100% tevredenheidsgarantie Direct beschikbaar na je betaling Lees online óf als PDF Geen vaste maandelijkse kosten 4.2 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Lesnota's forensische psychiatrie 24-25

Beoordeling
-
Verkocht
1
Pagina's
110
Geüpload op
18-01-2025
Geschreven in
2024/2025

Dit zijn de lesnota's van forensische psychiatrie gedoceerd door professor Wuyts (academiejaar 24-25 ). Alle lessen zijn uitgetypt in combinatie met de slides. Voor de rechtenstudenten is dit een keuzevak in de master rechten.












Oeps! We kunnen je document nu niet laden. Probeer het nog eens of neem contact op met support.

Documentinformatie

Geüpload op
18 januari 2025
Bestand laatst geupdate op
19 januari 2025
Aantal pagina's
110
Geschreven in
2024/2025
Type
Samenvatting

Voorbeeld van de inhoud

Forensische psychiatrie

Les 1: Inleiding
1. Wat is forensische psychiatrie?

Om het in één zin samen te vatten, het is het raakvlak tussen psychiatrie en recht:

Het situeert zich hier maar dekt het ook niet volledig

Artikel 71 Sw: Er is geen misdrijf wanneer de beschuldigde of de beklaagde op het tijdstip
van de feiten leed aan een geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of de controle over
zijn daden heeft tenietgedaan, of wanneer hij gedwongen werd door een macht die hij
niet heeft kunnen weerstaan.
 Speelt een belangrijke rol
 Gaat over de toerekeningsvatbaarheid, nood in het rechtssysteem om te
definiëren in hoeverre iemand verantwoordelijk gesteld kan worden voor de feiten
die hij heeft gepleegd
 Dan komt de term geestesstoornis naar voor en voel je de nood om dit te
specifiëren (wat is het en hoe ga je het linken met de controle over de daden?)
 Meestal zal de forensische psychiater dit beslissen
 Oordeelsvermogen: bv mensen met een psychose die denken dat je hun wilt
vermoorden, die zullen gewelddadig zijn omdat ze zich willen verdedigen
 Controle over de daden: mensen die wel weten dat het fout is wat ze aan het doen
zijn maar door de link met hun geestesstoornis hebben ze geen controle over wat
ze aan het doen zijn (bv mensen met een pedofiele stoornis, ze weten dat het fout
is maar ze zitten met een drang naar seksuele contacten met het kind) Belangrijk
is om te kijken naar een manier om ervoor te zorgen dat dit niet meer gebeurt,
iemand puur veroordelen en daarna terug in de maatschappij brengen zal vaak
niets bereiken.
o Hetzelfde met verslaving: de drang naar middelengebruik is zodanig groot
dat het ook in vraag kan gesteld worden in welke mate iemand controle
heeft over zijn daden
 Blijft iets heel moeilijk, in de praktijk komt het vaak voor dat verschillende
verslagen allemaal iets anders zullen zeggen of besluiten
o Veel knelpunten

2. Een stukje geschiedenis

De persoon links is Lombroso
 Psychiater van opleiding maar wordt ook beschouwd als een van de grondleggers
van de criminologie
 Veel gedaan rond het biologisch determinisme
o Overtuigd dat er van alles biologisch aan de hand was dat maakt dat je
feiten pleegt
o Profielen willen opstellen adhv gezichtskenmerken (slaat op niet veel)
o Maar toont aan dat mensen eigenlijk al heel snel behoefte hadden aan
classificaties en wouden weten waarom iemand feiten pleegt en hoe ze
daar als samenleving mee moeten omgaan
 Vaak nog heel veel racistische implicaties
o Heb je wanneer het komt van oude witte mannen
Andere persoon is Emile Kraeplin
 Ook een van de grondleggers van de psychiatrie
 Een van de eersten die een classificatiesysteem voor psychiatrische ziekten heeft
proberen opstellen
 Hij sprak ook al over forensische psychiatrie als aparte tak en als de nood om te
gaan kijken naar wanneer iemand niet in staat is voor de feiten die hij pleegt
Vroeger (psychiatrie is net als criminologie een redelijk jong vak) werden psychiatrische
en forensisch psychiatrische patiënten gewoon op dezelfde hoop gegooid

1

,  Asylums waar mensen verbleven, voor de ‘criminaly insane’ maar daar werd vaak
geen onderscheid gemaakt of die mensen ook in een rechtssysteem waren terecht
gekomen of niet
 Ze hadden vaak schrik van psychiatrische patiënten en deze werden naar de
marges van de maatschappij geduwd
Ook in het rechtssysteem had je doorheen de geschiedenis al bij de oude Grieken en in
Egypte ook al manieren dat mensen bezig waren met het onderscheid te maken
 Is deze persoon eigenlijk toerekeningsvatbaar voor de feiten die hij heeft gepleegd
 De vraag heeft dus eigenlijk wel altijd in onze geschiedenis en ons rechtssysteem
gezeten
 Maar pas veel recenter is daar het criminologische werkveld bij komen kijken en
ook een psychiater (vroeger was dat de priester in de 18e en 19e eeuw)
o De verschuiving naar het medische is dus heel recent

3. Therapeutic jurisprudence

Begrip uit de criminologie want het forensisch werkveld hoort hier heel erg in thuis

Het therapeutische of net het anti-therapeutische effect van het rechtssysteem
Ons rechtssysteem heeft breed gezien 2 functies:
1) Het beschermen van de maatschappij
2) Een vergeldingsstuk
 Hoe meer we leren over gevangenissen hoe meer we weten dat die niet werken
als het gaat over recidivebeperking
 We weten dat ze niet werken en toch blijven we ze gebruiken, wat is daar dan de
functie van
 Gevangenis brengt vaak heel wat schade toe, mensen komen er slechter uit dan
dat ze erin gaan
o Hoe gaan we dit beperken? Dan zitten we heel hard in het geneeskundige
denken, eed van Hippocrates ‘First do no harm’, hoe gaan we de schade
beperken? Hoe gaan we ervoor zorgen dat er meer therapeutische dan niet
therapeutische dingen inzitten?
o Een forensisch psychiatrische behandeling probeert heel erg al vanaf in de
gevangenis iemand als persoon te behandelen, kwaliteit van leven van de
patiënt te verbeteren en tegelijk de maatschappij te beschermen door aan
recidivebeperking te doen
o Daarom moeten ze goed samenwerken met justitie en het rechtssysteem
om dit te kunnen realiseren
4. Medisch vs juridisch
o Andere cultuur
i. Vanuit de medische wereld, historisch gezien eerder vanuit wat een
paternalistische cultuur maar wel altijd gericht op alliantie, wat heeft deze
persoon nodig en hoe kunnen wij helpen
ii. In het juridisch systeem zit er meer een cultuur van oppositie, verschillende
partijen tegen elkaar en debatteren (niet erg gewoon in de medische wereld
waar ze vanuit een team eenzelfde beleid naar voor dragen, willen de patiënt
helpen en volgen de patiënt tenzij gedwongen opname)
o Zwart wit denken
i. Rechtssysteem wil graag een ja/nee van de psychiaters, wel of niet
toerekeningsvatbaar
ii. Bij de medische invalshoek is het veel ingewikkelder, hoe meer je werkt met
iemand en bestudeert hoe moeilijker het wordt om iemand in een hokje te
steken. Nu er wordt van hun wel een verslag verwacht waardoor ze op deze
manier wel moeten tegemoetkomen aan het hokjes denken
o Asymmetrische relatie
i. Het medische geeft een advies, een verslag, voeren een behandeling uit,
rapporteren de behandeling MAAR uiteindelijk is het de rechter die beslist wat
er zal gebeuren, daar komen de psychiaters niet in tussen


2

, a. Bv uw patiënt wordt zonder uw medeweten verplaatst naar een andere
gevangenis
o Beroepsgeheim
i. In het medische ben je gebonden aan uw beroepsgeheim, aan de
vertrouwelijkheid als basis van de job, van de therapeutische relatie
a. Zonder vertrouwen zal het niet werken
ii. Tegelijkertijd zijn ze er ook voor de bescherming van de maatschappij en
moeten ze samenwerken met justitie
a. Justitie moet op de hoogte gehouden worden
b. Wat geef je wel/ niet door? Wat spreek je af met uw patiënt? Wat als die
nieuwe feiten pleegt of zijn voorwaarden schendt? Geeft vaak
conflicten. Er bestaat wel wetgeving rond en ze kennen de grote lijnen
maar er zijn altijd situaties waar je niet direct weet wat doen

5. Medisch vs wetenschappelijk
o Stigma
i. Vaak gevoed door slechte rapportering van de pers en media, foute termen,
foute diagnoses
ii. Hierdoor weinig financiële steun, politieke steun
o Publieke opinie
i. Mensen hebben vaak niet graag forensische psychiatrische patiënten in hun
buurt, uitgesproken mening wat er met hen moet gebeuren
o Politieke schommelingen
i. Weinig financiële steun
ii. Door hoge kost vaak geen prioriteit van de politiek
o Bescherming van de maatschappij
i. Risico-denken in het achterhoofd, niet enkel met de behandeling bezig zijn
(gebeurt heel anders en veel beperkter in de algemene psychiatrie)
ii. Persoon in behandeling nemen en iets doen wat er hopelijk voor zorgt dat die
persoon niet snel gaat hervallen
iii. Dubbele rol behandelende psychiater: wat is het beste voor de patiënt maar
ook wat is het beste voor de maatschappij?
6. Wat doet een forensische psychiater?
o Expertises (voordat er werkelijk een veroordeling of internering heeft
plaatsgevonden)
i. Dit zijn de deskundigenverslagen waarin er wordt nagedacht over de
toerekeningsvatbaarheid
ii. Alle rechtbanken (buiten cassatie, RvS en GH) kunnen een expertise
aanvragen, kan ook buiten rechtbank (bv verzekeringsmaatschappij een
psychische schade etc)
iii. Vredegerecht
a. Gedwongen opname (collocatie: psychiatrische zorg is noodzakelijk
maar de patiënt zelf weigert) Dit heeft eigenlijk niks met de forensische
psychiatrie te maken, eender welke arts mag dit beslissen. Hij kijkt
naar: aanwezigheid psychiatrische stoornis + link stoornis met
toegenomen gevaar (zichzelf of anderen) + weigert de gepaste
behandeling (vaak bv bij een psychose)
b. Bewindvoering van goederen of van persoon. Dit is dan wel binnen het
werkveld van een forensisch psychiater maar dan zit je niet direct met
mensen die feiten hebben gepleegd maar eerder mensen waarvan het
in twijfel wordt getrokken of die in staat zijn om hun eigen financiën te
beheren (goederen bv iemand die in manische periodes schulden begint
te maken) of hun eigen beslissingen te nemen (persoon bv beginnende
dementie waardoor iemand al enkele weken thuis onder erge
verwaarlozing leefde en niet meer in staat was om voor zichzelf te
zorgen)
iv. Correctionele rechtbank
a. Toerekeningsvatbaarheid
i. Interneringswetgeving

3

, ii. Deskundigenonderzoek
o Behandeling (later in het proces wanneer de rechter een behandeling oplegt om
die dan te gaan uitvoeren)
i. Meerdere stelsels
a. Vrijheid onder voorwaarden: een voorwaarde kan zijn om al een
behandeling te gaan zoeken voor hun problematiek
b. Probatie-uitstel: voorwaarden worden opgelegd en indien ze deze
volgen dan komt er geen veroordeling, hier wordt ook vaak behandeling
opgelegd die ze zelf moeten zoeken
c. Voorwaardelijke invrijheidstelling/ voorwaardelijke vrijlating: vaak
behandeling aan gekoppeld
d. Internering: idem
e. Reactie op jeugddelict: idem
ii. Meerdere aanpakken
a. RNR en GLM: 2 van de belangrijkste theoretische modellen in een
behandeling om aan risico-inschatting te doen (modellen worden vaak
samen gebruikt)
i. RNR: Risk Need Responsivity model waarbij gekeken wordt
naar het risico op herval (laag, gemiddeld of hoog). Risico op
herval, dan welke behandeldoelen hebben we nodig
(criminogene noden), responsivity gaat over de specifieke
aanpassing waardoor het voor deze specifieke persoon goed
is (bv welke taal, mentale beperking)
ii. GLM: Good lives model dat meer vanuit een sterkte
viewpoint zal komen. We willen een persoon verder helpen
en wij zijn bezig met de dingen waar die last van heeft maar
we mogen ook zijn sterktes niet uit het oog verliezen (ook
het positieve niet vergeten) Iemand die in zijn verschillende
levensnoden voldaan wordt, zal geen reden hebben om
feiten te plegen
b. Residentieel en ambulant: afhankelijk van beveiligingsniveau dat nodig
is en type therapie dat aangeboden wordt
c. Groep en individueel: vaak combinatie van 1 op 1 en groepstherapie
(mensen die hetzelfde probleem hebben geeft een gevoel van begrip en
kunnen u beter op de feiten wijzen, komt vaak beter of harder binnen)
d. Farmacotherapie: medicatie is in bepaalde settings heel belangrijk en in
andere dan weer minder waar therapie belangrijker is
e. Psychotherapie: gesprekken, therapie, begeleiding
f. Psycho-educatie: soms basis uitleggen aan mensen die het niet hebben
meegekregen van thuis of een mentale beperking hebben (bv
toestemming in seksuele context kan moeilijk zijn voor iemand met
autisme, emoties niet onder controle hebben en niet doorhebben
wanneer ze boos zijn of verdrietig en daardoor gedrag vertonen dus je
gaat leren wat die gevoelens zijn en hoe daarmee om te gaan)
iii. Meerdere werkdomeinen
a. Penitentiaire psychiatrie: binnen de gevangenis maar zeer beperkt
b. FPC
c. Forensische psychiatrische eenheden
d. Algemene psychiatrische diensten: forensisch psychiatrische patiënten
en bedden binnen een gewoon psychiatrisch ziekenhuis maar niet per
se binnen een forensische dienst. Volgen een gewone behandeling met
de andere psychiatrische patiënten (geen forensische behandeling,
vaak low risk)
e. Forensische mobiele teams: bedden worden langzaamaan afgebouwd in
de psychiatrie en willen de mensen graag meer zorg in de
maatschappelijke context bieden. Een multidisciplinair team dat aan
huis komt
f. Forensische ambulante diensten: mensen komen gewoon op afspraak
bij de psychiater maar voor de rest zijn ze thuis


4
€17,99
Krijg toegang tot het volledige document:

100% tevredenheidsgarantie
Direct beschikbaar na je betaling
Lees online óf als PDF
Geen vaste maandelijkse kosten

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
kitchenperfect

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
kitchenperfect Vrije Universiteit Brussel
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
2
Lid sinds
3 jaar
Aantal volgers
0
Documenten
2
Laatst verkocht
1 maand geleden

0,0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Veelgestelde vragen