Samenvatting Verbintenissenrecht

Verbintenissenrecht


Inleiding



Wat is een rechtshandeling?
Een handeling die men stelt met beoogde rechtsgevolgen tot gevolg

 Eenzijdige rechtshandeling: wilsuiting van 1 partij
 Meerzijdige rechtshandeling: wilsuiting van meerdere partijen

Totstandkoming overeenkomst (art. 1108 Oud BW)
1. Wilsovereenstemming
2. Oorzaak
3. Voorwerp
4. Handelingsbekwaamheid

Wat is een verbintenis?
= een rechtsband tussen 2 of meer personen die gebaseerd is op de wet of
rechtshandeling op grond waarvan de schuldeiser tegenover de schuldenaar het
recht heeft om een in geld waardeerbare vordering te eisen die in principe
afdwingbaar is

Geven: verbintenis om een zakelijk recht over te dragen

Doen: positieve handeling stellen
Vb. dienstencontracten; lastgeving, aanneming, bewaargeving
Niet doen: vb. vertrouwelijkheidscontract, niet-concurrentiebeding



Middelenverbintenis: schuldeiser bewijzen dar schuldenaar niet zorgvuldig
handelde

Resultaatsverbintenis: schuldeiser moet niets bewijzen, het resultaat is niet
bereikt
Schuldenaar aansprakelijk

In principe zijn die verbintenissen afdwingbaar:
 Uitzonderingen:
o Gentlement’s agreement -> in rechte niet afdwingbaar
o Sociale afspraak
o Natuurlijke verbintenis
o Borgtocht

,Patronaatsverklaring: je hebt een moederonderneming A en de dochteronderneming B en
die dochter onderneming heeft als schuldenaar C -> dan kan A met C een
patronaatsverklaring tekenen waarin dat er staat dat A verzekerd dat B haar schulden gaat
betalen



Hoofdstuk 1: begrip en soorten overeenkomsten



Privaatrechtelijke en publiekrechtelijke overeenkomsten

 Publiekrechtelijke ovk:
Tussen publiekrechtelijke personen
1. Nationaal
2. Internationaal: of verdragen = afspraken tussen soevereine
internationaalrechtelijke rechtspersonen

 Gemengde ovk:
Tussen publiekrechtelijk en privaatrechtelijke personen
1. Beleidsovereenkomst:
Op politiek niveau
Overheid in samenwerking met een particulier persoon beleidsopties
in een bepaalde sector formuleert
Bv. kerncentrales sluiten -> volgende regering kan dat terugdraaien

2. Gewone gemengde overeenkomst:
Particulier die ovk sluit met overheid die dat niet doet vanuit haar
openbare gezagspositie (dus overheid die als particulier optreedt)

3. Administratieve overeenkomst:
Particulier die ovk sluit met overheid die dat wel doet vanuit een
openbare gezagspositie

 Privaatrechtelijke ovk:
Tussen particulieren
1. Familierechtelijk

2. Procesrechtelijk
Waarbij partijen bedingen dat als ze in een conflict komen, het via een
bepaalde procedure gaan oplossen
Bv. arbitrage

3. Vermogensrechtelijk
Alle overeenkomsten tot vestiging, wijziging, beëindiging van
vermogensrecht

,Soorten vermogensrechtelijke overeenkomsten
 Consensueel, zakelijk en plechtig
o Consensueel:
Zijn contracten die tot stand komen door de loutere toestemming van
partijen
Geen vormvereisten vereist

Bijvoorbeeld: koop, huur


 Uitzondering op consensueel contract:
1. Zakelijk contract
Ontstaat pas na afgifte van zaak

2. Plechtig contract
Authentieke akte is vereist!
Bv. een schenking (meerzijdige rechtshandeling)
!Uitzondering: handgifte

 Eenzijdige en wederkerige overeenkomsten
o Eenzijdig: 1 partij gaat verbintenis aan
o Wederkerig: 2 of meer partijen gaan verbintenis aan

 Waarom verschil?
o Bewijsrecht
o Risicoleer:
 Eenzijdige ovk: de schuldenaar is bevrijd en draagt de
schuldeiser het risico
 Wederkerige ovk: schuldenaar ook bevrijd maar moet de
schuldeiser evenmin presteren zodat het uiteindelijke risico
bij de schuldenaar ligt
o Mogelijkheid tot ontbinding wederkerige ovk

 Overeenkomsten om niet en onder bezwarende titel
o Ovk om niet: levert voor 1 partij een economisch voordeel op
Wordt aangegaan met begiftigingsoogmerk
o Ovk onder bezwarende titel: levert voor beide partijen een economisch
voordeel op

 Vergeldende en kanscontracten
o Vergeldende ovk: prestaties van partijen zijn bij het begin vastgelegd
o Kanscontract: bij aanvang van ovk zal het onduidelijk zijn of er een
prestatie zal zijn

 Contracten intuitu personae

, o Een contract is intuitu personae wanneer het wordt aangegaan wegens de
persoon of de persoonlijke kwaliteiten van de wederpartij, meestal de
debiteur van de prestatie
Komt einde aan bij overlijden van persoon

 Hoofdcontracten en bijkomende contracten
o Bijkomende ovk: is een ovk waarvan het (voort) bestaan en de nakoming
aan een andere overeenkomst zijn gekoppeld
Is de hoofdovk ongeldig, dan vervalt de bijkomende ovk



 Benoemde en onbenoemde overeenkomst
o Benoemde ovk: in de wet geregeld
o Onbenoemde ovk: niet geregeld in de wet, partijen geven een inhoud aan
hun ovk waardoor zij wezenlijk verschilt van een benoemde ovk



Hoofdstuk 2: algemene principes van het contractenrecht


Te goeder trouw: 3 functies
1. Interpretatieve werking
- Je moet maar tot interpretatie gaan als het niet duidelijk is

2. Aanvullende werking
- Verplichtingen opleggen aan de partijen die ze nooit
overeengekomen zijn

3. Matigende/ beperkende werking
 Verwantschap met de leer van het rechtsmisbruik
Criteriums:
1. Animus nocendi
Oogmerk om iemand te schaden
Zeppelinarrest!

2. Keuze tussen 2 alternatieven mag niet kiezen voor het meest schadelijke
Innovationarrest: lichreclame

3. Wanneer er een kennelijke wanverhouding is tussen het voordeel dat men
heeft en het nadeel dat men creëert
Arrest van 1971: huis 33 centimeter over lijn

 Matigende werking van de goede trouw = contractueel
 Rechtsmisbruik = buitencontractueel