Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting - Beleidsvorming: theorie en analyse

Beoordeling
-
Verkocht
1
Pagina's
68
Geüpload op
23-12-2024
Geschreven in
2023/2024

Uitgebreide samenvatting met lesnotities

Voorbeeld van de inhoud

Julie Ceulemans Beleidsvorming: theorie en analyse 2023-2024



Beleidsvorming: theorie en analyse
Inhoudsopgave
1 Hoofdstuk 1: Wat is beleid(swetenschap)? ..................................................................................... 6
1.1 Geschiedenis van het woord ‘beleid’ ...................................................................................... 6
1.2 Nood aan overheidsbeleid ...................................................................................................... 6
1.2.1 Sturing door de overheid:................................................................................................ 6
1.2.2 Alternatieve sturingsvormen ........................................................................................... 6
1.2.3 Waarom is er dan overheidssturing nodig? ..................................................................... 7
1.3 Wat is beleid? .......................................................................................................................... 9
1.3.1 Tal van betekenissen en betekenisnuances: .................................................................... 9
1.3.2 Definitie(s) van beleid of policy: .................................................................................... 10
1.3.3 Conclusie: ...................................................................................................................... 11
1.4 Geschiedenis van de beleidswetenschap .............................................................................. 11
1.4.1 Eerste verstedelijkte samenlevingen: ............................................................................ 11
1.4.2 Oude Griekenland:......................................................................................................... 11
1.4.3 Middeleeuwen en Renaissance: .................................................................................... 11
1.4.4 18de – 19de – begin 20ste eeuw:.................................................................................. 11
1.4.5 Na WOII: ........................................................................................................................ 12
1.5 Wat is beleidswetenschap? ................................................................................................... 12
1.5.1 Definitie beleidswetenschap (Van de Graaf (1989) ....................................................... 12
1.5.2 Hoofdeigenschappen van de beleidswetenschap: ........................................................ 12
1.5.3 Hedendaagse ontwikkelingen: ...................................................................................... 12
1.5.4 Conclusie en vervolg van de lessenreeks: ..................................................................... 13
2 Hoofdstuk 2: De beleidsinhoud ..................................................................................................... 14
2.1 Typologie van problemen ...................................................................................................... 14
2.1.1 Startpunt van beleid = maatschappelijk probleem ....................................................... 14
2.1.2 Start van beleidvorming = reconstructie van het probleem .......................................... 15
2.2 Onderdelen van beleid .......................................................................................................... 15
2.2.1 Beleidsdoeleinden ......................................................................................................... 15
2.2.2 Beleidsmiddelen of -instrumenten ................................................................................ 16
2.2.3 Tijdskeuzes of timing ..................................................................................................... 16
2.3 Structuur van beleid .............................................................................................................. 16
2.3.1 Relaties tussen het geheel en zijn delen ....................................................................... 16
2.3.2 Relatie tussen oorzaken en gevolgen ............................................................................ 16


1

,Julie Ceulemans Beleidsvorming: theorie en analyse 2023-2024


2.3.3 Doel-middel relaties of finale relaties (‘om te’) ............................................................. 17
2.3.4 Relatie tussen inputs & outputs van maatschappelijke processen ............................... 17
3 Hoofdstuk 3: De beleidscontext .................................................................................................... 17
3.1 Een voorbeeld: de dioxinecrisis ............................................................................................. 17
3.2 Algemeen kader..................................................................................................................... 17
3.3 De meervoudige context van beleid ...................................................................................... 17
3.3.1 Geografische context ..................................................................................................... 17
3.3.2 Sociaal-culturele context ............................................................................................... 18
3.3.3 Economische context ..................................................................................................... 18
3.3.4 Technologische context ................................................................................................. 18
3.3.5 Juridische context .......................................................................................................... 19
3.3.6 Historische context ........................................................................................................ 19
3.3.7 Politieke context ............................................................................................................ 19
3.3.8 Situationele context....................................................................................................... 19
3.4 Overzicht: Contextfactoren.................................................................................................... 19
4 Hoofdstuk 4: De beleidsactoren .................................................................................................... 20
4.1 Definitie van een beleidsactor ............................................................................................... 20
4.2 Individuele en samengestelde actoren ................................................................................. 20
4.2.1 Verzameling actoren (actor aggregates) ....................................................................... 21
4.2.2 Samengestelde actoren (composite actors) .................................................................. 21
4.3 Belangrijke actoren in het beleidsproces .............................................................................. 23
4.3.1 Burgers........................................................................................................................... 24
4.3.2 Wetgevende en uitvoerende macht .............................................................................. 24
4.3.3 Politieke partijen............................................................................................................ 25
4.3.4 Pressiegroepen .............................................................................................................. 25
4.3.5 Massamedia................................................................................................................... 26
4.3.6 Bureaucratie .................................................................................................................. 27
4.3.7 Externe adviseurs .......................................................................................................... 27
4.3.8 Nog veel andere actoren ............................................................................................... 28
4.4 Beleidsarena’s ........................................................................................................................ 28
4.4.1 Constellaties van actoren .............................................................................................. 28
4.4.2 Bekende constellaties .................................................................................................... 29
4.4.3 Actorconstellaties en de realiteit ................................................................................... 30
4.4.4 Wijze van interactie ....................................................................................................... 31
5 Hoofdstuk 5: Het beleidsproces .................................................................................................... 31
5.1 Definitie en onderdelen van het beleidsproces..................................................................... 31

2

,Julie Ceulemans Beleidsvorming: theorie en analyse 2023-2024


5.2 Fase 1: Agendasetting ............................................................................................................ 32
5.2.1 Inleiding en definitie ...................................................................................................... 32
5.2.2 Vier modellen van agendasetting .................................................................................. 32
5.2.3 Toepassing van de vier modellen .................................................................................. 34
5.2.4 Einde van de agendasetting ........................................................................................... 35
5.3 Fase 2: Beleidsvoorbereiding: het ontwerpen van beleid ..................................................... 35
5.3.1 Vormen van voorbereiding ............................................................................................ 35
5.3.2 2 maatstaven voor een goed ontwerp .......................................................................... 35
5.3.3 Acht stappen in het ontwerpproces .............................................................................. 36
5.3.4 De politieke omgeving van het ontwerpproces ............................................................. 37
5.4 Fase 3: Beleidsbepaling ......................................................................................................... 37
5.4.1 Inleiding en definitie ...................................................................................................... 37
5.4.2 Wie? Gezagdragers en hoofdrolspelers ......................................................................... 38
5.4.3 Hoe? Beleidsbepaling opgebouwd uit 3 activiteiten ..................................................... 38
5.5 Fase 4: De uitvoering van overheidsbeleid ............................................................................ 39
5.5.1 Inleiding en definitie ...................................................................................................... 39
5.5.2 Het uitvoeringsproces.................................................................................................... 39
5.5.3 Benaderingen van beleidsuitvoering ............................................................................. 40
5.5.4 Condities volgens het actoren- en factorenmodel ........................................................ 40
5.5.5 Het beleid en de beleidstheorie .................................................................................... 40
5.5.6 De uitvoerende organisatie ........................................................................................... 41
5.5.7 De uitvoerders ............................................................................................................... 42
5.5.8 Omgevingsinvloeden ..................................................................................................... 42
5.6 Fase 5: De naleving en handhaving van beleid ...................................................................... 42
5.6.1 Inleiding ......................................................................................................................... 42
5.6.2 Verklaringen voor naleving ............................................................................................ 42
5.6.3 Handhavingsmiddelen en –stijlen ................................................................................. 42
5.6.4 Verklaringen voor handhavingskwaliteit ....................................................................... 43
5.7 Fase 6: Evaluatie van beleid ................................................................................................... 43
5.7.1 Inleiding en definitie ...................................................................................................... 43
5.7.2 Soorten evaluatieonderzoek: wie evalueert? ................................................................ 43
5.7.3 Typen en benaderingen van evaluatieonderzoek.......................................................... 43
5.7.4 Een stappenschema voor evaluatie van beleidseffecten............................................... 44
5.7.5 Terugkoppeling naar beleid: bijsturing .......................................................................... 44
5.7.6 Beleidsbeleidsbeëindiging ............................................................................................. 45
5.8 Besluit .................................................................................................................................... 45

3

, Julie Ceulemans Beleidsvorming: theorie en analyse 2023-2024


6 Hoofdstuk 6: Normatieve theorieën.............................................................................................. 46
6.1 Inleiding ................................................................................................................................. 46
6.2 Rational choice theory........................................................................................................... 47
6.2.1 Inleiding ......................................................................................................................... 47
6.2.2 Game theory .................................................................................................................. 48
6.2.3 Principal agent theory ................................................................................................... 48
6.3 Public choice theory .............................................................................................................. 49
6.3.1 Inleiding ......................................................................................................................... 49
6.3.2 Elementen...................................................................................................................... 50
6.3.3 Oplossingen ................................................................................................................... 50
6.3.4 Evaluatie ........................................................................................................................ 51
7 Hoofdstuk 7: Descriptieve theorieën............................................................................................. 51
7.1 Inleiding: van normatief naar descriptief .............................................................................. 51
7.2 Bounded rationality ............................................................................................................... 52
7.2.1 Startpunt........................................................................................................................ 52
7.2.2 Substantial en procedural rationality ............................................................................ 52
7.2.3 Satisfycing search .......................................................................................................... 52
7.2.4 Beperkingen van de rationaliteit ................................................................................... 52
7.2.5 Toepassingen ................................................................................................................. 53
7.2.6 Kritiek............................................................................................................................. 53
7.3 Prospect theory ..................................................................................................................... 54
7.3.1 Beslissen in onzekere situaties ...................................................................................... 54
7.3.2 Expected utility theory .................................................................................................. 54
7.3.3 Aanleiding prospect theory ........................................................................................... 54
7.3.4 Prospect theory ............................................................................................................. 55
7.3.5 Toepassingen ................................................................................................................. 55
7.3.6 Kritiek............................................................................................................................. 56
7.4 Heuristieken........................................................................................................................... 56
7.4.1 Snel beslissen................................................................................................................. 56
7.4.2 Soorten heuristieken ..................................................................................................... 56
8 Hoofdstuk 8: Bestuurskundige benaderingen ............................................................................... 57
8.1 Inleiding: bijdrage van de bestuurskunde ............................................................................. 57
8.2 Incrementalisme .................................................................................................................... 57
8.2.1 Theorie van het incrementalisme .................................................................................. 57
8.2.2 Toepassing in het beleidsonderzoek.............................................................................. 58
8.2.3 Kritiek op het incrementalisme ..................................................................................... 58

4

Documentinformatie

Geüpload op
23 december 2024
Aantal pagina's
68
Geschreven in
2023/2024
Type
SAMENVATTING
€9,66
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
ceulemansjulie

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
ceulemansjulie Universiteit Antwerpen
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
1
Lid sinds
2 jaar
Aantal volgers
0
Documenten
1
Laatst verkocht
-

0,0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen