(Uitgebreide) samenvatting kwalitatief criminologisch onderzoek

Kwalitatief criminologisch onderzoek




1

,Inhoud




1. Hoofdstuk 1: Kwalitatief onderzoek en criminologie, over de relatie tussen theorie,
onderzoeksvraag en methode – Staring en Swaaningen


1.1. Inleiding
Onderzoeksdata relateren aan theorie en methodologie
 A-theoretisch empirisme => Overdaad aan relatief gemakkelijk toegankelijke gegevens
 Door overheidsdiensten verzameld
 Beter zoeken naar vragen die nauwelijks te beantwoord zijn
 Maar vaak beloven wat de opdrachtgever wil horen
 Bestaande datasets die door overheid worden vrijgesteld => Dataverzameling
 Bijvoorbeeld criminaliteit => Maar deel is onzichtbaar => Niet volledig in kaart
 Etnografische onderzoekstraditie => Verborgen fenomenen zichtbaar
 Beperking onderzoek
 Beantwoorden van vragen
 Statisch significante maar onbegrijpelijke en onduidelijke a-theoretische verbanden
 Dermate specifieke en afgebakende vragen => Werkelijkheid geweld aangedaan
 Gebrekkige kennis van werkelijkheid
 Verstehen
 Actorperspectief leren begrijpen



2

,  Inzichtelijk maken van betekenisgeving / begrijpen van werkelijkheid vanuit emic
perspectief (welke betekenis geeft actor zelf aan handelen?)
 Via gesprekken verklaren
 Kwalitatief onderzoek bijdragen leveren aan vergroten van maatschappelijke en wetenschappelijke relevantie
 Objectieve waarnemingen waarop evidence-based voorspellingen baseren
 Nieuwe vragen
 Bredere vragen die niet bepaald en begrensd zijn door beleidsmatige relevantie
 Veldwerk onherroepelijk samengaan met ruimte en vrijheid

1.2. Waarom er theorie in onze gereedschapskist zit
Theorie => Manier van kijken naar werkelijkheid waar je hypothesen uit kunt afleiden en die je helpt
om conclusies te trekken uit onderzoeksgegevens
 Systematische en consistente redeneringen => Volgen uit een generalisering en abstrahering van
onderzoeksgegevens die mogelijke verklaring aandraagt en die in zo veel mogelijk toetsbare termen is gevat
 Beschrijven VS verklaren
 Theorie nodig om te verklaren
- Theorie geeft logische interpretatie
- Praktisch hulpmiddel bij ontwikkelen van maatregelen
- Richting van analyse bepaalt ook richting van oplossing
- Adequate verklaring => Dataverzameling => Bepalen waar naar kijken / hoe
- Theoretische notities fungeren als bril
 Zonder theorie doen we aan beschrijven
- Sociale constructie van feiten
 Het niet zeker weten => Onmacht en onzekerheid => Niet zeker weten paradigma
 Sociaal constructivistisch perspectief / relationele keuze perspectief
 Onderzoeksvraag bepalend voor onderzoeksmethode en theoretisch kader
 Wisselwerking tussen theorie en onderzoek
 Theorieloos onderzoek heeft geen focus en geen richting
 Theorie onderzoek nodig om verder te ontwikkelen
1.3. Het gebruik van kwalitatieve methoden in de criminologie
Benaderingen
 Interpretatieve benadering
 Empirisch onderzoek => Participerende observatie
 Exploratief onderzoek => Emic perspectief
 Onderzoeken aan de hand van statistische methode of te begrijpen aan de hand van
geregistreerde werkelijkheid zoals deze te reconstrueren valt

Kwalitatieve onderzoeksmethoden werkelijkheid in kaart
 Observaties / directe interactie / nabijheid van object / deviante gedrag in bredere context
van handelen van actoren / interpreteren
 Onderzoeker langdurig participeren in nabijheid
 Etnografische onderzoek => Bronnen op creatieve wijze inzetten
 Beschrijven / begrijpen / verklaren
 Systematische vergelijking van gedetailleerde casuïstiek op basis van theoretische notities
 Tijdsbeeld / hoofdpersoon schetsen / motieven / betekenissen
 Levensgeschiedenis via narratieve methode => Verschillende persoonlijke verhalen tot een
groter verhaal construeren => Levensgeschiedenis
 Intensief contact via gesprekken
 In sociologisch tijdsperspectief plaatsen

3

,  Kritische blik en reflectie op tot stand komen van data
 Omstandigheden / beperkingen / interpretaties
 Face value
 Kwalitatief onderzoek => Systematische verantwoording afleggen over proces dataverzameling
 Invloed vertrouwensrelatie / verengingen
 Sterk accent op methodologie terwijl in werkelijkheid zo niet is
 Onderzoekers verantwoorden over wijze van verzameling

Postmodern geïnspireerd => Werkelijkheid niet middels één methode te begrijpen
 Niet eenduidig te kennen
 In taal uitgedrukt
 Expliciet gezegd / Wat niet gezegd / Wat verzwegen

1.4. Criminologische epistemologie in een notendop
Criminologie vooral gericht op diagnose en therapie
 Oorzaken van criminaliteit bestuderen om vervolgens remedies aan te halen = Etiologisch
 Daarnaast theorieën die verklaren welke functie de criminaliteitsbestrijding heeft en welke
bedoelde of onbedoelde effecten deze hebben = Sociale reactiebenaderingen
 Onderscheid op verklaringsniveau
 Probleem maatschappelijk niveau (macro) / individu (micro)
 Macro niet veralgemenen naar micro
 Kwantitatief onderzoek op macroniveau vaak vanuit buitenstaanderperspectief over
een individu gesproken
 Kwalitatief onderzoek betekenisgeving en beweegredenen van actor zelf centraal
 Niveauprobleem => Gebruik gemaakt van inzichten uit verschillende disciplines
 Iedereen eigen manier van kijken en analyseren
 Mensbeeld verandert van deterministisch (vrijheid handelen maar beperkt door
omstandigheden) tot voluntaristisch (ieder handelen resultaat van vrije wilsbeslissing)
 Intersubjectiviteit centraal
 Maatschappijbeeld ligt anders => Consensusmodel
 Regels die in de maatschappij gelden zijn vastgesteld in democratisch proces
 Regels die gelden zijn opgelegd door winnaars van een machtsstrijd =>
Maatschappelijk conflict
 Spectrum verklarende theorieën in criminologie loopt van macro naar meso naar macro
 Genen hormonen en neurotransmitters / antisociale persoonlijkheidsstoornis /
relationele keuze en gelegenheid / opvoeding en sociaal leren / informele sociale
controle / groeps- en subcultuur / buurtinvloeden / interactie met sociale reacties /
armoede relatieve deprivatie en spanning / cultuur en maatschappijstructuur
 Kwalitatieve methoden vooral binnen meso- en macroniveau gebruik (minder micro)
 Omstandigheid kwalitatieve onderzoeksmethoden oog voor context
 Individu bekijken in samenhang of in relatie met sociale en economische omgeving
 Intermediaire niveau van netwerken

1.5. De Chicago school – Robert Park
Onderzoek in de leefomgeving => Leer echte wereld kennen => Participatieve observatie
 Samenleving bestuderen
 Observeren / interviewen / levensgeschiedenis
 Buitenstaanders gepercipieerd als mysteries en gevaarlijk

4