DEEL IV LEREN EN DE MENSELIJKE NATUUR
Psychologen zien leren als:
= resultaat van ervaring
Bv: stel je wordt gevraagd om op een stoel te blijven zitten terwijl iemand een ballon opblaast met een pomp,
en je probeert jou te beschermen door bv je oren dicht te duwen met je vingers (dit is een resultaat van
ervaring, want je weet dat de ballon op een bepaald punt zal ontploffen)
Als je hetzelfde zou doen met een kleuter zou die zijn oren niet dichtknijpen en enorm verschieten, de keer
daarop zal die waarschijnlijk ook wel zijn oren dichtdoen
Leren versus instincten
Leren
= een blijvende verandering in gedrag of mentale processen als
gevolg van een bepaalde ervaring
opm: onze reflexen verandering niet => dus reflexmatige
reacties behoort niet tot leren want het verandert niet door
ervaring
Wat ook geen leren is, is instincten:
Instinct
= gemotiveerde gedragingen met een sterke aangeboren basis
(genetisch programma)
m.a.w. het zijn aangeboren gedragingen die sterk
beïnvloed worden door het genetische programma
(bv: trekgedrag van vogels)
Gedrag wordt meer beïnvloed door leren dan door instincten
Heeft te maken met het revolutionair voordeel
= want het geeft ons de mogelijkheid om aan te passen aan
situaties en omgeving
,Eenvoudige vormen van leren
1. HABITUATIE
= wilt zeggen dat je niet reageert op een stimulus (= het is het leren
om niet te reageren op herhaalde aanbieding van een stimulus)
Bv: als je langs een treinspoor woont, dan ga je leren om de voortdurend
voorbijgaande treinen te negeren
Bv : we negeren het geluid van verkeer als we door het stad wandelen
2. MERE EXPOSURE EFFECT
= aangeleerde voorkeur voor stimuli waaraan we al eerder zijn
blootgesteld
Bv Dit verklaard dan weer waarom veel reclame effectief is
Complexere vormen van leren
= het leggen van verbanden tussen een bepaalde stimulus en de respons
daarop
1. BEHAVIORISTISCH OF STIMULUS-RESPONS LEREN
= vormen van leren die kunnen beschreven worden in termen van
stimuli en responsen (klassieke en operante conditionering)
2. COGNITIEF LEREN
= hier staan veranderen in mentale processen centraal
Bv: van toepassing bij het oplossen van problemen
,1. BEHAVIORISTISCH OF STIMULUS-RESPONS LEREN
We gaan nu wat dieper in op het behavioristisch of
stimulus-respons leren
Hoe verklaart met klassieke conditionering?:
Klassieke conditionering
= een elementaire vorm van leren waarbij een stimulus die
een aangeboren reflex oproept wordt geassocieerd met een
oorspronkelijke neutrale stimulus, die daarop het vermogen
verwerft om dezelfde respons op te roepen
(het is een soort van leren die zowel op mensen als op dieren
van toepassing is)
Hoe hebben ze dit indekt?
= er was een onderzoeker die onderzoek deed naar
spijsvertering bij honden, tijdens de meting van het speeksel
dat honden tijdens het eten produceren ontdekte Pavlov dat
honden soms al begonnen te kwijlen vooraleer het eten er was
Pavlov en zijn team hebben bij toeval een model van
leren ontdekt aan de hand van verbanden tussen stimuli
(signalen van voedsel) en respons (speekselproductie)
Dit noemen we klassieke conditionering als vorm van
leren
Wat is van belangrijk bij klassieke conditionering?
, => Dat er reflexen zijn
= eenvoudige automatische (= je kan het niet
onderdrukken) responsen op een stimulus (die een
biologische relevantie hebben)
Pavlov ontdekte dat die respons (speekselproductie) ook
kunnen gekoppeld worden aan stimuli die geen
biologische relevantie hebben
Door geluid aan de voeding te koppelen
=> ging de hond ook beginnen kwijlen bij enkel het
horen van het geluid
Een geluid roept van nature geen speekselproductie
op
Psychologen zien leren als:
= resultaat van ervaring
Bv: stel je wordt gevraagd om op een stoel te blijven zitten terwijl iemand een ballon opblaast met een pomp,
en je probeert jou te beschermen door bv je oren dicht te duwen met je vingers (dit is een resultaat van
ervaring, want je weet dat de ballon op een bepaald punt zal ontploffen)
Als je hetzelfde zou doen met een kleuter zou die zijn oren niet dichtknijpen en enorm verschieten, de keer
daarop zal die waarschijnlijk ook wel zijn oren dichtdoen
Leren versus instincten
Leren
= een blijvende verandering in gedrag of mentale processen als
gevolg van een bepaalde ervaring
opm: onze reflexen verandering niet => dus reflexmatige
reacties behoort niet tot leren want het verandert niet door
ervaring
Wat ook geen leren is, is instincten:
Instinct
= gemotiveerde gedragingen met een sterke aangeboren basis
(genetisch programma)
m.a.w. het zijn aangeboren gedragingen die sterk
beïnvloed worden door het genetische programma
(bv: trekgedrag van vogels)
Gedrag wordt meer beïnvloed door leren dan door instincten
Heeft te maken met het revolutionair voordeel
= want het geeft ons de mogelijkheid om aan te passen aan
situaties en omgeving
,Eenvoudige vormen van leren
1. HABITUATIE
= wilt zeggen dat je niet reageert op een stimulus (= het is het leren
om niet te reageren op herhaalde aanbieding van een stimulus)
Bv: als je langs een treinspoor woont, dan ga je leren om de voortdurend
voorbijgaande treinen te negeren
Bv : we negeren het geluid van verkeer als we door het stad wandelen
2. MERE EXPOSURE EFFECT
= aangeleerde voorkeur voor stimuli waaraan we al eerder zijn
blootgesteld
Bv Dit verklaard dan weer waarom veel reclame effectief is
Complexere vormen van leren
= het leggen van verbanden tussen een bepaalde stimulus en de respons
daarop
1. BEHAVIORISTISCH OF STIMULUS-RESPONS LEREN
= vormen van leren die kunnen beschreven worden in termen van
stimuli en responsen (klassieke en operante conditionering)
2. COGNITIEF LEREN
= hier staan veranderen in mentale processen centraal
Bv: van toepassing bij het oplossen van problemen
,1. BEHAVIORISTISCH OF STIMULUS-RESPONS LEREN
We gaan nu wat dieper in op het behavioristisch of
stimulus-respons leren
Hoe verklaart met klassieke conditionering?:
Klassieke conditionering
= een elementaire vorm van leren waarbij een stimulus die
een aangeboren reflex oproept wordt geassocieerd met een
oorspronkelijke neutrale stimulus, die daarop het vermogen
verwerft om dezelfde respons op te roepen
(het is een soort van leren die zowel op mensen als op dieren
van toepassing is)
Hoe hebben ze dit indekt?
= er was een onderzoeker die onderzoek deed naar
spijsvertering bij honden, tijdens de meting van het speeksel
dat honden tijdens het eten produceren ontdekte Pavlov dat
honden soms al begonnen te kwijlen vooraleer het eten er was
Pavlov en zijn team hebben bij toeval een model van
leren ontdekt aan de hand van verbanden tussen stimuli
(signalen van voedsel) en respons (speekselproductie)
Dit noemen we klassieke conditionering als vorm van
leren
Wat is van belangrijk bij klassieke conditionering?
, => Dat er reflexen zijn
= eenvoudige automatische (= je kan het niet
onderdrukken) responsen op een stimulus (die een
biologische relevantie hebben)
Pavlov ontdekte dat die respons (speekselproductie) ook
kunnen gekoppeld worden aan stimuli die geen
biologische relevantie hebben
Door geluid aan de voeding te koppelen
=> ging de hond ook beginnen kwijlen bij enkel het
horen van het geluid
Een geluid roept van nature geen speekselproductie
op
