Samenvatting Gerontologie

Gerontologie
Annouk De Neels

Hoofdstuk 1: Valpreventie
Definitie
 Een onvoldoende verandering van lichaamspositie, die resulteert in het neerkomen op de grond
of een ander lager niveau
 Een onverwachte gebeurtenis waarbij de oudere persoon op de grond, vloer of lager gelegen
niveau terecht komt

Actualiteit
Prevalentie
 Thuissituatie:
 28% tot 35% 65+ valt minimaal eenmaal per jaar
 60% ouderen met dementie
 32% tot 42% 75+ valt minimaal eenmaal per jaar
 15% tot 30% van de vallers valt twee of meerdere keren per jaar
 WZC:
 30% tot 70% valt minimaal eenmaal per jaar
 60% tot 70% valt opnieuw in het volgende jaar
 15% tot 40% valt tweemaal of vaker per jaar
 In een WZC heb je dus meer kans om te vallen dan thuis -> zorgt voor onrust en onzekerheid.
Heeft te maken met een aantal elementen:
 Onderliggende pathologie -> grote groep ADL-afhankelijke mensen
 Vreemde omgeving -> de weg niet kennen om bv. naar toilet te gaan
 Periodes van maximale activiteit -> thuis zijn de mensen meer motorisch actief, terwijl
dat in een WZC minder het geval
 Stijging valrisico
 Ziekenhuis
 1,4 tot 17,9 valincidenten per 1000 ligdagen
 2% tot 17% van de geriatrische patiënten valt minimaal eenmaal per opname
 8% tot 44% valt meerdere malen per opname

,  Studie valincidentie thuiswonende ouderen Melle:




 Vrouwen vallen meer dan mannen naarmate ze ouder worden. Vrouwen leven langer dan
mannen waardoor mannen meer te maken kunnen hebben met verschillende
problematieken
 Factoren waarom de valincidenten bij thuiswonende ouderen zo laag is:
 Geen melding van bijna valincidenten -> ze laten het passeren, want er is toch niks
gebeurt
 Geen melding bij uitblijven lichamelijke klachten -> ik heb geen fysieke klachten dus ik ga
niks zeggen
 Angst voor definitie opname -> oude omgeving verlaten
 Confrontatie functional decline -> inzien dat ze ouder worden en minder kunnen
 ‘Normale gebeurtenis’ -> het is niet normaal dat je valt, er is steeds meer risico
 Populatie bepaling:
 Chronische zorg:
 Dementie, cardiovasculaire problemen, aandoeningen bewegingsstelsel, diabetes type 2,
CVA
 Belangrijke mate van ADL afhankelijkheid
 Thuiszorg:
 Cardiovasculaire problemen, aandoeningen van het bewegingsstelsel, aandoeningen
respiratoire stelsel, aandoeningen gehoor/visus
 Belangrijke mate van ADL afhankelijkheid

Gevolgen
 Lichamelijke gevolgen (40% tot 60%):
 Kleine letsels (verstuikingen, snijwonden, hematomen, weefselbeschadigingen, …) bij 30% tot
50%
 Ernstig letsel bij 10% tot 15%
 Heupfracturen bij 1% tot 2%
 Andere fracturen (pols, schouder) bij 3% tot 5%
 Letsels van de weke delen (lever, milt) en hoofdtrauma bij 5%
 Gevolgen van niet rechtop komen:
 Rhabdomyolyse, pneumonie, decubitus
 Geen herstel tot oud functioneel niveau
 Overlijden (25% - 33% binnen het jaar)
 Onvrijwillig letsel = 5de doodsoorzaak
 Valincidentie = 1e plaats (40% overlijdens tgv valincidentie)