen in porositeit
o Impermeabel (schiefers): variatie rond de 0 =
shale line
o Poreuze permeabel (zandsteen, kalk steen): grote negatieve afwijking =
sand line
OPM: je gebruikt lokaal water om je boormodder op te stellen, dit water vinden we ook in
de ondergrond terug, hierdoor is het contrast kleiner en is de eerste sandline piek lager.
RESISTIVITEITSLOG
elektrische resistiviteit = hoe sterk een materiaal weerstand biedt tegen elektrische
stroom
werkwijze:
1 vaste electrode, meerdere meet-elektrodes op
verscheidene afstanden van elkaar
dichter bij elkaar: ondiepere penetratie en
hogere resolutie (observeer dunne lagen)
verder uit elkaar: diepere penetratie en
lagere resolutie (observeer grote
structuren)
Meeste droge gesteentes = isolatoren
Ingesloten vloeistoffen = geleiders
o Uitzondering: koolwaterstof
vloeistoffen = heel goede isolatoren
gebruikt voor:
porositeit
aanwezigheid van vloeistoffen (salien?)
VERZAMELEN
INHOUDSTAFEL
4.1 Ondergronds verzamelen van data
4.2. Indirecte observatie technieken
4.3. Lange afstands observaties
4.4. Voorbij de Litholog
4.5. Rapporteren van stratigrafische data
ONDERGRONDS VERZAMELEN VAN DATA: BOREN
Boor = roterende stang waardoor gesteente w kapotgemaakt en
meegespoeld met boorvloeistof (boormodder)
Losgemaakt gesteente (= cuttings) wegspoelen (boorgat
leeg)
o PROBLEMEN: Gelaagdheid weg, gesteenten gemixt
Boorefficiëntie afhankelijk van ondergrond
o Caving = grotere stukken gesteente uit niveaus
boven de boorkop die loskomen en opnieuw in
boorgat terecht komen en in boormodder mengen
(vb. los zand)
Gekernde boring: faciesgrenzen duidelijk zichtbaar
o Openbreken: fossielen, verder onderzoek
INDIRECTE OBSERVATIETECHNIEKENS
= observatieïnstrumenten in het gemaakte gat plaatsen
, SPONTANE POTENTIAAL LOG (SP LOG)
Werkwijze:
Electrode aan top van boorgat (vast)
Tweede electrode daalt af in boorgat
Kleine elektrische potentiaal (millivolt) gemeten
tussen electroden
Er moeten geleidende vloeistoffen aanwezig zijn (werkt
niet in lege
boorgaten, of deze gevuld met niet-geleidende
vloeistoffen
Betekenis:
Spontaan potentiaal wnr ionen migreren tussen twee
geleidende oplossingen (boormodder + water in
sedimentporiën)
Ionendiffusie van oplossing met hoge conc. (poreuze
gesteenten) nr verdunde conc. = elektrische stroom
In essentie: je meet veranderingen in porositeit
o Impermeabel (schiefers): variatie rond de 0 =
shale line
o Poreuze permeabel (zandsteen, kalk steen): grote negatieve afwijking =
sand line
OPM: je gebruikt lokaal water om je boormodder op te stellen, dit water vinden we ook in
de ondergrond terug, hierdoor is het contrast kleiner en is de eerste sandline piek lager.
RESISTIVITEITSLOG
elektrische resistiviteit = hoe sterk een materiaal weerstand biedt tegen elektrische
stroom
werkwijze:
1 vaste electrode, meerdere meet-elektrodes op
verscheidene afstanden van elkaar
dichter bij elkaar: ondiepere penetratie en
hogere resolutie (observeer dunne lagen)
verder uit elkaar: diepere penetratie en
lagere resolutie (observeer grote
structuren)
Meeste droge gesteentes = isolatoren
Ingesloten vloeistoffen = geleiders
o Uitzondering: koolwaterstof
vloeistoffen = heel goede isolatoren
gebruikt voor:
porositeit
aanwezigheid van vloeistoffen (salien?)
