SAMENVATTING SELECTED TOPICS: SPORT

INSTABILITEIT ELLEBOOG
INTRODUCTIE
- Elleboog = hinge met een grote excursie mogelijkheid
- 3 basisvoorwaarden voor een goed functionerende elleboog:
 Mobiliteit
 Stabiliteit
 Pijnvrij
- Wanneer één van de 3 voorwaarden niet vervuld zijn, kan de patiënt een serieus
probleem hebben

MOBILITEIT
- 3 gewrichten:
 Ulno-humeraal (UH): flexie-extensie
 Radio-capitellair (RC): pronatie-supinatie
 Proximaal radio-ulnair (pRU)
- Wanneer er iets mis is in de elleboog, kan ook de functie in de hand aangetast worden
- Wanneer ROM gaat afnemen, gaat ADL-functioneren verminderen → exponentiele
afname van de ruimte waarin je kan rijken zonder je hele lichaam te moeten gebruiken
 -80% in functioneren indien ROM -50%
- ADL = 30-120° ROM
 We hebben minstens 90° ROM nodig, maar dit is nog steeds een grote
beperking → je kan niet aan je eigen mind om te eten, tanden poetsen, …
 Hoe meer ROM, hoe beter (zolang het niet voor instabiliteit zorgt)
- Elke operatie is een risico
 Je weet niet wat de uitkomst kan zijn → er kan geen winst of zelfs een verlies
in ROM zijn en een toename in pijn
 Wanneer de patiënt heel gemotiveerd is, kan het wel overwogen worden
 Immobilisatie gaat snel leiden tot stijfheid en ankylose (ook bij kinderen)

STABILITEIT
- Bot → elk articulair oppervlak heeft een hoge congruentie met elkaar
- Kapsel (vooral anterieure deel)
- Ligamenten → gaan het gewricht omringen, vooral mediaal en lateraal
- Spieren → spieren van boven- en onderarm gaan het gewricht kruisen, wanneer de
statische stabiliteit faalt is het cruciaal dat dynamische stabiliteit wel in orde is

ELLEBOOG LETSELS IN SPORT
- Bovenhandse sporten, tennis, gymnastiek, contact sporten
- Chronisch: OCD (kinderen) en MUCL / VEO (volwassenen)
- Acuut: fractuur mediale condyl en PKRI (luxatie)


1

,PANNER – OCD
- Valgus stress door bovenhandse sporten
- Veel van deze stress gaat door de radius en capitatum
- Als je heel jong bent kan dit het hele capitatum aantasten en OCD veroorzaken door
avascularisatie

PANNER
- Osteochondrose capitatum
- Stoornis van de ossificatiecentra
- Necrose → regeneratie → hercalcificatie
- ≠ OCD → Panner komt op jongere leeftijd voor en heeft een andere uitkomst
 Hoe jonger je bent, hoe groter de bot zone die aangetast is
 Maar jongere kinderen hebben wel een betere regeneratie, dus betere
prognose

KLINISCH TEKENS
- Vage chronische pijn in de laterale elleboog
- Pijn verhoogd tijdens de sport ROM: gooien en ondersteuning (gymnastiek)
- Extensie verlies 5-20°
 Heel veel kinderen hebben een hyperextensie van de elleboog
 Bij enkele graden verlies, kan het dus lijken dat de extensie dus eigenlijk
normaal is → maar wel degelijk een verlies
 Vergelijk dus beide ellebogen
- Zwelling
- Jongens > meisjes
- 7-12 jaar, piek 9 jaar (niet jonger dan 5 jaar)
- RAI (restitutio ad integrum) verwacht
 Prognose is niet zo slecht doordat ze nog jong zijn en dus een goed regeneratie
vermogen hebben
 Maar sommige ellebogen worden heel stijf → niet duidelijk waarom

EVOLUTIE
- Focale necrose
 Subchondrale laesie
 Overliggend kraakbeen
- RX fragmentatie van epifyse van capitatum
 Stukken relatieve sclerose → afwisselende reductie in densiteit
 Geen losse lichamen (bot of kraakbeen) → dus gewoonlijk geen locking
- MRI: oedeem en ischemie
- US: zwelling
- Zelden blijvende vervorming of instorting


2

, - Revalidatie: symptomatisch, activiteit aanpassingen
 Vragen om de uitlokkende sport te stoppen om overbelasting te verminderen
 Als ze blijven verder doen, gaan deformatie en pijn toenemen → minder goede
prognose

OCD (OSTEOCHONDROSE DISSECANS)
- “little league elbow”
- “Inflammatie” van bot en kraakbeen + kraakbeen fragmenten in het gewricht
 Er kan wel een loose body in de gewricht ruimte zitten
 Pijn, locking en verlies van ROM die meer uitgesproken is dan bij Panner
- Geen inflammatoir proces
- Necrose subchondraal bot
- Verlies van kraakbeen ondersteuning
- Zeldzaam: 6% van alle OCD is in de elleboog

KLINISCHE TEKENS
- Vage chronische pijn:
 Toename tijdens sporten (werpen/steun)
 Beter na rust
- Onduidelijke lokalisatie → 79-90% heeft laterale elleboog pijn
- Extensieverlies in 90% (ook flexie kan aangetast zijn)
- Zwelling 5-20%
- Zelden: crepiterend gewricht, pijn bij palpatie
- 10-16 jaar (nadat capitatum volgroeid is)

EVOLUTIE
- RX: defect te zien van capitatum
- MRI: helpen in de diagnose en prognose
 Prognose heeft te maken met de grootte van de loose body
 Hoe groter het fragment, hoe minder goed de prognose
- Locking en klikken door de losse fragmenten
- Genezing kan jaren duren
- Ravalidatie: symptomatisch

ETIOLOGIE
Er zijn drie theorieën over de oorzaak van OCD:

- Ischemie
 Haraldsson: vasculaire limitatie van distale humerus, rond 5-19 jaar
 Omwille van valgusstress gaat de doorbloeding naar capitatum minder goed
zijn
 Op jonge leeftijd is de beperking groter doordat de groeiplaten nog aan het
sluiten zijn

3

, - Trauma
 OCD wordt amper gezien bij kinderen die geen sport doen
 Repetitieve bewegingen bij bovenhandse sporten en gymnastiek
 RC compressie/schuiven door extensie en pronatie
- Genetisch
 Incidentie van OCD: 4,1/1000, maar indien in de familie → 14,6% kans
 Meerdere gewrichten
 Multipele epifysaire dysplasie
 Als het langs één kant voorkomt, is er een grotere kans dat het ook aan de
andere kant gaat voorkomen

DIAGNOSE




- RX
 Onregelmatigheden, botdefect, sclerose
 Losse fragmenten (30% zichtbaar)
 Afvlakking van capitatum
 Radius kop is vergroot → subluxatie
 Vroegtijdige groeistop
 Sequelen (artritis)
- MRI: onstabiele laesie → vloeistof onder kraakbeen
- (CT)

BEHANDELING
- Conservatief:
 Relatieve rust (weken tot maanden stoppen met uitlokkende sport, tot 6-8
weken pijnvrij)
 RICE: rust, ijs, compressie, hoogstand
 NSAID
 Splinting (3-4 weken gips)
- Chirurgie: arthroscopie (om te helpen, niet om te helen)
 Losse fragmenten
▪ Pijnlijk
▪ Als het fragment in het gewricht geklemd is kan het kraakbeen verder
beschadigen → artritis veroorzaken op lange termijn
▪ Door fragment te verwijderen kan locking vermeden worden



4