Les 3 – Deontologie
Invloed van technologie op deontologie. Uitdaging notariaat om trouw te blijven aan ambt als
wereld digitaliseert.
Wat is deontologie? Geen regels maar stemmen die notarieel denken fundamenteel beïnvloed.
Deontologie is wat een notaris hoort te doen en te laten als gevolg van de specifieert van zijn
beroep om een dergelijke notaris te zijn. Een andere definitie betreft: “de bevoegdheid om
authentieke akte op te stellen is uitzonderlijk, en daarom moet de bevoegdheid waard zijn om te
dragen”. Deontologie is een zaak van aanvoelen en geen zaak van regelgeving. Het is een
buikgevoel. Deontologie gaat over geïdealiseerd beeld van de openbare ambtenaar. Één
boodschap: deontologie is basis van ons ambt. Dat wordt getoetst door digitalisering.
Manier waarop kantoren werken is fundamenteel verandert, want veel gebeurt digitaal.
Digitalisering heeft veel voordelen: efficiënter, beter bereikbaar, etc. Maar digitalisering raakt niet
alleen vorm van akte maar ook manier waarop we ambt uitvoeren.
Digitalisering is geen vijand maar een toetssteen. We leggen de eed af als notaris; wettelijke eed
alsook de confraternele belofte. Die eed zijn geen loze woorden, dat is ons moreel contract met de
samenleving en dat geldt altijd niet alleen bij aktes met pen, maar ook bij verlijden via digitaal
platform. We hebben verplichtingen als notaris. Deze kan je linken met digitalisering.
1. Ambtsverleningsplicht
Digitaal ons ambt kunnen verlenen. In praktijk weinig problemen. Tweede dimensie nl. de plicht om
te vertragen. We mogen niet blind meegaan, maar moeten stilstaan en uitleggen en nagaan of de
client wel weet wat die doet. Als we zien dat de middelen een impact heeft, dan moeten we ambt
weigeren. Het kan geen excuus zijn om een dossier sneller te handelen.
2. Recht op nabijheid
Recht op nabijheid van cliënten. Digitale communicatie dan is er een scherm. Dat is geen
volwaardig alternatief voor menselijke aanwezigheid/contact. Lichaamstaal toont een belangrijke
impact. Online is die lichaamstaal anders. We moeten ons ervan bewust zijn. Kan dat iemand ja
zegt, maar dat elke vezel van zijn lichaam nee zegt. Via video merk je dat veel minder waard. Is
belangrijk om te bepalen of er echt toestemming is.
Anekdote: testament opstellen tijdens corona via computer. Gesprek verliep heel moeilijk. Notaris
geeft aan dat ze naar kantoor dient te komen. Zo is men kunnen komen tot het testament. Dat is
nabijheid.
3. Plicht ons te verplaatsen
We hebben vaste standplaatsen. Die proximiteit is ook persoonlijk belangrijk. Waarom moet er akte
op afstand zijn als je op wandelafstand een notariskantoor ter beschikking hebt? Een akte via
scherm mag niet de regel worden. Als notarissen moeten we bereid zijn om ons te verplaatsen. Ook
na covid is het makkelijk om op kantoor te blijven, maar verplaatsen is onbaatzuchtigheid. Mensen
voelen zich soms onveilig achter het scherm, en die hebben ook recht op notaris van hun keuze.
4. Beroepsgeheim en discretieplicht
Vroeger waren dossiers goed opgeborgen in kasten. Vandaag dit het is clouds, etc. Elke link is
vandaag een potentieel risico.
GDPR speelt ook een belangrijke rol die ons verplichtingen oplegt omdat we
verwerkingsverantwoordelijke zijn. We gaan persoonlijke gegevens van cliënten verwerken en dus
verplichtingen. Één ervan is het melden van inbreuken. Inbreuk is vaak een gegevenslek. We zijn
mensen en kan dat je perongeluk een andere bijlage aan dossier hecht. Dient te melden binnen 72
uur na lek. Bv. Als gsm wordt gestolen waar alle gegevens opstaan, dan dien je dat te melden.
Autoriteit bepaalt zelfs dat er verzwarende factor is want van notaris wordt verwacht dat je
voorbeeldig handelt.
Invloed van technologie op deontologie. Uitdaging notariaat om trouw te blijven aan ambt als
wereld digitaliseert.
Wat is deontologie? Geen regels maar stemmen die notarieel denken fundamenteel beïnvloed.
Deontologie is wat een notaris hoort te doen en te laten als gevolg van de specifieert van zijn
beroep om een dergelijke notaris te zijn. Een andere definitie betreft: “de bevoegdheid om
authentieke akte op te stellen is uitzonderlijk, en daarom moet de bevoegdheid waard zijn om te
dragen”. Deontologie is een zaak van aanvoelen en geen zaak van regelgeving. Het is een
buikgevoel. Deontologie gaat over geïdealiseerd beeld van de openbare ambtenaar. Één
boodschap: deontologie is basis van ons ambt. Dat wordt getoetst door digitalisering.
Manier waarop kantoren werken is fundamenteel verandert, want veel gebeurt digitaal.
Digitalisering heeft veel voordelen: efficiënter, beter bereikbaar, etc. Maar digitalisering raakt niet
alleen vorm van akte maar ook manier waarop we ambt uitvoeren.
Digitalisering is geen vijand maar een toetssteen. We leggen de eed af als notaris; wettelijke eed
alsook de confraternele belofte. Die eed zijn geen loze woorden, dat is ons moreel contract met de
samenleving en dat geldt altijd niet alleen bij aktes met pen, maar ook bij verlijden via digitaal
platform. We hebben verplichtingen als notaris. Deze kan je linken met digitalisering.
1. Ambtsverleningsplicht
Digitaal ons ambt kunnen verlenen. In praktijk weinig problemen. Tweede dimensie nl. de plicht om
te vertragen. We mogen niet blind meegaan, maar moeten stilstaan en uitleggen en nagaan of de
client wel weet wat die doet. Als we zien dat de middelen een impact heeft, dan moeten we ambt
weigeren. Het kan geen excuus zijn om een dossier sneller te handelen.
2. Recht op nabijheid
Recht op nabijheid van cliënten. Digitale communicatie dan is er een scherm. Dat is geen
volwaardig alternatief voor menselijke aanwezigheid/contact. Lichaamstaal toont een belangrijke
impact. Online is die lichaamstaal anders. We moeten ons ervan bewust zijn. Kan dat iemand ja
zegt, maar dat elke vezel van zijn lichaam nee zegt. Via video merk je dat veel minder waard. Is
belangrijk om te bepalen of er echt toestemming is.
Anekdote: testament opstellen tijdens corona via computer. Gesprek verliep heel moeilijk. Notaris
geeft aan dat ze naar kantoor dient te komen. Zo is men kunnen komen tot het testament. Dat is
nabijheid.
3. Plicht ons te verplaatsen
We hebben vaste standplaatsen. Die proximiteit is ook persoonlijk belangrijk. Waarom moet er akte
op afstand zijn als je op wandelafstand een notariskantoor ter beschikking hebt? Een akte via
scherm mag niet de regel worden. Als notarissen moeten we bereid zijn om ons te verplaatsen. Ook
na covid is het makkelijk om op kantoor te blijven, maar verplaatsen is onbaatzuchtigheid. Mensen
voelen zich soms onveilig achter het scherm, en die hebben ook recht op notaris van hun keuze.
4. Beroepsgeheim en discretieplicht
Vroeger waren dossiers goed opgeborgen in kasten. Vandaag dit het is clouds, etc. Elke link is
vandaag een potentieel risico.
GDPR speelt ook een belangrijke rol die ons verplichtingen oplegt omdat we
verwerkingsverantwoordelijke zijn. We gaan persoonlijke gegevens van cliënten verwerken en dus
verplichtingen. Één ervan is het melden van inbreuken. Inbreuk is vaak een gegevenslek. We zijn
mensen en kan dat je perongeluk een andere bijlage aan dossier hecht. Dient te melden binnen 72
uur na lek. Bv. Als gsm wordt gestolen waar alle gegevens opstaan, dan dien je dat te melden.
Autoriteit bepaalt zelfs dat er verzwarende factor is want van notaris wordt verwacht dat je
voorbeeldig handelt.
