FINANCIEEL MANAGEMENT EN
JURIDISCHE ASPECTEN
INHOUDSOPGAVE
Introductie ................................................................................................................................... 4
Draagwijdte van het financieel beheer ........................................................................................... 5
Het starten van een zaak .................................................................................................................. 5
Definitie en kenmerken van een KMO................................................................................................ 7
De financiële functie .......................................................................................................................10
De waarde van een asset, arbitrage en efficiënte markten.................................................................14
De jaarrekening ........................................................................................................................... 16
Balans ...........................................................................................................................................17
Resultatenberekening.....................................................................................................................24
Journaal en grootboek ....................................................................................................................29
De proef- en saldibalans .................................................................................................................30
Van begin- naar eindbalans .............................................................................................................32
Financiële analyse....................................................................................................................... 42
De beschikbare informatie ..............................................................................................................42
Verschillende analysetechnieken ....................................................................................................42
Statische analyse ...........................................................................................................................42
Procentuele analyse .................................................................................................................. 42
Horizontale of tijdsanalyse ..................................................................................................... 42
Verticale of structuuranalyse.................................................................................................. 46
Ratioanalyse .............................................................................................................................. 48
Liquiditeitsratio’s ................................................................................................................... 49
Solvabiliteitsratio’s ................................................................................................................ 57
Rendabiliteitsratio’s............................................................................................................... 59
Toegevoegde waarde ............................................................................................................. 62
Beurs .................................................................................................................................... 63
Dynamische analyse ......................................................................................................................63
Mutatiebalans............................................................................................................................ 63
Oefening ........................................................................................................................................65
Techniek interestrekenen................................................................................................................70
Financiële planning ..................................................................................................................... 78
Definitie, doelstellingen en onderdelen ............................................................................................78
1
, Integratie van 3 financiële staten .....................................................................................................79
1. De geprojecteerde resultatenrekening ..................................................................................... 80
2. De liquiditeitsbudget of kasplan .............................................................................................. 83
3. De geprojecteerde balans ....................................................................................................... 86
Financieringsbehoefte afgeleid op basis van de geprojecteerde balans .............................................89
Oefeningen ....................................................................................................................................94
Financieringsvormen ................................................................................................................. 100
Interne financiering....................................................................................................................... 103
Externe financiering ...................................................................................................................... 104
Externe financiering met eigen vermogen .................................................................................. 105
Externe financiering met vreemd vermogen op lange termijn (VVLT) ............................................ 107
Externe financiering met vreemd vermogen op korte termijn (VVKT) ............................................ 113
Quasi-eigen vermogen ............................................................................................................. 115
KMO financiering en alternatieve financiering ............................................................................. 117
Financieringsproblematiek van KMO’s ........................................................................................... 118
Gebruik van alternatieve financieringsvormen bij KMO’s ................................................................. 120
Kapitaalkost van een onderneming ............................................................................................ 124
Beoordeling van investeringsprojecten....................................................................................... 134
Investeringsbeslissingsproces ...................................................................................................... 135
Bepaling relevante kasstromen! .................................................................................................... 136
Basisprincipes ......................................................................................................................... 136
Componenten van kasstromen ................................................................................................. 138
Berekeningsschema van kasstromen ........................................................................................ 139
Methoden van investeringsselectie................................................................................................ 142
Vergelijking tussen IRR en NPV ...................................................................................................... 147
Oefeningen .................................................................................................................................. 153
Waardering van KMO’s............................................................................................................... 155
Gastlezing KBC: starten als zelfstandige..................................................................................... 156
VOF & CommV ............................................................................................................................. 171
De BV .......................................................................................................................................... 173
De CV .......................................................................................................................................... 178
De NV .......................................................................................................................................... 178
Gastlezing vennootschapsbelasting en BTW ............................................................................... 183
Vennootschapsbelasting .............................................................................................................. 183
Belastingplichtige .................................................................................................................... 183
De aangifteprocedure .............................................................................................................. 185
Grootte van de vennootschap ................................................................................................... 186
2
, Berekeningsgrondslag .............................................................................................................. 188
Fiscale bewerking: belastbare basis via 14 bewerkingen ............................................................ 191
Tarief vennootschapsbelasting ................................................................................................. 192
Afzonderlijke aanslagen ........................................................................................................... 193
Formaliteiten ........................................................................................................................... 193
Belasting over de toegevoegde waarde (BTW) ................................................................................ 194
Kenmerken BTW-stelsel ........................................................................................................... 194
Belastingplichtige .................................................................................................................... 196
Soorten BTW-belastingplichtige ................................................................................................ 196
Toepassingsgebied .................................................................................................................. 197
Belastbare handelingen............................................................................................................ 197
Maatstaf van heffing ................................................................................................................. 210
Tarief ....................................................................................................................................... 211
Aftrekregeling .......................................................................................................................... 211
Formaliteiten ........................................................................................................................... 212
Oefeningen ............................................................................................................................... 214
Oefening NV transport .................................................................................................................. 214
Oefening financieringskeuze (Peeters & Zonen) .............................................................................. 223
Oefening kapitaalkost ................................................................................................................... 229
Oefening Lobotomy ...................................................................................................................... 231
Oefening Tweety Twister ............................................................................................................... 233
Oefening Projecten A en B ............................................................................................................. 235
Oefening The Chellin Company ..................................................................................................... 237
3
,INTRODUCTIE
• Schriftelijk examen zonder mondelinge toelichting: 16 punten
o Gesloten boek: theorie of toepassing/inzicht van theorie (6 punten)
§ Bvb definitie
§ Bvb tekstje uit krant en zeggen of het juist is
o Open boek: 2 oefeningen (10 punten) (met gebruik van een rekenmachine)
o Gastlezingen: niet op examen
• Groepsopdracht: 4 punten
o Lancering midden maart
o Deadline 5 mei 2026
o Vorm groepen van 4 of 5 studenten en geef de samenstelling door per
email aan docent voor 3 maart 2026; studenten zonder groep worden later
ingedeeld door docent - een peer review wordt voorzien na afloop van de
groesopdracht
• Je moet er enkel in totaal door zijn, niet op beide minimaal 50%
• Oefen!
o Maak zelf oefeningen
o Los de examenvragen van vorig jaar op
o Lees de hoofdstukken op voorhand
o Stel vragen
• Financiële geletterdheid = kennis van en inzicht in de financiële begrippen en
risico’s, en de vaardigheden, motivatie en het vertrouwen om deze kennis en
inzicht toe te passen om effectieve beslissingen te nemen in een heel scala van
financiële contexten, het financiële welzijn van individuen en de samenleving te
verbeteren, en de deelname aan het economische leven mogelijk te maken
(PISA)
4
,DRAAGWIJDTE VAN HET FINANCIEEL BEHEER
HET STARTEN VAN EEN ZAAK
• Wat is ondernemerschap?
o Ondernemerschap houdt de bekwaamheid in om winstopportuniteiten,
vaak gelinkt aan innovatie of mogelijkheden om gebruik te maken van
kostenverschillen die anderen nog niet benut hebben, te ontdekken
§ Gat in de markt zien
§ Mogelijkheid om iets met minder kosten te produceren
• Wat is een ondernemer?
o Een ondernemer is een individu die kansen in de markt ziet en deze ook
durft uit te voeren
o Een ondernemer is een individu met
§ Visie (verbeelding, creatief, opportuniteiten zien)
§ Ambitie (bereidheid om risico te nemen, doel-, resultaat- en
actiegericht)
> Het gaat om de toekomst en niemand kent de toekomst à
risico
§ Vitaliteit (doorzettingsvermogen, moed, hard werken)
§ Specifiek gedrag (zelfvertrouwen, onafhankelijkheid, zelfdiscipline,
verantwoordelijk)
• Waarom ondernemer worden?
o Ondernemer zijn geeft de mogelijkheid om:
§ Controle uit te oefenen over je werk en over de toekomst
§ Doen wat je graag doet
§ (Grote) winsten te behalen en erkend te worden voor de geleverde
inspanningen
o Nadelen:
§ Veel en hard werken
§ Gevaar om al zijn middelen te verliezen
§ Veel stress en volledige verantwoordelijkheid
§ Aanvankelijk lagere levenskwaliteit totdat de onderneming
succesvol is
• Wie mag er een zaak beginnen?
o Voorwaarden
§ Meerderjarig zijn…
o Vergunningen
o Formaliteiten
5
,• Wie mag er een zaak beginnen: vergunningen
o A: Vestigingsvoorwaarden
§ Bewijs kennis bedrijfsbeheer (afgeschaft in 2018)
> Afgeschaft want veel mensen uit andere landen binnen EU
met andere kennis over en we konden het niet enkel
opleggen voor Belgen alleen
> Alsnog wel nuttig, dus wordt nog aangeboden
§ Bijkomende vereisten inzake bekwaamheid voor gereglementeerde
beroepen in de bouw, elektrotechniek en aanverwante beroepen
> Want heeft te maken met veiligheid van mensen!
§ Registratie voor aannemers van bouwwerken
§ Hygiëne in de voedingssector
§ Reglementering vrije en intellectuele beroepen
§ Vergunning beenhouwers-spekslager
§ Vergunning voor grote handelsvestigingen (>400 m²)
§ Machtiging voor kermisactiviteiten
o B: De omgevingsvergunning (milieu- en stedenbouwkundige vergunning)
o C: De leurkaart voor ambulante activiteiten (sinds 1 april 2024 via
ondernemingsnummer)
• 4 vragen
o Welke vorm?
o Welke opportuniteiten? (geen onderwerp voor deze cursus)
o Welke investeringen?
o Welke financiering
• Het statuut
o Zelfstandige is onbeperkt aansprakelijk à kosten kunnen blijven oplopen!
§ Als je minder risico wil beter vennootschap starten
o Minder belasting voor vennootschap, als zelfstandige meer
o Maar vennootschap kost extra inspanning, je moet financieel plan
opmaken (zie volgend puntje)
6
, • Formaliteiten bij de start van een zaak
o Openen van een zichtrekening
o Richt een vennootschap op (indien u hiervoor kiest)
o Inschrijven bij een ondernemingsloket om ondernemingsnummer aan te
vragen
o Activeer uw BTW-nummer
o Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds
o Aansluiten bij een ziekenfonds
o Bijzondere verplichtingen voor vennootschappen:
§ Opmaken van een financieel plan
> Kunnen aantonen dat je minimaal 2 jaar kan overleven oa
§ Oprichtingsakte, bankattest en evt verslag van bedrijfsrevisor
• Het statuut
o Extra eisen bij vennootschap (niet enkel attesten)
§ Verplichtingen inzake boekhouding
§ Opstellen van een jaarrekening
§ Oprichtingskosten (kan bvb notaris aan te pas komen, …)
§ Opstellen financieel plan bij oprichting
> Verantwoording bedrag maatschappelijk kapitaal
> Overhandiging aan notaris
> Voor periode van 2 jaar
DEFINITIE EN KENMERKEN VAN EEN KMO
• KMO = Kleine en Middelgrote Ondernemingen
• Zelfstandigheidscriterium
o Aanverwante ondernemingen zijn ondernemingen:
§ 1: die participeren in de aanvragende onderneming voor 25% of
meer
§ 2: waarin de aanvragende onderneming voor 25% of meer
participeert
o In geval van aanverwante ondernemingen dienen de data van de
aanvragende en aanverwante ondernemingen te worden samengeteld om
te beoordelen of aan de drempelwaarden is voldaan
o Europa onderscheidt 2 soorten aanverwante ondernemingen afhankelijk
van het aandeel participatie
7
, § Partneronderneming: een bedrijf waarin jouw onderneming een
aanzienlijk belang heeft, maar geen volledige controle
> Aandeel participatie: je bezit tussen de 25% en 50% van het
kapitaal of de stemrechte
> Data optellen: Je telt alleen het percentage van de
participatie mee
> Vb: Bezit jij 30% van de aandelen in een partnerbedrijf met
100 werknemers? Dan moet je 30 werknemers optellen bij
jouw eigen totaal
§ Verbonden onderneming (linked enterprise): feitelijke controle of
een meerderheidsbelang
> Aandeel participatie: Je bezit meer dan 50% van de
stemrechten (of hebt op een andere manier de macht om
het bestuur te benoemen/ontslaan).
> Data optellen: Je moet 100% van de data meetellen,
ongeacht het exacte percentage.
> Vb: Bezit jij 51% van de aandelen in een bedrijf met 100
werknemers? Dan moet je alle 100 werknemers volledig bij
jouw eigen totaal optellen
• Belgische definitie
o Het begrip KMO wordt binnen verschillende toepassingsgebieden en voor
verschillende doeleinden steeds anders ingevuld
o Doorgaans onderscheid op basis van boekhoudkundige regels
§ KMO: verkort schema
§ Grote onderneming: volledig schema
§Vanaf 2 criteria overschreden ben je automatisch een grote
onderneming
§ Op Europees niveau hogere getallen, maar België is klein land
o Micro-vennootschappen: ondernemingen met minder dan 10
werknemers, een omzet van hoogstens 700.000 euro en een balanstotaal
van hoogstens 350.000 euro
8
,• Praktische verschillen
o KMO is niet zomaar een grote onderneming in het klein
o Heel wat praktische verschillen tussen KMO’s en grote ondernemingen
o Specifieke eigenschappen die KMO’s duidelijk onderscheiden
• Karakteristieken van KMO’s
o Kleine ondernemingen hebben een beperkte publicatieverplichting van
hun financiële gegevens; KMO’s kunnen een jaarrekening opstellen obv
een verkort schema
o Effecten van KMO’s worden doorgaans niet publiek verhandeld
o Er is vaak geen scheiding tussen eigendom en leiding
o Verweving van privé-zaken van de ondernemer en zakelijke
aangelegenheden
o Moeilijkere toegang tot financiële middelen
o Kleine ondernemingen hebben doorgaans een kortere levensverwachting
dan grote ondernemingen
o Kleine ondernemingen beschikken niet over een uitgebouwd
managementteam – vlakke organisatiestructuur
o Eenvoudige beslissingsprocedure, snellere besluitvorming
o Een KMO heeft een kleinere invloed op de omgeving
o Sterke afhankelijkheid van omgeving vereist nog grotere flexibiliteit
o Afhankelijkheid tov leveranciers en klanten
§ Je koopt aan bij leverancier aan zijn voorwaarden
o De meerderheid van de KMO’s wordt gekenmerkt door een familiaal
karakter
§ Doorgeven aan familie
o Voordelen
§ Overdracht van kennis en ervaring over generaties
§ Opbouw van goodwill over generaties
§ Persoonlijke en financiële inzet voor het bedrijf
§ Doorgaans gekenmerkt door snellere besluitvorming
§ Familiale KMO’s hebben doorgaans een langetermijn focus
o Nadelen
§ Emoties kunnen bij besluitvorming de bovenhand krijgen
§ Problemen inzake familiale opvolging
§ Het probleem van de derde generatie
> 1e generatie sticht het op, 2e maakt het groot en 3e breekt
het af
§ Koppeling van familie en bedrijf kan leiden tot tegengestelde
belangen (bvb groeimogelijkheden)
9
, DE FINANCIËLE FUNCTIE
• Organogram in een grote onderneming (vennootschappen)
o Algemeen directeur: kan ook iemand uit raad van bestuur zijn of manager
of eigenaar zelf…
• Financieel manager
o Strategie: concurrentie posities, …
o Operations: uitvoer op werkvloer…
o Je moet in heel veel zaken thuis zijn als financieel manager, veel
uiteenlopende taken
10
JURIDISCHE ASPECTEN
INHOUDSOPGAVE
Introductie ................................................................................................................................... 4
Draagwijdte van het financieel beheer ........................................................................................... 5
Het starten van een zaak .................................................................................................................. 5
Definitie en kenmerken van een KMO................................................................................................ 7
De financiële functie .......................................................................................................................10
De waarde van een asset, arbitrage en efficiënte markten.................................................................14
De jaarrekening ........................................................................................................................... 16
Balans ...........................................................................................................................................17
Resultatenberekening.....................................................................................................................24
Journaal en grootboek ....................................................................................................................29
De proef- en saldibalans .................................................................................................................30
Van begin- naar eindbalans .............................................................................................................32
Financiële analyse....................................................................................................................... 42
De beschikbare informatie ..............................................................................................................42
Verschillende analysetechnieken ....................................................................................................42
Statische analyse ...........................................................................................................................42
Procentuele analyse .................................................................................................................. 42
Horizontale of tijdsanalyse ..................................................................................................... 42
Verticale of structuuranalyse.................................................................................................. 46
Ratioanalyse .............................................................................................................................. 48
Liquiditeitsratio’s ................................................................................................................... 49
Solvabiliteitsratio’s ................................................................................................................ 57
Rendabiliteitsratio’s............................................................................................................... 59
Toegevoegde waarde ............................................................................................................. 62
Beurs .................................................................................................................................... 63
Dynamische analyse ......................................................................................................................63
Mutatiebalans............................................................................................................................ 63
Oefening ........................................................................................................................................65
Techniek interestrekenen................................................................................................................70
Financiële planning ..................................................................................................................... 78
Definitie, doelstellingen en onderdelen ............................................................................................78
1
, Integratie van 3 financiële staten .....................................................................................................79
1. De geprojecteerde resultatenrekening ..................................................................................... 80
2. De liquiditeitsbudget of kasplan .............................................................................................. 83
3. De geprojecteerde balans ....................................................................................................... 86
Financieringsbehoefte afgeleid op basis van de geprojecteerde balans .............................................89
Oefeningen ....................................................................................................................................94
Financieringsvormen ................................................................................................................. 100
Interne financiering....................................................................................................................... 103
Externe financiering ...................................................................................................................... 104
Externe financiering met eigen vermogen .................................................................................. 105
Externe financiering met vreemd vermogen op lange termijn (VVLT) ............................................ 107
Externe financiering met vreemd vermogen op korte termijn (VVKT) ............................................ 113
Quasi-eigen vermogen ............................................................................................................. 115
KMO financiering en alternatieve financiering ............................................................................. 117
Financieringsproblematiek van KMO’s ........................................................................................... 118
Gebruik van alternatieve financieringsvormen bij KMO’s ................................................................. 120
Kapitaalkost van een onderneming ............................................................................................ 124
Beoordeling van investeringsprojecten....................................................................................... 134
Investeringsbeslissingsproces ...................................................................................................... 135
Bepaling relevante kasstromen! .................................................................................................... 136
Basisprincipes ......................................................................................................................... 136
Componenten van kasstromen ................................................................................................. 138
Berekeningsschema van kasstromen ........................................................................................ 139
Methoden van investeringsselectie................................................................................................ 142
Vergelijking tussen IRR en NPV ...................................................................................................... 147
Oefeningen .................................................................................................................................. 153
Waardering van KMO’s............................................................................................................... 155
Gastlezing KBC: starten als zelfstandige..................................................................................... 156
VOF & CommV ............................................................................................................................. 171
De BV .......................................................................................................................................... 173
De CV .......................................................................................................................................... 178
De NV .......................................................................................................................................... 178
Gastlezing vennootschapsbelasting en BTW ............................................................................... 183
Vennootschapsbelasting .............................................................................................................. 183
Belastingplichtige .................................................................................................................... 183
De aangifteprocedure .............................................................................................................. 185
Grootte van de vennootschap ................................................................................................... 186
2
, Berekeningsgrondslag .............................................................................................................. 188
Fiscale bewerking: belastbare basis via 14 bewerkingen ............................................................ 191
Tarief vennootschapsbelasting ................................................................................................. 192
Afzonderlijke aanslagen ........................................................................................................... 193
Formaliteiten ........................................................................................................................... 193
Belasting over de toegevoegde waarde (BTW) ................................................................................ 194
Kenmerken BTW-stelsel ........................................................................................................... 194
Belastingplichtige .................................................................................................................... 196
Soorten BTW-belastingplichtige ................................................................................................ 196
Toepassingsgebied .................................................................................................................. 197
Belastbare handelingen............................................................................................................ 197
Maatstaf van heffing ................................................................................................................. 210
Tarief ....................................................................................................................................... 211
Aftrekregeling .......................................................................................................................... 211
Formaliteiten ........................................................................................................................... 212
Oefeningen ............................................................................................................................... 214
Oefening NV transport .................................................................................................................. 214
Oefening financieringskeuze (Peeters & Zonen) .............................................................................. 223
Oefening kapitaalkost ................................................................................................................... 229
Oefening Lobotomy ...................................................................................................................... 231
Oefening Tweety Twister ............................................................................................................... 233
Oefening Projecten A en B ............................................................................................................. 235
Oefening The Chellin Company ..................................................................................................... 237
3
,INTRODUCTIE
• Schriftelijk examen zonder mondelinge toelichting: 16 punten
o Gesloten boek: theorie of toepassing/inzicht van theorie (6 punten)
§ Bvb definitie
§ Bvb tekstje uit krant en zeggen of het juist is
o Open boek: 2 oefeningen (10 punten) (met gebruik van een rekenmachine)
o Gastlezingen: niet op examen
• Groepsopdracht: 4 punten
o Lancering midden maart
o Deadline 5 mei 2026
o Vorm groepen van 4 of 5 studenten en geef de samenstelling door per
email aan docent voor 3 maart 2026; studenten zonder groep worden later
ingedeeld door docent - een peer review wordt voorzien na afloop van de
groesopdracht
• Je moet er enkel in totaal door zijn, niet op beide minimaal 50%
• Oefen!
o Maak zelf oefeningen
o Los de examenvragen van vorig jaar op
o Lees de hoofdstukken op voorhand
o Stel vragen
• Financiële geletterdheid = kennis van en inzicht in de financiële begrippen en
risico’s, en de vaardigheden, motivatie en het vertrouwen om deze kennis en
inzicht toe te passen om effectieve beslissingen te nemen in een heel scala van
financiële contexten, het financiële welzijn van individuen en de samenleving te
verbeteren, en de deelname aan het economische leven mogelijk te maken
(PISA)
4
,DRAAGWIJDTE VAN HET FINANCIEEL BEHEER
HET STARTEN VAN EEN ZAAK
• Wat is ondernemerschap?
o Ondernemerschap houdt de bekwaamheid in om winstopportuniteiten,
vaak gelinkt aan innovatie of mogelijkheden om gebruik te maken van
kostenverschillen die anderen nog niet benut hebben, te ontdekken
§ Gat in de markt zien
§ Mogelijkheid om iets met minder kosten te produceren
• Wat is een ondernemer?
o Een ondernemer is een individu die kansen in de markt ziet en deze ook
durft uit te voeren
o Een ondernemer is een individu met
§ Visie (verbeelding, creatief, opportuniteiten zien)
§ Ambitie (bereidheid om risico te nemen, doel-, resultaat- en
actiegericht)
> Het gaat om de toekomst en niemand kent de toekomst à
risico
§ Vitaliteit (doorzettingsvermogen, moed, hard werken)
§ Specifiek gedrag (zelfvertrouwen, onafhankelijkheid, zelfdiscipline,
verantwoordelijk)
• Waarom ondernemer worden?
o Ondernemer zijn geeft de mogelijkheid om:
§ Controle uit te oefenen over je werk en over de toekomst
§ Doen wat je graag doet
§ (Grote) winsten te behalen en erkend te worden voor de geleverde
inspanningen
o Nadelen:
§ Veel en hard werken
§ Gevaar om al zijn middelen te verliezen
§ Veel stress en volledige verantwoordelijkheid
§ Aanvankelijk lagere levenskwaliteit totdat de onderneming
succesvol is
• Wie mag er een zaak beginnen?
o Voorwaarden
§ Meerderjarig zijn…
o Vergunningen
o Formaliteiten
5
,• Wie mag er een zaak beginnen: vergunningen
o A: Vestigingsvoorwaarden
§ Bewijs kennis bedrijfsbeheer (afgeschaft in 2018)
> Afgeschaft want veel mensen uit andere landen binnen EU
met andere kennis over en we konden het niet enkel
opleggen voor Belgen alleen
> Alsnog wel nuttig, dus wordt nog aangeboden
§ Bijkomende vereisten inzake bekwaamheid voor gereglementeerde
beroepen in de bouw, elektrotechniek en aanverwante beroepen
> Want heeft te maken met veiligheid van mensen!
§ Registratie voor aannemers van bouwwerken
§ Hygiëne in de voedingssector
§ Reglementering vrije en intellectuele beroepen
§ Vergunning beenhouwers-spekslager
§ Vergunning voor grote handelsvestigingen (>400 m²)
§ Machtiging voor kermisactiviteiten
o B: De omgevingsvergunning (milieu- en stedenbouwkundige vergunning)
o C: De leurkaart voor ambulante activiteiten (sinds 1 april 2024 via
ondernemingsnummer)
• 4 vragen
o Welke vorm?
o Welke opportuniteiten? (geen onderwerp voor deze cursus)
o Welke investeringen?
o Welke financiering
• Het statuut
o Zelfstandige is onbeperkt aansprakelijk à kosten kunnen blijven oplopen!
§ Als je minder risico wil beter vennootschap starten
o Minder belasting voor vennootschap, als zelfstandige meer
o Maar vennootschap kost extra inspanning, je moet financieel plan
opmaken (zie volgend puntje)
6
, • Formaliteiten bij de start van een zaak
o Openen van een zichtrekening
o Richt een vennootschap op (indien u hiervoor kiest)
o Inschrijven bij een ondernemingsloket om ondernemingsnummer aan te
vragen
o Activeer uw BTW-nummer
o Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds
o Aansluiten bij een ziekenfonds
o Bijzondere verplichtingen voor vennootschappen:
§ Opmaken van een financieel plan
> Kunnen aantonen dat je minimaal 2 jaar kan overleven oa
§ Oprichtingsakte, bankattest en evt verslag van bedrijfsrevisor
• Het statuut
o Extra eisen bij vennootschap (niet enkel attesten)
§ Verplichtingen inzake boekhouding
§ Opstellen van een jaarrekening
§ Oprichtingskosten (kan bvb notaris aan te pas komen, …)
§ Opstellen financieel plan bij oprichting
> Verantwoording bedrag maatschappelijk kapitaal
> Overhandiging aan notaris
> Voor periode van 2 jaar
DEFINITIE EN KENMERKEN VAN EEN KMO
• KMO = Kleine en Middelgrote Ondernemingen
• Zelfstandigheidscriterium
o Aanverwante ondernemingen zijn ondernemingen:
§ 1: die participeren in de aanvragende onderneming voor 25% of
meer
§ 2: waarin de aanvragende onderneming voor 25% of meer
participeert
o In geval van aanverwante ondernemingen dienen de data van de
aanvragende en aanverwante ondernemingen te worden samengeteld om
te beoordelen of aan de drempelwaarden is voldaan
o Europa onderscheidt 2 soorten aanverwante ondernemingen afhankelijk
van het aandeel participatie
7
, § Partneronderneming: een bedrijf waarin jouw onderneming een
aanzienlijk belang heeft, maar geen volledige controle
> Aandeel participatie: je bezit tussen de 25% en 50% van het
kapitaal of de stemrechte
> Data optellen: Je telt alleen het percentage van de
participatie mee
> Vb: Bezit jij 30% van de aandelen in een partnerbedrijf met
100 werknemers? Dan moet je 30 werknemers optellen bij
jouw eigen totaal
§ Verbonden onderneming (linked enterprise): feitelijke controle of
een meerderheidsbelang
> Aandeel participatie: Je bezit meer dan 50% van de
stemrechten (of hebt op een andere manier de macht om
het bestuur te benoemen/ontslaan).
> Data optellen: Je moet 100% van de data meetellen,
ongeacht het exacte percentage.
> Vb: Bezit jij 51% van de aandelen in een bedrijf met 100
werknemers? Dan moet je alle 100 werknemers volledig bij
jouw eigen totaal optellen
• Belgische definitie
o Het begrip KMO wordt binnen verschillende toepassingsgebieden en voor
verschillende doeleinden steeds anders ingevuld
o Doorgaans onderscheid op basis van boekhoudkundige regels
§ KMO: verkort schema
§ Grote onderneming: volledig schema
§Vanaf 2 criteria overschreden ben je automatisch een grote
onderneming
§ Op Europees niveau hogere getallen, maar België is klein land
o Micro-vennootschappen: ondernemingen met minder dan 10
werknemers, een omzet van hoogstens 700.000 euro en een balanstotaal
van hoogstens 350.000 euro
8
,• Praktische verschillen
o KMO is niet zomaar een grote onderneming in het klein
o Heel wat praktische verschillen tussen KMO’s en grote ondernemingen
o Specifieke eigenschappen die KMO’s duidelijk onderscheiden
• Karakteristieken van KMO’s
o Kleine ondernemingen hebben een beperkte publicatieverplichting van
hun financiële gegevens; KMO’s kunnen een jaarrekening opstellen obv
een verkort schema
o Effecten van KMO’s worden doorgaans niet publiek verhandeld
o Er is vaak geen scheiding tussen eigendom en leiding
o Verweving van privé-zaken van de ondernemer en zakelijke
aangelegenheden
o Moeilijkere toegang tot financiële middelen
o Kleine ondernemingen hebben doorgaans een kortere levensverwachting
dan grote ondernemingen
o Kleine ondernemingen beschikken niet over een uitgebouwd
managementteam – vlakke organisatiestructuur
o Eenvoudige beslissingsprocedure, snellere besluitvorming
o Een KMO heeft een kleinere invloed op de omgeving
o Sterke afhankelijkheid van omgeving vereist nog grotere flexibiliteit
o Afhankelijkheid tov leveranciers en klanten
§ Je koopt aan bij leverancier aan zijn voorwaarden
o De meerderheid van de KMO’s wordt gekenmerkt door een familiaal
karakter
§ Doorgeven aan familie
o Voordelen
§ Overdracht van kennis en ervaring over generaties
§ Opbouw van goodwill over generaties
§ Persoonlijke en financiële inzet voor het bedrijf
§ Doorgaans gekenmerkt door snellere besluitvorming
§ Familiale KMO’s hebben doorgaans een langetermijn focus
o Nadelen
§ Emoties kunnen bij besluitvorming de bovenhand krijgen
§ Problemen inzake familiale opvolging
§ Het probleem van de derde generatie
> 1e generatie sticht het op, 2e maakt het groot en 3e breekt
het af
§ Koppeling van familie en bedrijf kan leiden tot tegengestelde
belangen (bvb groeimogelijkheden)
9
, DE FINANCIËLE FUNCTIE
• Organogram in een grote onderneming (vennootschappen)
o Algemeen directeur: kan ook iemand uit raad van bestuur zijn of manager
of eigenaar zelf…
• Financieel manager
o Strategie: concurrentie posities, …
o Operations: uitvoer op werkvloer…
o Je moet in heel veel zaken thuis zijn als financieel manager, veel
uiteenlopende taken
10
