Samenvatting
arbeidssociologie
Prof: Kathlyn De Valck
Jana Van den Bossche
2017 – 2018
,INHOUD
1 inleiding..........................................................................................................................................3
1.1 waarom?.......................................................................................................................................3
1.2 wat?..............................................................................................................................................3
1.2.1 Arbeidssociologie = ?.............................................................................................................3
1.2.2 De 4 A’s in Arbeidssociologie.................................................................................................3
2 Arbeid.............................................................................................................................................4
2.1 Loonarbeid....................................................................................................................................4
2.1.1 Kenmerken............................................................................................................................4
2.2 Waarde van arbeid: ruil en gebruik..............................................................................................5
2.3 Andere dan loonarbeid of informele arbeid.................................................................................6
2.3.1 Zwartwerk..............................................................................................................................6
2.3.2 Reproductef werk – schaduwarbeid en vrijwilligersarbeid...................................................7
2.4 Arbeidsethos.................................................................................................................................8
2.4.1 Wat?......................................................................................................................................8
2.4.2 Door wat bepaald?................................................................................................................8
2.4.3 Hoe zijn we zover gekomen?.................................................................................................9
2.4.4 Arbeidsethos vandaag:........................................................................................................11
2.5 Kwaliteit van arbeid....................................................................................................................14
2.5.1 Zoektocht naar een defnite................................................................................................14
2.5.2 Verdere zoektocht naar operatonalisering: Werkbaar Werk..............................................15
3 Arbeidsorganisate (meso)............................................................................................................17
3.1 Industriële context......................................................................................................................17
3.1.1 Fordisme, Taylorisme, bureaucrate....................................................................................17
3.1.2 Groot historisch compromis en impact op arbeidsorganisate............................................18
3.2 Neo-fordisme en post-fordisme..................................................................................................20
3.2.1 Neofordisme & zijn vormen.................................................................................................20
3.2.2 Postordisme & zijn vormen.................................................................................................22
3.2.3 Uitleiding.............................................................................................................................23
3.3 Flexibilisering en polarisering van de arbeidsorganisate...........................................................24
3.4 Samengevat:...............................................................................................................................26
4 Hoofdstuk 4: Arbeidsmarkt (macro)..............................................................................................27
4.1 Wat?...........................................................................................................................................27
4.2 Vreemde markt die arbeidsmarkt...............................................................................................27
,4.3 Functes......................................................................................................................................28
4.3.1 Allocateprocessen...............................................................................................................28
4.3.2 (her)Verdeling van opbrengst van arbeid/verdeling van winst............................................29
4.4 Collecteve actoren op de arbeidsmarkt.....................................................................................30
4.5 Belang van goed arbeidsmarktbeleid..........................................................................................30
4.6 Visies op de arbeidsmarkt...........................................................................................................31
4.6.1 Vrijemarktvisie.....................................................................................................................31
4.6.2 Gemengde-gecorrigeerde vrije markt, sociaal overlegmodel, Rijnlandmodel,….................34
4.6.3 Zoektocht naar een ‘ideaal’ arbeidsmarktmodel.................................................................35
4.7 De huidige Vlaamse arbeidsmarkt..............................................................................................38
, 1 INLEIDING
1.1 WAAROM?
bachelor = ook overstjgen operatonele & ruimer kijken naar tegenstellingen. In de arbeidssituate
zijn er een aantal tegenstidiggeden
individu samenleving
- Individueel schuldmodel vs leefoon
- Oorzaak van ongelijkheid
- Iedereen aan het werk: waarom? – spanningsveld: neoliberale samenleving, werken om iets
terug te krijgen, u eigen verdienste ligt in je eigen handen , zo weinig mogelijk inmenging in
de arbeidsmarkt VS. Socialistsche visie
mogelijkheden beperkingen
- Mensen met een diploma en mensen zonder
- Zieken, arbeidshandicap
- Theoretsch opgeleid vs praktsch opgeleid
‘nature’ (aangeboren) ‘nurture’ (aangeleerd)
- Leidinggevende
- Het nieuwe werken (vrijheid, controle). We hebben ze heel lang hebben gecontroleerd,
wantrouwen en
solidariteit strijd
- Stakingen
gelijkheid ongelijkheid
- Loon
- Diploma’s
- Discriminatemechanismen binnen een arbeidscontext
1.2 WAT?
Sociologie = de wetenschap die de maatschappelijke patronen en structuren bestudeert in hun
ontstaan, voortbestaan en veranderen.
1.2.1 Arbeidssociologie = ?
Arbeidssociologie is de sociologische discipline die zich richt op arbeid zelf, de wijze waarop die
wordt georganiseerd en hoe deze wordt ervaren.
1.2.2 De 4 A’s in Arbeidssociologie
Arbeidsingoud: wat doe je, functebeschrijvingen
Aard takenpakket, wijze waarop gearbeid wordt (taakstructuur, regelstructuur,
samenwerkingsstructuur, competentevereisten, leermogelijkheden, stress …)
Arbeidsvoorwaarden: onder welke voorwaarden die je deze job, loon, uren, fexibel, voordelen
Alle afspraken tussen werkgevers en werknemers met betrekking tot de voorwaarden
waaronder arbeid op de arbeidsmarkt wordt geguurd (verloning, arbeidstjd loopbaanduur,
werkzekerheid, sociale zekerheid …)
arbeidssociologie
Prof: Kathlyn De Valck
Jana Van den Bossche
2017 – 2018
,INHOUD
1 inleiding..........................................................................................................................................3
1.1 waarom?.......................................................................................................................................3
1.2 wat?..............................................................................................................................................3
1.2.1 Arbeidssociologie = ?.............................................................................................................3
1.2.2 De 4 A’s in Arbeidssociologie.................................................................................................3
2 Arbeid.............................................................................................................................................4
2.1 Loonarbeid....................................................................................................................................4
2.1.1 Kenmerken............................................................................................................................4
2.2 Waarde van arbeid: ruil en gebruik..............................................................................................5
2.3 Andere dan loonarbeid of informele arbeid.................................................................................6
2.3.1 Zwartwerk..............................................................................................................................6
2.3.2 Reproductef werk – schaduwarbeid en vrijwilligersarbeid...................................................7
2.4 Arbeidsethos.................................................................................................................................8
2.4.1 Wat?......................................................................................................................................8
2.4.2 Door wat bepaald?................................................................................................................8
2.4.3 Hoe zijn we zover gekomen?.................................................................................................9
2.4.4 Arbeidsethos vandaag:........................................................................................................11
2.5 Kwaliteit van arbeid....................................................................................................................14
2.5.1 Zoektocht naar een defnite................................................................................................14
2.5.2 Verdere zoektocht naar operatonalisering: Werkbaar Werk..............................................15
3 Arbeidsorganisate (meso)............................................................................................................17
3.1 Industriële context......................................................................................................................17
3.1.1 Fordisme, Taylorisme, bureaucrate....................................................................................17
3.1.2 Groot historisch compromis en impact op arbeidsorganisate............................................18
3.2 Neo-fordisme en post-fordisme..................................................................................................20
3.2.1 Neofordisme & zijn vormen.................................................................................................20
3.2.2 Postordisme & zijn vormen.................................................................................................22
3.2.3 Uitleiding.............................................................................................................................23
3.3 Flexibilisering en polarisering van de arbeidsorganisate...........................................................24
3.4 Samengevat:...............................................................................................................................26
4 Hoofdstuk 4: Arbeidsmarkt (macro)..............................................................................................27
4.1 Wat?...........................................................................................................................................27
4.2 Vreemde markt die arbeidsmarkt...............................................................................................27
,4.3 Functes......................................................................................................................................28
4.3.1 Allocateprocessen...............................................................................................................28
4.3.2 (her)Verdeling van opbrengst van arbeid/verdeling van winst............................................29
4.4 Collecteve actoren op de arbeidsmarkt.....................................................................................30
4.5 Belang van goed arbeidsmarktbeleid..........................................................................................30
4.6 Visies op de arbeidsmarkt...........................................................................................................31
4.6.1 Vrijemarktvisie.....................................................................................................................31
4.6.2 Gemengde-gecorrigeerde vrije markt, sociaal overlegmodel, Rijnlandmodel,….................34
4.6.3 Zoektocht naar een ‘ideaal’ arbeidsmarktmodel.................................................................35
4.7 De huidige Vlaamse arbeidsmarkt..............................................................................................38
, 1 INLEIDING
1.1 WAAROM?
bachelor = ook overstjgen operatonele & ruimer kijken naar tegenstellingen. In de arbeidssituate
zijn er een aantal tegenstidiggeden
individu samenleving
- Individueel schuldmodel vs leefoon
- Oorzaak van ongelijkheid
- Iedereen aan het werk: waarom? – spanningsveld: neoliberale samenleving, werken om iets
terug te krijgen, u eigen verdienste ligt in je eigen handen , zo weinig mogelijk inmenging in
de arbeidsmarkt VS. Socialistsche visie
mogelijkheden beperkingen
- Mensen met een diploma en mensen zonder
- Zieken, arbeidshandicap
- Theoretsch opgeleid vs praktsch opgeleid
‘nature’ (aangeboren) ‘nurture’ (aangeleerd)
- Leidinggevende
- Het nieuwe werken (vrijheid, controle). We hebben ze heel lang hebben gecontroleerd,
wantrouwen en
solidariteit strijd
- Stakingen
gelijkheid ongelijkheid
- Loon
- Diploma’s
- Discriminatemechanismen binnen een arbeidscontext
1.2 WAT?
Sociologie = de wetenschap die de maatschappelijke patronen en structuren bestudeert in hun
ontstaan, voortbestaan en veranderen.
1.2.1 Arbeidssociologie = ?
Arbeidssociologie is de sociologische discipline die zich richt op arbeid zelf, de wijze waarop die
wordt georganiseerd en hoe deze wordt ervaren.
1.2.2 De 4 A’s in Arbeidssociologie
Arbeidsingoud: wat doe je, functebeschrijvingen
Aard takenpakket, wijze waarop gearbeid wordt (taakstructuur, regelstructuur,
samenwerkingsstructuur, competentevereisten, leermogelijkheden, stress …)
Arbeidsvoorwaarden: onder welke voorwaarden die je deze job, loon, uren, fexibel, voordelen
Alle afspraken tussen werkgevers en werknemers met betrekking tot de voorwaarden
waaronder arbeid op de arbeidsmarkt wordt geguurd (verloning, arbeidstjd loopbaanduur,
werkzekerheid, sociale zekerheid …)
