Samenvatting Pediatrie Zorgproces en Interventies

Pediatrie: Zorgproces en interventies

Kind is geen kleine volwassene
Een kind is kleiner dan een volwassene, lichamelijk en geestelijk onrijper en minder ervaren. Daardoor
zijn kinderen veel kwetsbaarder dan volwassenen. Vooral de geestelijke onrijpheid doet hen zo anders
zijn.
Aan elke leeftijdsfase zijn specifieke kenmerken verbonden, waardoor per leeftijdsgroep nog eens
belangrijke verschillen bestaan.

Per leeftijdsgroep verschillende kenmerken
 De zuigeling (14 dagen - 1 jaar)
 Kan nog geen onderscheid maken tussen onlustgevoelens die in hemzelf optreden en
onprettige ervaringen die van buitenaf komen.
 De zuigeling mist de mogelijkheid tot verbaal contact. Hij kan zijn gevoelens enkel tot
uiting brengen door lachen of huilen. Huilen kan veel betekenissen hebben: honger
hebben, pijn hebben, …
 De peuter (1 - 3 jaar)
 Het eerste onderscheid dat hij leert, is het onderscheid tussen hemzelf en zijn vaste
verzorger (meestal de moeder).
 De peuter kan een situatie nog niet overzien en bij een opname in het ziekenhuis is
het kind zeer angstig. Het kind zal zich hevig verzetten: agressief worden, voedsel
weigeren, braken, niet willen of niet kunnen slapen, … .
 De peuter wordt ook belemmerd in zijn ontwikkelingsdrang, de ontwikkeling zal
stagneren of er zal regressie optreden.
 De kleuter (3 - 6 jaar)
 Kleuter begint een onderscheid te maken tussen hemzelf en de wereld buiten hem.
 In deze periode krijgen zij een eerste beeld van oorzaak en gevolg, alhoewel dit niet
altijd met de realiteit overeenkomt. Ze leggen vaak verkeerde verbanden.
 Het lagere schoolkind (6 - 12 jaar)
 Nu kan het kind wel al een duidelijk onderscheid maken tussen zijn eigen lichaam en
de wereld om hem heen.
 Het kind zoekt verklaring voor zijn ziekte. Dit kan wel nog gepaard gaan met
fantasieën over de ziekte en de oorzaak ervan.
 Tot +/- de leeftijd van 10 jaar heeft het kind weinig inzicht in zijn lichamelijk
functioneren.




1

,5 aspecten zijn van belang waarbij het kind geen reeël beeld heeft van de oorzaak van de ziekte, of
wat de ziekte doet met zijn lichaam, welke zijn dit?

 De aard van de ziekte:
 Betreft het een éénmalige of een chronische aandoening? Bij een chronische ziekte
beweegt het leven zich a.h.w. tussen 2 opflakkeringen in.
 De klachten
 Hier telt voornamelijk de pijn. Daarbij komen er nog andere ongemakken bv. braken,
koude rillingen, de zichtbaarheid van de ziekte, enz.
 Medische consequenties
 Moet het kind herhaaldelijk worden opgenomen of frequent op consultatie komen?
 Een kind kan last ondervinden van een dieet, een slecht smakende medicatie,
pijnlijke onderzoeken of behandelingen.
 Gedragsbeperkingen
 Door bepaalde beperkingen wordt het kind in een uitzonderingspositie geplaatst en
zo geconfronteerd met zijn ziekte. Dit komt vooral tot uiting wanneer een kind niet
kan meespelen met andere kinderen.
 De prognose
 Elk kind gaat ervan uit dat het weer beter wordt. Dit optimisme wordt aanvankelijk
zeker nog door de omgeving beklemtoond.
 Wanneer de ziekte echter lang duurt of de prognose wijzigt, zal het kind uit de
gewijzigde houding van de omgeving opmaken dat er iets mis gaat.




2

,Behoeften van het kind
Op niet somatisch vlak
 Behoefte aan psychische veiligheid
 Behoefte aan geborgenheid
 Behoefte aan aanvaarding, erkenning,waardering
 Behoefte aan zelfrealisatie, zelfstandigheid, toekomst
 Behoefte aan spel en ontspanning
 Behoefte aan onderwijs
 Behoefte aan contact
 Behoefte aan privacy
 Behoefte aan afhankelijkheid/onafhankelijkheid

Op somatisch vlak
 Behoefte aan fysieke veiligheid
 Steeds bedje dichtdoen
 Geen medicatie in nabijheid van het kind plaatsen
 Vensters en deuren voldoende sluiten
 Gevaarlijk, kapot of te klein speelgoed verwijderen
 Geen plastiek zakken in nabijheid kind plaatsen
 Stopcontacten beveiligen
 Geen spelden gebruiken in het bed van het kind
 Steeds bij kind blijven bij opnemen temperatuur
 Behoefte aan rust en slaap
 Behoefte aan hygiene en comfort
 Behoefte aan gezondheid
 Behoeften van de ouders
 Behoefte aan contact
 Behoefte aan info
 Behoefte aan begrip
 Behoefte aan vertrouwen
 Behoefte aan waardingen en respect
 Behoefte aan privacy
 Behoefte aan zekerheid

Soorten opnames
 Geplande opname
 Bij een geplande ingreep of gepland onderzoek
 Spoedopname of acute opname
 Bij een ongeval
 Bij convulsies
 Spoedoperatie

Indicaties voor ziekenhuisopname
 Medische indicatie
 Onderzoek of behandeling die thuis niet mogelijk is
 Wanneer continue observatie vereist is
 Wanneer er ernstig besmettingsgevaar is
 Sociale indicatie
 Indien ouders hun kind zelf niet kunnen verzorgen

3

,  Bij sociale omstandigheden: ondervoeding, kinderverwaarlozing/mishandeling

Welke voorbereiding kan men treffen bij de opnames?
Spoedopname
 Er is weinig tot geen tijd om het kind op de opname voor te bereiden
Geplande opname
 Voorbereiding van de ouders gebeurt door de behandelende arts. Dit is belangrijk zodat zij op
hun beurt het kind kunnen voorbereiden0
 Voorbereiding van het kind: ouders vertellen waarom het kind naar het ZH moet. Het niveau
van de uitleg hangt af van het verstandelijke niveau van het kind. Hetgeen verteld wordt
moet absoluut waar zijn.
 Methodes hiervoor kunnen zijn: boekjes, aangepast speelgoed, bezoek brengen aan
kinderafdeling, infofolders, themalessen op school, …

Verpleegkundige zorgen bij opname
 Aanbrengen ID bandje
 Meten gewicht, lengte en schedelomtrek
 Controle vitale functies (temp, RR, pols, AH)
 Opname urinestaal
 Helpen bij doktersonderzoek
 Uitvoeren of helpen bij bloedafname, start infuus, …

Bij het afnemen van de anamnese zijn een aantal aandachtspunten,welke?
 Neem de anamnese af in een rustige en kindvriendelijke ruimte.
 Laat alle aanwezigen zitten en zit zelf ook.
 Leg uit waarom een verpleegkundige anamnese (naast een medische anamnese) belangrijk
is. Vertel dat de informatie nodig is voor een optimale zorgverlening.
 Stel de vragen niet alleen aan de ouders, maar betrek het kind er ook bij door belangstelling
te tonen voor zijn beleving, school, vriendjes, hobby’s, …
 Vermijd vakjargon, spreek gewone taal.
 Stel bij voorkeur open vragen. Zo worden er meer details verkregen. Onderbreek de ouders
zo min mogelijk.
 Observeer ook het non-verbale gedrag.




4

,Welke zaken kunnen geobserveerd worden?

Algemene indruk Gezond, vermoeid, bleek, slap, pijn, kleur

Respiratie Apneu, tachypneu, dyspneu, bradypneu

Gebruik ademhalingsspieren:
 neusvleugelen
 tirage

Hoorbare ademhaling:
 stridor
 kreunen
 hoesten

Circulatie  Bradycardie, tachycardie
 Kleur huid, lippen, extremiteiten
 Oedemen
 Bloedverlies, hematomen, petechiën
 Temperatuur

Maagdarmstelsel  Misselijkheid
 Regurgitatie, braken, braakneigingen
 Defecatie
 Observatie buik: darmlissen,
vaattekeningen, gespannen

Urinestelsel  Mictie: kleur, geur, frequentie, …
 Bijzonderheden omtrent de uitwendige
geslachtsorganen

Neurologische toestand  Reactie op omgeving, prikkels, pijn
 Slaappatroon
 Huilen
 Motoriek van alle ledematen
 Reflexen
 Tremoren
 Gehoortoestel
 Bril

Sociaal  Communicatie: verbaal en non-verbaal
 Spel en hobby’s
 Reactie van kind en ouders op de
opname




5

,Voeding en vochtopname
 Zijn afhankelijk van de leeftijd van het kind
 Bij opname kan arts dieet voorschrijven: lactosevrij, glutenvrij, hypo allergene voeding, …

Aandachtspunten bij voeding
 Bij jonge kinderen toediening door ouders stimuleren
 Indien mogelijk grotere kinderen in groep laten eten
 Bij het ronddragen van de dienbladen: voedsel nogmaals controleren
 Vochttoediening: bij zuigeling: 140ml/kg/24u, bij ouder kind: 1500 tot 2000 m per dag
 Kinderen die niet mogen bewegen hebben extra vocht nodig om obstipatie te voorkomen.
 Bij vochtbeperking dienen alle dranken uit de kamer verwijderd te worden

Therapeutische voedingen
 Hypo allergene
 Anti regurgitatie
 Melkvoeding voor betere verzadiging
 Lactosevrij/lactosearme melk
 Sojavoeding
 Semi elementaire voeding
 Melk voor kleine ongemakken
 Melk voor prematuren en dysmaturen

Fixatie van kinderen
In principe wordt niet gefixeerd, doch kan het nodig zijn in volgende situaties:
 Gebruik van pols of enkelbandjes wanneer het kind een maagsonde, blaassonde of IV infuus
heeft of wanneer krabben moet vermeden worden
 Armkokers of elleboogspalken om te voorkomen dat het kind aan zijn mond/gezicht komt
 Fixeren door een VPK bij bepaalde onderzoeken en/of behandelingen

Waar dient op gelet te worden bij het noteren van observaties?
 Nauwkeurig noteren
 Rapportage moet ter zake zijn, beknopt en duidelijk
 Steeds datum en uur vermelden
 Rapportage moet duidelijk leesbaar zijn

Welke specifieke kenmerken zijn er bij veranderingen in het spelgedrag?
 Een ziek kind kan zich minder goed concentreren, het is vlugger moe. Hierdoor kan een ziek
kind terugvallen in een lager spelniveau.
 Doordat het kind vlugger vermoeid is, zal het kind het spel niet afmaken.
 Het kind toont minder initiatief en exploratiedrang. Vaak moet het spel op gang gebracht en
gestimuleerd worden. Er is meer begeleiding nodig.
 Er is een wisselvallige spelkeuze aanwezig.
 Een ziek kind heeft nood aan aandacht en speelt liever met iemand.




6

,Wat zijn voor en nadelen van rooming in en ouderparticipatie?

Voordelen Nadelen

Contact tss ouders en kind blijft bestaan Verschillen worden geaccentueerd : de ene
heeft de ouders steeds bij zich en de andere
niet

Contact tss ouders en VPK wordt intensiever → Mogelijk overbezorgde ouders of negatieve
vertrouwensrelatie wordt opgebouwd houding kan de verpleging bemoeilijken

Ouders krijgen niet het gevoel dat ze hun kind Omstandigheden kunnen het voor de ouders
afstaan moeilijk maken om aanwezig te zijn. Het
verzoek om regelmatig in ZH aanwezig te zijn
kan hen in verlegenheid brengen.
Bij pasgeborene dient contact met ouders nog
opgebouwd te worden en moeten dus zoveel
mogelijk aanwezig zijn

Kinderen worden sneller uit ZH ontslagen
omdat ouders ze zorg sneller op zich kunnen
nemen

Aandachtspunten bij ontslag naar huis
 Instructies geven omtrent:
 Voeding
 Medicatie: soort, dosis, tijdstip, toedieningswijze, tijdsduur
 Bedrust
 Wanneer het kind terug naar buiten mag, naar school, en/of sporten
 Controle afspraak
 Eventueel wondzorg of briefje voor de thuisverpleging

Isolatieverpleging soorten (voorbeeld kunnen geven)
 Beschermende isolatie of omgekeerde isolatie
 Kind is zeer gevoelig voor infecties
 Prematuren
 Kinderen met leukemie
 Kinderen die orgaantransplantatie ondergaan
 Kinderen met ernstige brandwonden
 Bronisolatie of gewone isolatie
 Kind is de besmettingsbron en omgeving dient hiervoor beschermd te worden
 MRSA besmetting
 Strikte isolatie
 Toegepast bij zeer besmettelijke infectieziekten. Éénpersoonskamer met sas.
 Standaardisolatie
 Toegepast bij minder besmettelijke ziekten

7

,  Barriéreverpleging
 Kind is in een zaal geïsoleerd
 Universele isolatie
 Kinderen die gevoelig zijn voor infectie maar ook zelf een bron zijn van infectie

Pre operatieve zorg
Lichamelijke voorbereiding
 Dag voor de operatie
 Routine onderzoeken: bloed en urinestaal afnemen, RX foto’s
 Ontlastingsklysma
 Hygienische zorgen
 Operatiedag
 Administratieve voorbereiding
o Identiteit
o Aard van de ingreep
o Gewicht van het kind
o Bijzonderheden: allergieën, thuismedicatie, …
o Prémedicatie
 Indentificatie armbandje en bed naamtekenen
 Nuchter houden
o Zuigelingen: 4 uur
o Peuters en kleuters: 6 uur
o Schoolkinderen: 8 uur
 Verwijderen van juweeltjes
 Voor naar de operatiekamer te brengen kind laten urineren en OP hemdje aandoen
 Knuffel meegeven met het kind

Post operatieve zorg aandachtspunten
 Regelmatig kind observeren
 Bewustzijn
 AH
 Hartslag
 Temp
 Urinelozing
 Huidskleur
 Infuus
 Misselijkheid
 Evt RR
 Verband, sondes, drains, …
 Alle observaties goed noteren en plotse veranderingen onmiddellijk melden aan arts
 Kind comfortabele houding geven, liefst met het hoofd zijwaarts gedraaid
 Evt handjes en voetjes fixeren in geval van infuus, maagsonde, blaassonde, …
 Regelmatig kamer binnengaan en ouders geruststellen




8