Omgevingsrecht
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties:
Minister Kajsa Ollongren, D66: wonen, bouwen, ruimtelijke ontwikkeling
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat:
Minister Cora van Nieuwenhuizen, VVD: infrastructuur, water, luchtvaart
Staatssecretaris Stientje van Veldhoven, D66: milieu, bodem, openbaar vervoer
Websites
www.omgevingsloket.nl – Omgevingsvergunning aanvragen
www.ruimtelijkeplannen.nl – Bestemmingsplannen, structuurvisies en algemene regels die gemaakt
zijn door gemeentes, provincies en het Rijk
www.bodemloket.nl - Bodemkwaliteit
www.kadaster.nl – Openbaar register van registergoederen
www.infomil.nl – wet- en regelgeving binnen het omgevingsdomein
www.bouwbesluitonline.nl - Bouwbesluiten
www.monumentenregister.cultureelerfgoed.nl - Rijkmonumentenregister
Kaderrichtlijn Water (KRW) moet je kennen.
Verbreed GPR: rioleringsplan, waterwet en kaderrichtlijn water (KRW)
Hoofdstuk 4: De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
In dit hoofdstuk wordt met name aangegeven welke vergunningen binnen het bereik van de Wabo
vallen, en hoe de procedures daartoe verlopen.
4.1 Welke – voorheen afzonderlijke – vergunningen vallen binnen het bereik van de Wabo?
In dit hoofdstuk wordt met name aangegeven welke vergunningen binnen het bereik van de Wabo
vallen, en hoe de procedures daartoe verlopen.
Onder de omgevingsvergunning wordt alles verstaan dat te maken heeft met de leefomgeving.
Wanneer een initiatiefnemer een project wil beginnen kan diegene kijken welke vergunningen
vereist zijn. De aanvraag voor meerdere vergunningen kan hij dan als één aanvraag indienen.
a. Op basis van wetten op landelijk niveau
- Het bouwen (of het verbouwen) van een bouwwerk. Artikel 2.1 lid 1 onder a WABO
- Het uitvoeren van werken geen bouwwerkzaamheden zijnde, of werkzaamheden. Artikel 2.1 lid 1
onder b WABO
- De hoofregel is, dat het verboden is om activiteiten te verrichten in strijd met het
bestemmingsplan. Echter kan je hiervoor een vergunning aanvragen en dan kan de activiteit alsnog
verricht worden. Artikel 2.1 lid 1 onder c WABO
- Het gebruiken van een bouwwerk dat met het oog op de brandveiligheid bij algemene maatregel
van bestuur is aangewezen. Artikel 2.1 lid 1 onder d WABO
- Het oprichten of veranderen van een inrichting/bedrijf. Artikel 2.1 lid 1 onder e WABO
,- Het in enig opzicht wijzigen van een gebouwd beschermd monument. Artikel 2.1 lid 1 onder f
WABO
- Het slopen van een bouwwerk indien die vergunningeis in het bestemmingsplan is opgenomen.
Artikel 2.1 lid 1 onder g WABO
- Het slopen van een bouwwerk met een beschermd stads- en dorpsgezicht.- Nog nader bij algemene
maatregel van bestuur te bepalen situaties. Artikel 2.1 lid 1 onder h WABO
b. Op basis van gemeentelijke en provinciale verordeningen - De
sloopmelding. Artikel 2.2 lid 1 onder a WABO
- Het in enig opzicht wijzigen van een beschermd gemeentelijk of provinciaal monument. Artikel 2.2
lid 1 onder b WABO
- Het slopen van een bouwwerk beschermd stads- of dorpsgezicht. Artikel 2.2 lid 1 onder c WABO
- Het aanleggen of veranderen van een weg. Artikel 2.2 lid 1 onder d WABO
- Het maken of veranderen van een uitweg/uitrit. Artikel 2.2 lid 1 onder e WABO
- De opslag van goederen en het aanbrengen van een alarminstallatie of opschriften en dergelijke
met reclame. Artikel 2.2 lid 1 onder f WABO
- Het kappen/vellen van bomen. Artikel 2.2 lid 1 onder g WABO
4.2 Het aanvragen van de omgevingsvergunning
In algemene zin is vastgelegd dat de aanvrager moet zorgen voor een complete aanvraag. Dit is met
name verder uitgewerkt in de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor).
Deelomgevingsvergunning: Een aanvrager is niet verplicht om alle benodigde vergunningen in één
keer aan te vragen. Een aanvrager kan er voor kiezen om eerst alleen een zogeheten
deelomgevingsvergunning aan te vragen voor het aanvragen van de rest van de
omgevingsvergunning.
Het aanvraagformulier bevat een algemeen deel dat van toepassing is op alle aanvragen denk aan
naam, adres, woonplaats, locatie van het project, plattegronden (artikel 1.3 MOR) maar naast dit
vragen ze ook nog specifieke vragen voor de meer specifieke activiteiten zoals:
- Gegevens voor het aanvragen van een vergunning voor het bouwen (artikel 2.1 tot en met
2.12 MOR)
- Gegevens voor het aanvragen van een vergunning voor het oprichten of het veranderen van
een inrichting (artikel 4.1 tot en met 4.22 MOR)
- Gegevens voor het aanvragen van een vergunning voor het slopen (artikel 6.1 en 6.2 MOR)
4.3 Bij wie aanvragen?
De aanvraag omgevingsvergunning moet in principe worden ingediend bij het bestuursorgaan dat
bevoegd is een vergunning te verlenen (bijna altijd het college van B&W – Artikel 2.4 lid 1 WABO). Als
de aanvrager niet zeker weet wie de bevoegde bestuursorgaan is dan kunnen ze het naar het college
van B&W sturen en die zorgt ervoor dat het bij de bevoegde bestuursorgaan aankomt (Artikel 3.1 lid
1 en 2 WABO)Het bevoegde bestuursorgaan stuurt een ontvangstbevestiging en geeft daarbij ook
aan hoe de verdere procedure zal verlopen.
Bijzondere situaties waarin het college van B&W niet bevoegd is:
1. Aanvraag voor het oprichten of veranderen van een bedrijf waarbij de Gedupeerde staten
het bevoegd gezag zijn. (Gedupeerde staten)
, 2. De aanvraag heeft betrekking op een defensie-inrichting of een inrichting waar DNA-
onderzoek plaatsvindt (Minister van Infrastructuur en waterschap).
3. De aanvraag heeft betrekking op een activiteit op het continentaal plaat (Minister van
Infrastructuur en waterschap).
4. De aanvraag heeft betrekking op een zogeheten mijnbouwwerk (Minister van economische
zaken).
4.4 Verdere procedure – meestal via de gewone procedure
Nadat de (ontvankelijke) aanvraag omgevingsvergunning is binnengekomen, beginnen de formele
termijnen te lopen. De hoofdregel is dat de gewone procedure van de Awb wordt gevolgd, dus dat
het bestuursorgaan binnen acht weken een besluit moet hebben genomen(Artikel 3.7 lid 1 en artikel
3.9 lid 1 WABO). Deze termijn kan eenmaal met maximaal zes weken worden verlengd(Artikel 3.9 lid
2 WABO). Zoals we bij de Awb hebben gezien is dat de beschikking in principe van kracht gaat op de
dag na de bekendmaking. De omgevingsvergunning echter, gaat niet eerder van kracht dan nadat de
termijn voor een bezwaarschrift (zes weken) is verstreken. Bijzonder is dat de aanvraag ter inzage
wordt gelegd bij de huis-aan-huisblad: De Awb stelt deze eis niet bij de gewone procedure(Artikel 3.8
WABO). De beschikking wordt ook via de huis-aan-huisblad bekendgemaakt(Artikel 3.9 WABO).
Beroep bij de rechtbank en hoger beroep bij ABRvS.
4.5 Verdere procedure – soms via de uov
De procedure verloopt via de uniforme openbare voorbereidingsprocedure(UOV) (Afdeling 3.4 van
Awb) indien de aanvraag omgevingsvergunning betrekking heeft op een aanvraag om vergunning
voor met name:
- het afwijken van een planologische regeling;
- het brandveilig gebruik;
- het oprichten of veranderen van een inrichting/bedrijf;
- in sommige situaties bij het wijzigen van een beschermd gebouwd rijksmonument.
De doorlooptijd van deze procedure is maximaal zes maanden. Termijnoverschrijding leidt hier niet
tot een vergunning van rechtswege, bij de UOV is dat alleen een termijn van orde dus geen
verlenging.
Eerst wordt er een ontwerpbeschikking opgesteld waartegen zienswijzen ingebracht kunnen worden.
Daarna wordt een beschikking afgegeven. Beroep is mogelijk bij de rechtbank en hoger beroep bij
ABRvS. Nadat de beschikking is afgegeven dan begint er een beroepstermijn van zes weken.
Gedurende deze periode wordt de beschikking nog niet van kracht(Artikel 6.1 lid 2 onder b WABO).
Als er geen beroep wordt ingesteld dan gaat de beschikking na de zes weken beroepstermijn in en is
de beschikking onherroepelijk. Als er binnen zes weken wel een beroep is ingesteld maar geen
verzoek van voorlopige voorziening. Dan gaat de beschikking na zes weken in maar is de beschikking
herroepelijk, want deze kan tijdens het beroep worden vernietigd. Als er wel een verzoek is van
voorlopige voorziening dan gaat de beschikking nog niet in en moet er gewacht worden tot het
moment van de uitspraak.
4.6 Het wel of niet verlenen van de omgevingsvergunning en zo ja, onder welke voorwaarden
Welke eisen er zijn en welke voorschriften aan de vergunning kunnen worden verbonden, hangt erg
af van de vergunning die wordt gevraagd en is tot in detail beschreven in de Wabo, het Bor en de
Mor.
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties:
Minister Kajsa Ollongren, D66: wonen, bouwen, ruimtelijke ontwikkeling
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat:
Minister Cora van Nieuwenhuizen, VVD: infrastructuur, water, luchtvaart
Staatssecretaris Stientje van Veldhoven, D66: milieu, bodem, openbaar vervoer
Websites
www.omgevingsloket.nl – Omgevingsvergunning aanvragen
www.ruimtelijkeplannen.nl – Bestemmingsplannen, structuurvisies en algemene regels die gemaakt
zijn door gemeentes, provincies en het Rijk
www.bodemloket.nl - Bodemkwaliteit
www.kadaster.nl – Openbaar register van registergoederen
www.infomil.nl – wet- en regelgeving binnen het omgevingsdomein
www.bouwbesluitonline.nl - Bouwbesluiten
www.monumentenregister.cultureelerfgoed.nl - Rijkmonumentenregister
Kaderrichtlijn Water (KRW) moet je kennen.
Verbreed GPR: rioleringsplan, waterwet en kaderrichtlijn water (KRW)
Hoofdstuk 4: De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
In dit hoofdstuk wordt met name aangegeven welke vergunningen binnen het bereik van de Wabo
vallen, en hoe de procedures daartoe verlopen.
4.1 Welke – voorheen afzonderlijke – vergunningen vallen binnen het bereik van de Wabo?
In dit hoofdstuk wordt met name aangegeven welke vergunningen binnen het bereik van de Wabo
vallen, en hoe de procedures daartoe verlopen.
Onder de omgevingsvergunning wordt alles verstaan dat te maken heeft met de leefomgeving.
Wanneer een initiatiefnemer een project wil beginnen kan diegene kijken welke vergunningen
vereist zijn. De aanvraag voor meerdere vergunningen kan hij dan als één aanvraag indienen.
a. Op basis van wetten op landelijk niveau
- Het bouwen (of het verbouwen) van een bouwwerk. Artikel 2.1 lid 1 onder a WABO
- Het uitvoeren van werken geen bouwwerkzaamheden zijnde, of werkzaamheden. Artikel 2.1 lid 1
onder b WABO
- De hoofregel is, dat het verboden is om activiteiten te verrichten in strijd met het
bestemmingsplan. Echter kan je hiervoor een vergunning aanvragen en dan kan de activiteit alsnog
verricht worden. Artikel 2.1 lid 1 onder c WABO
- Het gebruiken van een bouwwerk dat met het oog op de brandveiligheid bij algemene maatregel
van bestuur is aangewezen. Artikel 2.1 lid 1 onder d WABO
- Het oprichten of veranderen van een inrichting/bedrijf. Artikel 2.1 lid 1 onder e WABO
,- Het in enig opzicht wijzigen van een gebouwd beschermd monument. Artikel 2.1 lid 1 onder f
WABO
- Het slopen van een bouwwerk indien die vergunningeis in het bestemmingsplan is opgenomen.
Artikel 2.1 lid 1 onder g WABO
- Het slopen van een bouwwerk met een beschermd stads- en dorpsgezicht.- Nog nader bij algemene
maatregel van bestuur te bepalen situaties. Artikel 2.1 lid 1 onder h WABO
b. Op basis van gemeentelijke en provinciale verordeningen - De
sloopmelding. Artikel 2.2 lid 1 onder a WABO
- Het in enig opzicht wijzigen van een beschermd gemeentelijk of provinciaal monument. Artikel 2.2
lid 1 onder b WABO
- Het slopen van een bouwwerk beschermd stads- of dorpsgezicht. Artikel 2.2 lid 1 onder c WABO
- Het aanleggen of veranderen van een weg. Artikel 2.2 lid 1 onder d WABO
- Het maken of veranderen van een uitweg/uitrit. Artikel 2.2 lid 1 onder e WABO
- De opslag van goederen en het aanbrengen van een alarminstallatie of opschriften en dergelijke
met reclame. Artikel 2.2 lid 1 onder f WABO
- Het kappen/vellen van bomen. Artikel 2.2 lid 1 onder g WABO
4.2 Het aanvragen van de omgevingsvergunning
In algemene zin is vastgelegd dat de aanvrager moet zorgen voor een complete aanvraag. Dit is met
name verder uitgewerkt in de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor).
Deelomgevingsvergunning: Een aanvrager is niet verplicht om alle benodigde vergunningen in één
keer aan te vragen. Een aanvrager kan er voor kiezen om eerst alleen een zogeheten
deelomgevingsvergunning aan te vragen voor het aanvragen van de rest van de
omgevingsvergunning.
Het aanvraagformulier bevat een algemeen deel dat van toepassing is op alle aanvragen denk aan
naam, adres, woonplaats, locatie van het project, plattegronden (artikel 1.3 MOR) maar naast dit
vragen ze ook nog specifieke vragen voor de meer specifieke activiteiten zoals:
- Gegevens voor het aanvragen van een vergunning voor het bouwen (artikel 2.1 tot en met
2.12 MOR)
- Gegevens voor het aanvragen van een vergunning voor het oprichten of het veranderen van
een inrichting (artikel 4.1 tot en met 4.22 MOR)
- Gegevens voor het aanvragen van een vergunning voor het slopen (artikel 6.1 en 6.2 MOR)
4.3 Bij wie aanvragen?
De aanvraag omgevingsvergunning moet in principe worden ingediend bij het bestuursorgaan dat
bevoegd is een vergunning te verlenen (bijna altijd het college van B&W – Artikel 2.4 lid 1 WABO). Als
de aanvrager niet zeker weet wie de bevoegde bestuursorgaan is dan kunnen ze het naar het college
van B&W sturen en die zorgt ervoor dat het bij de bevoegde bestuursorgaan aankomt (Artikel 3.1 lid
1 en 2 WABO)Het bevoegde bestuursorgaan stuurt een ontvangstbevestiging en geeft daarbij ook
aan hoe de verdere procedure zal verlopen.
Bijzondere situaties waarin het college van B&W niet bevoegd is:
1. Aanvraag voor het oprichten of veranderen van een bedrijf waarbij de Gedupeerde staten
het bevoegd gezag zijn. (Gedupeerde staten)
, 2. De aanvraag heeft betrekking op een defensie-inrichting of een inrichting waar DNA-
onderzoek plaatsvindt (Minister van Infrastructuur en waterschap).
3. De aanvraag heeft betrekking op een activiteit op het continentaal plaat (Minister van
Infrastructuur en waterschap).
4. De aanvraag heeft betrekking op een zogeheten mijnbouwwerk (Minister van economische
zaken).
4.4 Verdere procedure – meestal via de gewone procedure
Nadat de (ontvankelijke) aanvraag omgevingsvergunning is binnengekomen, beginnen de formele
termijnen te lopen. De hoofdregel is dat de gewone procedure van de Awb wordt gevolgd, dus dat
het bestuursorgaan binnen acht weken een besluit moet hebben genomen(Artikel 3.7 lid 1 en artikel
3.9 lid 1 WABO). Deze termijn kan eenmaal met maximaal zes weken worden verlengd(Artikel 3.9 lid
2 WABO). Zoals we bij de Awb hebben gezien is dat de beschikking in principe van kracht gaat op de
dag na de bekendmaking. De omgevingsvergunning echter, gaat niet eerder van kracht dan nadat de
termijn voor een bezwaarschrift (zes weken) is verstreken. Bijzonder is dat de aanvraag ter inzage
wordt gelegd bij de huis-aan-huisblad: De Awb stelt deze eis niet bij de gewone procedure(Artikel 3.8
WABO). De beschikking wordt ook via de huis-aan-huisblad bekendgemaakt(Artikel 3.9 WABO).
Beroep bij de rechtbank en hoger beroep bij ABRvS.
4.5 Verdere procedure – soms via de uov
De procedure verloopt via de uniforme openbare voorbereidingsprocedure(UOV) (Afdeling 3.4 van
Awb) indien de aanvraag omgevingsvergunning betrekking heeft op een aanvraag om vergunning
voor met name:
- het afwijken van een planologische regeling;
- het brandveilig gebruik;
- het oprichten of veranderen van een inrichting/bedrijf;
- in sommige situaties bij het wijzigen van een beschermd gebouwd rijksmonument.
De doorlooptijd van deze procedure is maximaal zes maanden. Termijnoverschrijding leidt hier niet
tot een vergunning van rechtswege, bij de UOV is dat alleen een termijn van orde dus geen
verlenging.
Eerst wordt er een ontwerpbeschikking opgesteld waartegen zienswijzen ingebracht kunnen worden.
Daarna wordt een beschikking afgegeven. Beroep is mogelijk bij de rechtbank en hoger beroep bij
ABRvS. Nadat de beschikking is afgegeven dan begint er een beroepstermijn van zes weken.
Gedurende deze periode wordt de beschikking nog niet van kracht(Artikel 6.1 lid 2 onder b WABO).
Als er geen beroep wordt ingesteld dan gaat de beschikking na de zes weken beroepstermijn in en is
de beschikking onherroepelijk. Als er binnen zes weken wel een beroep is ingesteld maar geen
verzoek van voorlopige voorziening. Dan gaat de beschikking na zes weken in maar is de beschikking
herroepelijk, want deze kan tijdens het beroep worden vernietigd. Als er wel een verzoek is van
voorlopige voorziening dan gaat de beschikking nog niet in en moet er gewacht worden tot het
moment van de uitspraak.
4.6 Het wel of niet verlenen van de omgevingsvergunning en zo ja, onder welke voorwaarden
Welke eisen er zijn en welke voorschriften aan de vergunning kunnen worden verbonden, hangt erg
af van de vergunning die wordt gevraagd en is tot in detail beschreven in de Wabo, het Bor en de
Mor.
