Sociologie samenvatting
hoofdstuk 1 Wat is sociologie
wat is sociologie
iets wat theorieën heeft die niet bedoelt zijn om alles te verklaren
er word niet geoordeeld op begrijpbaarheid maar wel op empirische bruikbaarheid
een definitie
er zijn vele definities maar nooit helemaal juist of begrijpbaar
- helpen ons dus niet om het te begrijpen
- ze vatten wel kennis of vatten deze samen → nadruk ligt dus op begrijpen
het is jonge discipline dus is nog heel levendig
er is veel verdeeldheid
- zijn over 1 ding eens → definitie geven is moeilijk
wat leren we wel
alles is contingent → alles had anders kunnen zijn
maar daarom niet arbitrair → maar daarom niet louter toevallig
vb: huwelijkvormen in murdock files
- niet overal hetzelfde dus contingent
- maar wel een reden → erfrecht dus niet arbitrair
contingent, maar niet arbitrair
vroeger wetten door de natuur of door god
nu wetten door de mens zelf dus de wet is contingent
bedenking rousseau
Sociologie samenvatting 1
, als de wet van hogeraf komt is het ok maar waarom zouden we de wet volgen als
de mens hem zelf kan veranderen
een samenleving moet enkele regels hebben die iedereen volgt: alles in vraag
stellen is niet altijd goed
→ vb welke kant rijden niet belangrijk, allemaal dezelfde kant rijden wel belangrijk
volgens rousseau is religie de enige instelling die er in slaagt wetten op te letten die
iedereen volgt, het christendom was niet meer goed dus vond hij de civiele religie
uit
waarom is het contingente niet arbitrair
deze vraag is de rode draad doorheen de sociologie maar er is geen antwoord
3 voorbeelden
aanloop naar de ontwikkeling van de sociologie
de sociologie was een poging om het verlichting en niet verlichting conflict te
overstijgen
verlichting: heeft een verschuiving in het denken → de rede staat centraal
het mensbeeld in de verlichting:
- individueel rationaal
- religie word verworpen , het is kinderlijk en overbodig
- de mens neemt het heft in handen door de rede
- meer kennis door rede leidt tot meer vooruitgang en geluk
de tegen verlichting:
- de mens is een vat vol irationaliteit
- de mens moet een limiet opgelegd krijgen
- een vrije mens is egoïstisch
- daarom dienen religie en gezag als bescherming
het besef van het contingente bij beide
verlichting: ja: wij mensen maken de samenleving
tegen verlichting: nee: er is nood aan beperking anders kent de mens een
ondergang, de mens respecteert wetten niet de ziel
Sociologie samenvatting 2
, Sociologie is een combo van deze 2
verlichting: gelooft in de maakbaarheid van de samenleving en het zelf ontwikkelen
ervan
tegen verlichting: mensen volgen wetten niet spontaan
auguste comte: de uitvinder van de term sociologie
hij is de eerste die de term sociologie gebruikt maar is niet de echte grondlegger dit
waren: durkheim, marx, weber
comte was een kind van de verlichting
hij bekeek het eerst als exacte wetenschap daarom was de eerste naam sociale
fysica
hij had 3 ontwikkelingsstadia
- theologisch: bovennatuurlijk
- metafysisch: over abstracte begrippen zoals de ziel
- positivisme: observeren
volgens hem moest de sociologie zich bezighouden met het beantwoorden van
vragen door observatie
dit was gevoelig voor argumenten van de tegenverlichting
- maatschappelijk orde komt niet spontaan
- regels opleggen werkt niet
hoe kan een samenleving zijn lot in handen nemen zonder te steunen op macht en
misleiding deze vraag staat nog steeds centraal in de sociologie
volgens comte gedrag gebaseerd op 2 componenten
- rede en emotie
vb: kind kiest sport obv deze 2 rede: ik ben er goed in, emotie: tot wat het meeste
aangetrokken
rede moet gestuurd worden door de wet
emotie is geregels door religie
dus van rede moet je een religie maken= de religie van de mensheid → rede staat
centraal
Sociologie samenvatting 3
, basisprincipe:
- l’amour pour principe: emotie als sturing
- l’ordre pour base
- le progres pour but: vooruitgang als doel ( verlichting)
hedendaagse discussie
habermas vs luhman
habermas
- hoe vraag vs waarom vraag
- methode van de wetenschap
- project nog onvoldragen
- open communicatie
- redelijke eerlijke mensen worden het eens
- het arbitraire verdwijnt
luhman
- geraken het nooit eens
- we moeten dus met het arbitraire leren leven
- bv meerderheidsregels of rechtspositivisme
- aanvaard het contingente
waarom de zorgen over orde
sociologie is een van de manieren waarop men zoekt naar wat orde mogelijk maakt
in een maatschappij die weet dat ze zichzelf schept
dus de vragen van luhman en habermas zijn filosofisch
de vragen kunnen nog specifieker
- hoe komen we in een contingente wereld tot gedeelde opvattingen en waarden
- hoe leven we zonder conflict en geweld ondanks de verschillen
vragen naar sociale orde
sociale orde =
- niet: behouden van bestaande machtsverhoudingen
- wel: de mogelijkheid om tot nageleefde regels te komen
Sociologie samenvatting 4
hoofdstuk 1 Wat is sociologie
wat is sociologie
iets wat theorieën heeft die niet bedoelt zijn om alles te verklaren
er word niet geoordeeld op begrijpbaarheid maar wel op empirische bruikbaarheid
een definitie
er zijn vele definities maar nooit helemaal juist of begrijpbaar
- helpen ons dus niet om het te begrijpen
- ze vatten wel kennis of vatten deze samen → nadruk ligt dus op begrijpen
het is jonge discipline dus is nog heel levendig
er is veel verdeeldheid
- zijn over 1 ding eens → definitie geven is moeilijk
wat leren we wel
alles is contingent → alles had anders kunnen zijn
maar daarom niet arbitrair → maar daarom niet louter toevallig
vb: huwelijkvormen in murdock files
- niet overal hetzelfde dus contingent
- maar wel een reden → erfrecht dus niet arbitrair
contingent, maar niet arbitrair
vroeger wetten door de natuur of door god
nu wetten door de mens zelf dus de wet is contingent
bedenking rousseau
Sociologie samenvatting 1
, als de wet van hogeraf komt is het ok maar waarom zouden we de wet volgen als
de mens hem zelf kan veranderen
een samenleving moet enkele regels hebben die iedereen volgt: alles in vraag
stellen is niet altijd goed
→ vb welke kant rijden niet belangrijk, allemaal dezelfde kant rijden wel belangrijk
volgens rousseau is religie de enige instelling die er in slaagt wetten op te letten die
iedereen volgt, het christendom was niet meer goed dus vond hij de civiele religie
uit
waarom is het contingente niet arbitrair
deze vraag is de rode draad doorheen de sociologie maar er is geen antwoord
3 voorbeelden
aanloop naar de ontwikkeling van de sociologie
de sociologie was een poging om het verlichting en niet verlichting conflict te
overstijgen
verlichting: heeft een verschuiving in het denken → de rede staat centraal
het mensbeeld in de verlichting:
- individueel rationaal
- religie word verworpen , het is kinderlijk en overbodig
- de mens neemt het heft in handen door de rede
- meer kennis door rede leidt tot meer vooruitgang en geluk
de tegen verlichting:
- de mens is een vat vol irationaliteit
- de mens moet een limiet opgelegd krijgen
- een vrije mens is egoïstisch
- daarom dienen religie en gezag als bescherming
het besef van het contingente bij beide
verlichting: ja: wij mensen maken de samenleving
tegen verlichting: nee: er is nood aan beperking anders kent de mens een
ondergang, de mens respecteert wetten niet de ziel
Sociologie samenvatting 2
, Sociologie is een combo van deze 2
verlichting: gelooft in de maakbaarheid van de samenleving en het zelf ontwikkelen
ervan
tegen verlichting: mensen volgen wetten niet spontaan
auguste comte: de uitvinder van de term sociologie
hij is de eerste die de term sociologie gebruikt maar is niet de echte grondlegger dit
waren: durkheim, marx, weber
comte was een kind van de verlichting
hij bekeek het eerst als exacte wetenschap daarom was de eerste naam sociale
fysica
hij had 3 ontwikkelingsstadia
- theologisch: bovennatuurlijk
- metafysisch: over abstracte begrippen zoals de ziel
- positivisme: observeren
volgens hem moest de sociologie zich bezighouden met het beantwoorden van
vragen door observatie
dit was gevoelig voor argumenten van de tegenverlichting
- maatschappelijk orde komt niet spontaan
- regels opleggen werkt niet
hoe kan een samenleving zijn lot in handen nemen zonder te steunen op macht en
misleiding deze vraag staat nog steeds centraal in de sociologie
volgens comte gedrag gebaseerd op 2 componenten
- rede en emotie
vb: kind kiest sport obv deze 2 rede: ik ben er goed in, emotie: tot wat het meeste
aangetrokken
rede moet gestuurd worden door de wet
emotie is geregels door religie
dus van rede moet je een religie maken= de religie van de mensheid → rede staat
centraal
Sociologie samenvatting 3
, basisprincipe:
- l’amour pour principe: emotie als sturing
- l’ordre pour base
- le progres pour but: vooruitgang als doel ( verlichting)
hedendaagse discussie
habermas vs luhman
habermas
- hoe vraag vs waarom vraag
- methode van de wetenschap
- project nog onvoldragen
- open communicatie
- redelijke eerlijke mensen worden het eens
- het arbitraire verdwijnt
luhman
- geraken het nooit eens
- we moeten dus met het arbitraire leren leven
- bv meerderheidsregels of rechtspositivisme
- aanvaard het contingente
waarom de zorgen over orde
sociologie is een van de manieren waarop men zoekt naar wat orde mogelijk maakt
in een maatschappij die weet dat ze zichzelf schept
dus de vragen van luhman en habermas zijn filosofisch
de vragen kunnen nog specifieker
- hoe komen we in een contingente wereld tot gedeelde opvattingen en waarden
- hoe leven we zonder conflict en geweld ondanks de verschillen
vragen naar sociale orde
sociale orde =
- niet: behouden van bestaande machtsverhoudingen
- wel: de mogelijkheid om tot nageleefde regels te komen
Sociologie samenvatting 4
