SPIJSVERTERING
Slokdarm ..................................................................................................................................... 6
(1) Wat is GERD? Diagnose? Behandeling? .................................................................................... 6
(2) Geef een overzicht van de verschillende slikstoornissen en geef telkens een korte beschrijving van
wat de stoornis inhoudt of wat het concrete letsel is. ...................................................................... 9
(3) Bespreek diagnostiek en behandeling van achalasie. ................................................................11
(4) Geef een overzicht van de 3 primaire motiliteitsstoornissen van de slokdarm en bespreek
schematisch (tabelvorm) de belangrijkste verschillen tussen de 3. ..................................................12
(5) Bespreek de eosinofiele oesophagitis. Wat weet u over de prevalentie, diagnose en behandeling? .13
(6) Wat weet u van een Barrett slokdarm? .....................................................................................14
Diarrhee ......................................................................................................................................15
(7) Welke 3 types diarree kunnen we onderscheiden obv de physiopathologie? Beschrijf bij elk type kort
de onderliggende mechanismen. ................................................................................................15
(8) Wat is de diagnostische aanpak van acute diarree? ...................................................................16
(9) Welke soorten chronische diarree kan men onderscheiden? ......................................................17
(10) Wat is de differentiaaldiagnose van chronische waterige diarree? .............................................18
(11) Bespreek galzoutendiarree. ..................................................................................................19
(12) Bespreek steatorrhee...........................................................................................................20
(13) Bespreek lactoseintolerantie ................................................................................................21
(14) Wat is coeliackie? Wat is de pathogenese?.............................................................................22
(15) Hoe wordt de diagnose van coeliackie gesteld? ......................................................................23
(16) Hoe wordt coeliackie behandeld? .........................................................................................24
IBD..............................................................................................................................................25
(17) Bespreek de pathogenese van inflammatoire darmziekten. ......................................................25
(18) Welke zijn de verwikkelingen die kunnen optreden bij de ziekte van Crohn en bij colitis ulcerosa? .26
(19) Bespreek de mogelijke complicaties bij de ziekte van Crohn. ....................................................28
(20) Bespreek de mogelijke complicaties bij colitis ulcerosa. ..........................................................29
DIO .............................................................................................................................................30
(21) Bespreek de benigne en maligne slokdarmtumoren.................................................................30
(22) Bespreek de benigne en maligne maagtumoren. .....................................................................32
(23) Bespreek het voorkomen van slokdarmkanker wereldwijd en in België. ......................................33
(24) Bespreek de risicofactoren in het ontwikkelen van slokdarmkanker. .........................................34
(25) Bespreek het plaveiselcelcarcinoom van de slokdarm. ............................................................35
(26) Bespreek het adenocarcinoom van de slokdarm. ....................................................................36
(27) Bespreek de risicofactoren van het ontwikkelen van maagkanker..............................................37
(28) Geef een schematisch overzicht van de verschillende types colonpoliepen en hun belangrijkste
kenmerken. ..............................................................................................................................38
1
, (29) Bespreek de adenomateuze colonpoliepen. ...........................................................................39
(30) Bespreek de behandeling van het coloncarcinoom. .................................................................40
(31) Bespreek de behandeling van het rectumcarcinoom. ..............................................................41
(32) Hoe wordt er gescreend voor colorectaal carcinoom. ..............................................................42
Pancreas .....................................................................................................................................44
(33) Bespreek de pathogenese van acute pancreatitis. ...................................................................44
(34) Bespreek de pathogenese van chronische pancreatitis. ...........................................................45
(35) Bespreek de benigne tumoren van de exocriene pancreas. ......................................................46
(36) Bespreek de risicofactoren van pancreaskanker. ....................................................................47
(37) Bespreek de meest voorkomende maligne solide tumor van de pancreas. .................................48
(38) Wat zijn functionele neuro-endocriene tumoren en bespreek ze. ..............................................50
(39) Wat zijn niet-functionele neuro-endocriene tumoren van de pancreas? .....................................52
(40) Beschrijf de symptomatologie en diagnostische aanpak van een acute pancreatitis. ...................53
(41) Hoe wordt de ernst van een acute pancreatitis ingeschat en wat zijn de mogelijke verwikkelingen?
................................................................................................................................................55
(42) Hoe wordt een acute pancreatitis behandeld? ........................................................................56
(43) Bespreek de belangrijkste aspecten van een chronische pancreatitis (oorzaken, kliniek,
complicaties, behandeling). ........................................................................................................57
(44) Bespreek exocriene pancreasinsufficiëntie. ...........................................................................59
(45) Bespreek de pancreaticoduodenectomie met reconstructies. Wat zijn de mogelijke complicaties?
................................................................................................................................................60
(46) Bespreek pancreatische vochtcollecties na acute pancreatitis en de behandeling daarvan. ........61
(47) Wat kan chirurgie betekenen in de aanpak van een chronische pancreatitis (indicaties +
technieken)? .............................................................................................................................62
GI bloeding ..................................................................................................................................63
(48) Hoe wordt de ernst van een gastro-intestinale bloeding ingeschat? ...........................................63
(49) Bespreek de algemene aanpak van een hoge gastro-intestinale bloeding. ..................................64
(50) Bespreek de belangrijkste oorzaken van een hoge gastro-intestinale bloeding en bespreek de
gelijkenissen en verschillen in diagnostische en therapeutische aanpak. .........................................66
Constipatie en IBS .......................................................................................................................67
(51) Hoe stel je de diagnose van een prikkelbare darmsyndroom? Wanneer plan je een coloscopie? ...67
(52) Bespreek de behandeling van het prikkelbare darmsyndroom en leg waar mogelijk een verband
naar onderliggende pathofysiologische mechanismen. ..................................................................68
(53) Bespreek het FODMAP dieet. ................................................................................................71
(54) Welke vormen van constipatie ken je? Welke onderzoeken zou je vragen om deze subtypes te
differentiëren? ...........................................................................................................................72
(55) Bespreek de systematische behandeling van de patiënt met constipatie. ..................................73
(56) Welke prolaps syndromen ken je en op welke manier spelen deze een rol bij therapie refractaire
constipatie? ..............................................................................................................................75
2
,Proctologie..................................................................................................................................76
(57) Bespreek de behandeling van hemorroïden. Opdelen in conservatief en chirurgisch. ..................76
(58) Bespreek de differentieel diagnose van anale pijn. ..................................................................77
(59) Oorzaken en behandeling van pruritus ani. .............................................................................78
(60) Bespreek de primaire anale fissuur. .......................................................................................79
Partim hepatologie ......................................................................................................................80
(61) Geef een schematisch overzicht van de belangrijkste complicaties van portale hypertensie en hun
onderliggende mechanismen. .....................................................................................................80
(62) Bespreek slokdarmvarices en hun behandeling. .....................................................................83
(63) Bespreek de diagnose en behandeling van ascites door portale hypertensie. .............................84
(64) Bespreek spontane bacteriële peritonitis. ..............................................................................86
(65) Bespreek het hepatorenaal syndroom (fysiopathologie, diagnose, behandeling). ........................87
(66) Bespreek de diagnose en behandeling van hepatische encefalopathie. .....................................88
(67) Bespreek het acuut leverfalen. ..............................................................................................89
(68) Wat zijn de indicaties voor levertransplantatie? .......................................................................91
(69) Geef een schematisch overzicht van de verschillende hepatitis virussen wat betreft infectiebron,
transmissie, chroniciteit en preventie. ..........................................................................................92
(70) Wat weet u over hepatitis A? .................................................................................................93
(71) Wat weet u over hepatitis B? .................................................................................................95
(72) Wat weet u over hepatitis C? .................................................................................................97
(73) Bespreek de parasitaire leveraandoeningen. ..........................................................................99
(74) Bespreek hemochromatose................................................................................................ 101
(75) Wat weet u over α1 antitrypsine deficiëntie? ......................................................................... 103
(76) Welke systematische diagnostische en eventueel therapeutische stappen onderneemt u bij een
toevallig vastgesteld leverletsel? ............................................................................................... 104
(77) Geef in een schematisch overzicht de verschillen tussen de benigne solide leverletsels. ........... 105
(78) Bespreek de benigne solide en cystische levertumoren. ........................................................ 106
(79) Bespreek de goedaardige tumoren van hepatocellulaire origine. ............................................. 109
(80) Bespreek de kwaadaardige tumor(en) van hepatocellulaire origine bij de volwassene. .............. 111
(81) Bespreek de goedaardige tumoren van biliaire origine in de lever. ........................................... 112
(82) Geef in schematisch overzicht de verschillende klinische presentaties van toxisch leverlijden en
geef 3 voorbeelden met hun respectievelijke aanpak. .................................................................. 114
(83) Wat weet u over PBC? Wat weet u over PSC? ........................................................................ 116
(84) Wat weet u over auto-immune hepatitis?.............................................................................. 117
(85) Geef een schematisch overzicht van de verschillen en gelijkenissen tussen AIH, PBC en PSC. ... 118
(86) Bespreek de zwangerschapsgerelateerde leverafwijkingen. ................................................... 120
(87) Wat is MASLD? Bespreek de verschillende subtypes. ............................................................ 124
(88) Wat is het klinisch belang van MASLD?................................................................................. 125
3
, (89) Hoe pak je een patiënt met de diagnose van MASLD aan? ...................................................... 126
(90) Bespreek het belang van peroperatieve bloedingscontrole in leverchirurgie. ............................ 127
(91) Bespreek het belang van peroperatieve echografie in leverchirurgie. ....................................... 128
(92) Bespreek het belang van leverregeneratie in leverchirurgie. .................................................... 129
(93) Bespreek de verschillende soorten leverresecties, mede in relatie met de leveranatomie. ......... 130
(94) Bespreek de verschillende soorten levercysten en de behandeling. ........................................ 131
(95) Bespreek postoperatief leverfalen en de methodes om dit te vermijden. .................................. 133
(96) Bespreek het concept ablatie van levertumoren. ................................................................... 134
(97) Bespreek de secundaire levertumoren: ontstaan, behandeling en prognose............................. 135
Partim galblaas & galwegen ....................................................................................................... 136
(98) Bespreek de congenitale afwijkingen van de galwegen: types, behandeling. ............................. 136
(99) Bespreek het ontstaan en de risicofactoren van cholelithiasis. ............................................... 137
(100) Welke verschillende klinische syndromen kan cholelithiasis veroorzaken? ............................ 138
(101) Bespreek acute cholecystitis: ontstaan, kliniek, behandeling. ............................................... 141
(102) Bespreek choledocholithiasis: ontstaan, kliniek, behandeling............................................... 143
(103) Welke verwikkelingen kunnen gezien worden na galblaas- en galwegchirurgie. ....................... 144
(104) Bespreek de goedaardige galblaastumoren. ....................................................................... 145
(105) Bespreek het galblaascarcinooom. .................................................................................... 146
(106) Bespreek het hilair cholangiocarcinoom. ............................................................................ 147
Partim abdominale heelkunde ................................................................................................... 148
(107) Welke types hiatale hernia ken je en hoe worden ze behandeld? ........................................... 148
(108) Welke anti-reflux heelkundige technieken zijn er en wat zijn de potentiële gevolgen van deze
chirurgische ingrepen? ............................................................................................................. 149
(109) Welke verschillende onderzoeken heb je nodig om een slokdarmcarcinoom volledig in kaart te
brengen alvorens een behandeling in te stellen? ......................................................................... 150
(110) Wat zijn de gevolgen van slokdarmresectie voor de patiënt en wat zijn de mogelijke complicaties?
.............................................................................................................................................. 151
(111) Welke verschillende onderzoeken heb je nodig om een maagcarcinoom volledig in kaart te
brengen alvorens een behandeling in te stellen? ......................................................................... 152
(112) Wat zijn de verschillen tussen een totale en een subtotale gastrectomie (met inbegrip van de
reconstructies)? ...................................................................................................................... 153
(113) Wat zijn de potentiële gevolgen van een gastrectomie? ........................................................ 154
(114) Bespreek dumping. .......................................................................................................... 155
(115) Wanneer bestaat er bij een patiënt met een ziekte van Crohn een heelkundige indicatie en waaruit
zal deze bestaan? .................................................................................................................... 156
(116) Wanneer bestaat er bij een patiënt met een colitis ulcerosa een heelkundige indicatie en waaruit
zal deze bestaan? .................................................................................................................... 157
(117) Welke verschillende heelkundige technieken kunnen gebruikt worden bij behandeling van rectale
tumoren? Leg kort uit, met voor- en nadelen? .............................................................................. 158
4
Slokdarm ..................................................................................................................................... 6
(1) Wat is GERD? Diagnose? Behandeling? .................................................................................... 6
(2) Geef een overzicht van de verschillende slikstoornissen en geef telkens een korte beschrijving van
wat de stoornis inhoudt of wat het concrete letsel is. ...................................................................... 9
(3) Bespreek diagnostiek en behandeling van achalasie. ................................................................11
(4) Geef een overzicht van de 3 primaire motiliteitsstoornissen van de slokdarm en bespreek
schematisch (tabelvorm) de belangrijkste verschillen tussen de 3. ..................................................12
(5) Bespreek de eosinofiele oesophagitis. Wat weet u over de prevalentie, diagnose en behandeling? .13
(6) Wat weet u van een Barrett slokdarm? .....................................................................................14
Diarrhee ......................................................................................................................................15
(7) Welke 3 types diarree kunnen we onderscheiden obv de physiopathologie? Beschrijf bij elk type kort
de onderliggende mechanismen. ................................................................................................15
(8) Wat is de diagnostische aanpak van acute diarree? ...................................................................16
(9) Welke soorten chronische diarree kan men onderscheiden? ......................................................17
(10) Wat is de differentiaaldiagnose van chronische waterige diarree? .............................................18
(11) Bespreek galzoutendiarree. ..................................................................................................19
(12) Bespreek steatorrhee...........................................................................................................20
(13) Bespreek lactoseintolerantie ................................................................................................21
(14) Wat is coeliackie? Wat is de pathogenese?.............................................................................22
(15) Hoe wordt de diagnose van coeliackie gesteld? ......................................................................23
(16) Hoe wordt coeliackie behandeld? .........................................................................................24
IBD..............................................................................................................................................25
(17) Bespreek de pathogenese van inflammatoire darmziekten. ......................................................25
(18) Welke zijn de verwikkelingen die kunnen optreden bij de ziekte van Crohn en bij colitis ulcerosa? .26
(19) Bespreek de mogelijke complicaties bij de ziekte van Crohn. ....................................................28
(20) Bespreek de mogelijke complicaties bij colitis ulcerosa. ..........................................................29
DIO .............................................................................................................................................30
(21) Bespreek de benigne en maligne slokdarmtumoren.................................................................30
(22) Bespreek de benigne en maligne maagtumoren. .....................................................................32
(23) Bespreek het voorkomen van slokdarmkanker wereldwijd en in België. ......................................33
(24) Bespreek de risicofactoren in het ontwikkelen van slokdarmkanker. .........................................34
(25) Bespreek het plaveiselcelcarcinoom van de slokdarm. ............................................................35
(26) Bespreek het adenocarcinoom van de slokdarm. ....................................................................36
(27) Bespreek de risicofactoren van het ontwikkelen van maagkanker..............................................37
(28) Geef een schematisch overzicht van de verschillende types colonpoliepen en hun belangrijkste
kenmerken. ..............................................................................................................................38
1
, (29) Bespreek de adenomateuze colonpoliepen. ...........................................................................39
(30) Bespreek de behandeling van het coloncarcinoom. .................................................................40
(31) Bespreek de behandeling van het rectumcarcinoom. ..............................................................41
(32) Hoe wordt er gescreend voor colorectaal carcinoom. ..............................................................42
Pancreas .....................................................................................................................................44
(33) Bespreek de pathogenese van acute pancreatitis. ...................................................................44
(34) Bespreek de pathogenese van chronische pancreatitis. ...........................................................45
(35) Bespreek de benigne tumoren van de exocriene pancreas. ......................................................46
(36) Bespreek de risicofactoren van pancreaskanker. ....................................................................47
(37) Bespreek de meest voorkomende maligne solide tumor van de pancreas. .................................48
(38) Wat zijn functionele neuro-endocriene tumoren en bespreek ze. ..............................................50
(39) Wat zijn niet-functionele neuro-endocriene tumoren van de pancreas? .....................................52
(40) Beschrijf de symptomatologie en diagnostische aanpak van een acute pancreatitis. ...................53
(41) Hoe wordt de ernst van een acute pancreatitis ingeschat en wat zijn de mogelijke verwikkelingen?
................................................................................................................................................55
(42) Hoe wordt een acute pancreatitis behandeld? ........................................................................56
(43) Bespreek de belangrijkste aspecten van een chronische pancreatitis (oorzaken, kliniek,
complicaties, behandeling). ........................................................................................................57
(44) Bespreek exocriene pancreasinsufficiëntie. ...........................................................................59
(45) Bespreek de pancreaticoduodenectomie met reconstructies. Wat zijn de mogelijke complicaties?
................................................................................................................................................60
(46) Bespreek pancreatische vochtcollecties na acute pancreatitis en de behandeling daarvan. ........61
(47) Wat kan chirurgie betekenen in de aanpak van een chronische pancreatitis (indicaties +
technieken)? .............................................................................................................................62
GI bloeding ..................................................................................................................................63
(48) Hoe wordt de ernst van een gastro-intestinale bloeding ingeschat? ...........................................63
(49) Bespreek de algemene aanpak van een hoge gastro-intestinale bloeding. ..................................64
(50) Bespreek de belangrijkste oorzaken van een hoge gastro-intestinale bloeding en bespreek de
gelijkenissen en verschillen in diagnostische en therapeutische aanpak. .........................................66
Constipatie en IBS .......................................................................................................................67
(51) Hoe stel je de diagnose van een prikkelbare darmsyndroom? Wanneer plan je een coloscopie? ...67
(52) Bespreek de behandeling van het prikkelbare darmsyndroom en leg waar mogelijk een verband
naar onderliggende pathofysiologische mechanismen. ..................................................................68
(53) Bespreek het FODMAP dieet. ................................................................................................71
(54) Welke vormen van constipatie ken je? Welke onderzoeken zou je vragen om deze subtypes te
differentiëren? ...........................................................................................................................72
(55) Bespreek de systematische behandeling van de patiënt met constipatie. ..................................73
(56) Welke prolaps syndromen ken je en op welke manier spelen deze een rol bij therapie refractaire
constipatie? ..............................................................................................................................75
2
,Proctologie..................................................................................................................................76
(57) Bespreek de behandeling van hemorroïden. Opdelen in conservatief en chirurgisch. ..................76
(58) Bespreek de differentieel diagnose van anale pijn. ..................................................................77
(59) Oorzaken en behandeling van pruritus ani. .............................................................................78
(60) Bespreek de primaire anale fissuur. .......................................................................................79
Partim hepatologie ......................................................................................................................80
(61) Geef een schematisch overzicht van de belangrijkste complicaties van portale hypertensie en hun
onderliggende mechanismen. .....................................................................................................80
(62) Bespreek slokdarmvarices en hun behandeling. .....................................................................83
(63) Bespreek de diagnose en behandeling van ascites door portale hypertensie. .............................84
(64) Bespreek spontane bacteriële peritonitis. ..............................................................................86
(65) Bespreek het hepatorenaal syndroom (fysiopathologie, diagnose, behandeling). ........................87
(66) Bespreek de diagnose en behandeling van hepatische encefalopathie. .....................................88
(67) Bespreek het acuut leverfalen. ..............................................................................................89
(68) Wat zijn de indicaties voor levertransplantatie? .......................................................................91
(69) Geef een schematisch overzicht van de verschillende hepatitis virussen wat betreft infectiebron,
transmissie, chroniciteit en preventie. ..........................................................................................92
(70) Wat weet u over hepatitis A? .................................................................................................93
(71) Wat weet u over hepatitis B? .................................................................................................95
(72) Wat weet u over hepatitis C? .................................................................................................97
(73) Bespreek de parasitaire leveraandoeningen. ..........................................................................99
(74) Bespreek hemochromatose................................................................................................ 101
(75) Wat weet u over α1 antitrypsine deficiëntie? ......................................................................... 103
(76) Welke systematische diagnostische en eventueel therapeutische stappen onderneemt u bij een
toevallig vastgesteld leverletsel? ............................................................................................... 104
(77) Geef in een schematisch overzicht de verschillen tussen de benigne solide leverletsels. ........... 105
(78) Bespreek de benigne solide en cystische levertumoren. ........................................................ 106
(79) Bespreek de goedaardige tumoren van hepatocellulaire origine. ............................................. 109
(80) Bespreek de kwaadaardige tumor(en) van hepatocellulaire origine bij de volwassene. .............. 111
(81) Bespreek de goedaardige tumoren van biliaire origine in de lever. ........................................... 112
(82) Geef in schematisch overzicht de verschillende klinische presentaties van toxisch leverlijden en
geef 3 voorbeelden met hun respectievelijke aanpak. .................................................................. 114
(83) Wat weet u over PBC? Wat weet u over PSC? ........................................................................ 116
(84) Wat weet u over auto-immune hepatitis?.............................................................................. 117
(85) Geef een schematisch overzicht van de verschillen en gelijkenissen tussen AIH, PBC en PSC. ... 118
(86) Bespreek de zwangerschapsgerelateerde leverafwijkingen. ................................................... 120
(87) Wat is MASLD? Bespreek de verschillende subtypes. ............................................................ 124
(88) Wat is het klinisch belang van MASLD?................................................................................. 125
3
, (89) Hoe pak je een patiënt met de diagnose van MASLD aan? ...................................................... 126
(90) Bespreek het belang van peroperatieve bloedingscontrole in leverchirurgie. ............................ 127
(91) Bespreek het belang van peroperatieve echografie in leverchirurgie. ....................................... 128
(92) Bespreek het belang van leverregeneratie in leverchirurgie. .................................................... 129
(93) Bespreek de verschillende soorten leverresecties, mede in relatie met de leveranatomie. ......... 130
(94) Bespreek de verschillende soorten levercysten en de behandeling. ........................................ 131
(95) Bespreek postoperatief leverfalen en de methodes om dit te vermijden. .................................. 133
(96) Bespreek het concept ablatie van levertumoren. ................................................................... 134
(97) Bespreek de secundaire levertumoren: ontstaan, behandeling en prognose............................. 135
Partim galblaas & galwegen ....................................................................................................... 136
(98) Bespreek de congenitale afwijkingen van de galwegen: types, behandeling. ............................. 136
(99) Bespreek het ontstaan en de risicofactoren van cholelithiasis. ............................................... 137
(100) Welke verschillende klinische syndromen kan cholelithiasis veroorzaken? ............................ 138
(101) Bespreek acute cholecystitis: ontstaan, kliniek, behandeling. ............................................... 141
(102) Bespreek choledocholithiasis: ontstaan, kliniek, behandeling............................................... 143
(103) Welke verwikkelingen kunnen gezien worden na galblaas- en galwegchirurgie. ....................... 144
(104) Bespreek de goedaardige galblaastumoren. ....................................................................... 145
(105) Bespreek het galblaascarcinooom. .................................................................................... 146
(106) Bespreek het hilair cholangiocarcinoom. ............................................................................ 147
Partim abdominale heelkunde ................................................................................................... 148
(107) Welke types hiatale hernia ken je en hoe worden ze behandeld? ........................................... 148
(108) Welke anti-reflux heelkundige technieken zijn er en wat zijn de potentiële gevolgen van deze
chirurgische ingrepen? ............................................................................................................. 149
(109) Welke verschillende onderzoeken heb je nodig om een slokdarmcarcinoom volledig in kaart te
brengen alvorens een behandeling in te stellen? ......................................................................... 150
(110) Wat zijn de gevolgen van slokdarmresectie voor de patiënt en wat zijn de mogelijke complicaties?
.............................................................................................................................................. 151
(111) Welke verschillende onderzoeken heb je nodig om een maagcarcinoom volledig in kaart te
brengen alvorens een behandeling in te stellen? ......................................................................... 152
(112) Wat zijn de verschillen tussen een totale en een subtotale gastrectomie (met inbegrip van de
reconstructies)? ...................................................................................................................... 153
(113) Wat zijn de potentiële gevolgen van een gastrectomie? ........................................................ 154
(114) Bespreek dumping. .......................................................................................................... 155
(115) Wanneer bestaat er bij een patiënt met een ziekte van Crohn een heelkundige indicatie en waaruit
zal deze bestaan? .................................................................................................................... 156
(116) Wanneer bestaat er bij een patiënt met een colitis ulcerosa een heelkundige indicatie en waaruit
zal deze bestaan? .................................................................................................................... 157
(117) Welke verschillende heelkundige technieken kunnen gebruikt worden bij behandeling van rectale
tumoren? Leg kort uit, met voor- en nadelen? .............................................................................. 158
4
