MEDISCHE CRIMINALISTIEK
INHOUDSOPGAVE
H1 inleiding .................................................................................................................................. 4
1 forensische wetenschappen .......................................................................................................... 4
historiek van forensische wetenschappen ...................................................................................... 4
2 Criminalistiek is een wetenschap: .................................................................................................. 7
3 Principes van forensisch bewijs analyse: !....................................................................................... 8
Historiek: ...................................................................................................................................... 8
H2: plaats delict .......................................................................................................................... 15
1 forensisch (sporen)onderzoek .......................................................................................................15
Onderzoek van het plaats delict/crime scene: .............................................................................. 15
forensisch bewijs ........................................................................................................................ 16
2 plaats delict .................................................................................................................................17
wettelijke bepalingen................................................................................................................... 18
3 beheer van de plaats van de feiten .................................................................................................18
4 soorten sporen .............................................................................................................................21
chain of custody .......................................................................................................................... 22
GC1: Digitale afstapping FGP LIM ................................................................................................. 25
1 inleiding .......................................................................................................................................25
2 algemene principes ......................................................................................................................26
3 fases van het moordonderzoek......................................................................................................26
1 afstappingsfase ........................................................................................................................ 26
GC2: sporenonderzoek ter plaatse, CSI oost-vlaanderen .............................................................. 29
1 inleiding .......................................................................................................................................29
2 methodiek ....................................................................................................................................29
3 sporenonderzoek .........................................................................................................................30
4 technische reconstructie ..............................................................................................................30
GC3: mogelijkheden van DNA onderzoek bij een forensische expertise.......................................... 31
1 begrippen uit de genetica ..............................................................................................................31
wat is DNA?................................................................................................................................. 31
genetische merkers ..................................................................................................................... 33
bronnen van DNA ........................................................................................................................ 33
DNA-amplificatie (PCR) ............................................................................................................... 33
2 mitochondriaal DNA .....................................................................................................................34
3 het Y-chromosoom .......................................................................................................................34
1
, 4 organisatie van forensisch DNA onderzoek in BE ............................................................................34
GC4: forensische odontologie ...................................................................................................... 35
1 inleiding: definities........................................................................................................................35
2 tandheelkundige algemeenheden .................................................................................................35
3 historiek .......................................................................................................................................39
4 dentale identificatie ......................................................................................................................39
5 leeftijdsbepaling ...........................................................................................................................41
6 massarampen ..............................................................................................................................41
7 beetsporen en beetwonden ..........................................................................................................42
8 aangezichtsreconstructie .............................................................................................................43
GC5: dactyloscopie ..................................................................................................................... 44
1 inleiding .......................................................................................................................................44
Technische Wetenschappelijke Politie ......................................................................................... 44
2 fysiek bewijsmateriaal ..................................................................................................................44
3 historiek .......................................................................................................................................46
4 dactyloscopie ..............................................................................................................................47
5 biologische sporen .......................................................................................................................48
GC6: DVI ..................................................................................................................................... 50
1 structuur en taken DVI ..................................................................................................................50
2 berging – recovery .........................................................................................................................51
3 ante mortem ................................................................................................................................51
4 post mortem ................................................................................................................................51
5 vergelijking AM/PM .......................................................................................................................52
GC7: bloedspatpatroonanalyse.................................................................................................... 53
1 karakteristieken van bloed binnen bloedspatpatroonanalyse ..........................................................53
2 vorm van bloedspatten en de karakteristieken van de ondergrond ...................................................54
3 vorm van bloedspatten in functie van valhoek ................................................................................54
4 herkenning van bloedspatpatronen ...............................................................................................54
5 indeling van bloedspatpatronen ....................................................................................................57
6 reconstructie van bloedspatpatronen ............................................................................................58
7 praktijk .........................................................................................................................................59
GC8: brandonderzoek .................................................................................................................. 60
1 branddeskundige..........................................................................................................................60
2 onderzoek bij brand ......................................................................................................................62
2
,GC9: ballistiek............................................................................................................................. 66
1 aanstelling – uitvoering .................................................................................................................66
2 overzicht van de mogelijke opdrachten ..........................................................................................66
3 inleiding betreffende vuurwapens, munitie en ballistiek ..................................................................66
4 inwendige ballistiek ......................................................................................................................68
5 uitwendige ballistiek .....................................................................................................................68
3
, H1 INLEIDING
1 FORENSISCHE WETENSCHAPPEN
Forensische wetenschappen = de toepassing van alle wetenschappen die aangewend kunnen worden
bij het achterhalen van de waarheid en gebruikt worden voor gerechtelijke doeleinden
Criminalistiek = het forensisch technisch onderzoek = ontwikkelen en aanwenden van natuur-
wetenschappelijke en technische methoden en technieken om sporen van misdrijven te analyseren, te
itnerpreteren en te identificeren = toepassing van verschillende wetenschappen die vragen beantwoorden
met betrekking tot bewijsmateriaal in gerechtelijke onderzoeken (vb. vingerafdrukken, schoenafdrukken,
ballistiek…)
Forensische wetenschap Criminalistiek
= bredere term, dat het deel van de wetenschap = deel van de forensische wetenschappen,
omvat dat gebruikt wordt om een juridische vraag geheel van wetenschappelijke disciplines en
te beantwoorden technieken die sporen bestuderen die tijdens een
gerechtelijk onderzoek aangetroffen worden en
nuttig zijn om een misdrijf op te lossen
• Hoofddoel forensisch onderzoek: reconstrueren van een unieke gebeurtenis door middel van
wetenschappelijk sporenonderzoek → geeft antwoorden op vragen: wie, wat, waar, wanneer, hoe,
waarmee, waarom…
• Belang van de waarnemer: Crime Scene Officer als herkenner van relevante sporen (physical
evidence)
Subdomeinen binnen medische criminalistiek:
• Medisch (biologisch): DNA-analyse, bloedsporenpatroonanalyse, forensische odontologie,
forensische anthropologie, forensische pathologie/geneeskunde, forensische toxicologie
• Andere: fysisch (onderzoek fysische sporen) / chemische (chemische sporen) → niet organische
sporen worden behandeld door de fysische en chemische criminalistiek, microsporen,
verdovende middelen, wapens & munitie, digitale technologie en biometrie
HISTORIEK VAN FORENSISCHE WETENSCHAPPEN
+/- 250 BC:
• Erasistratus: Griekse arts – grondlegger van pathologische anatome/fysiologie
• Autopsies en vivisecties (op criminelen)
• Ontdekte dat hartritme stijgt bij liegen → 1e leugendetector is hierop gebaseerd
44 BC:
• Autopsie op Julius Caesar door Antistius
• 23 steekwonden waarvan 1 dodelijk
3e eeuw:
• Yi Yu Ju (China): een manuscript met een collectie misdrijven
• Man volgens echtgenote gestorven in brand → geen as in de mond: experiment met verbanden in
1 levend en 1 dood varken → echtgenote bekende
4
INHOUDSOPGAVE
H1 inleiding .................................................................................................................................. 4
1 forensische wetenschappen .......................................................................................................... 4
historiek van forensische wetenschappen ...................................................................................... 4
2 Criminalistiek is een wetenschap: .................................................................................................. 7
3 Principes van forensisch bewijs analyse: !....................................................................................... 8
Historiek: ...................................................................................................................................... 8
H2: plaats delict .......................................................................................................................... 15
1 forensisch (sporen)onderzoek .......................................................................................................15
Onderzoek van het plaats delict/crime scene: .............................................................................. 15
forensisch bewijs ........................................................................................................................ 16
2 plaats delict .................................................................................................................................17
wettelijke bepalingen................................................................................................................... 18
3 beheer van de plaats van de feiten .................................................................................................18
4 soorten sporen .............................................................................................................................21
chain of custody .......................................................................................................................... 22
GC1: Digitale afstapping FGP LIM ................................................................................................. 25
1 inleiding .......................................................................................................................................25
2 algemene principes ......................................................................................................................26
3 fases van het moordonderzoek......................................................................................................26
1 afstappingsfase ........................................................................................................................ 26
GC2: sporenonderzoek ter plaatse, CSI oost-vlaanderen .............................................................. 29
1 inleiding .......................................................................................................................................29
2 methodiek ....................................................................................................................................29
3 sporenonderzoek .........................................................................................................................30
4 technische reconstructie ..............................................................................................................30
GC3: mogelijkheden van DNA onderzoek bij een forensische expertise.......................................... 31
1 begrippen uit de genetica ..............................................................................................................31
wat is DNA?................................................................................................................................. 31
genetische merkers ..................................................................................................................... 33
bronnen van DNA ........................................................................................................................ 33
DNA-amplificatie (PCR) ............................................................................................................... 33
2 mitochondriaal DNA .....................................................................................................................34
3 het Y-chromosoom .......................................................................................................................34
1
, 4 organisatie van forensisch DNA onderzoek in BE ............................................................................34
GC4: forensische odontologie ...................................................................................................... 35
1 inleiding: definities........................................................................................................................35
2 tandheelkundige algemeenheden .................................................................................................35
3 historiek .......................................................................................................................................39
4 dentale identificatie ......................................................................................................................39
5 leeftijdsbepaling ...........................................................................................................................41
6 massarampen ..............................................................................................................................41
7 beetsporen en beetwonden ..........................................................................................................42
8 aangezichtsreconstructie .............................................................................................................43
GC5: dactyloscopie ..................................................................................................................... 44
1 inleiding .......................................................................................................................................44
Technische Wetenschappelijke Politie ......................................................................................... 44
2 fysiek bewijsmateriaal ..................................................................................................................44
3 historiek .......................................................................................................................................46
4 dactyloscopie ..............................................................................................................................47
5 biologische sporen .......................................................................................................................48
GC6: DVI ..................................................................................................................................... 50
1 structuur en taken DVI ..................................................................................................................50
2 berging – recovery .........................................................................................................................51
3 ante mortem ................................................................................................................................51
4 post mortem ................................................................................................................................51
5 vergelijking AM/PM .......................................................................................................................52
GC7: bloedspatpatroonanalyse.................................................................................................... 53
1 karakteristieken van bloed binnen bloedspatpatroonanalyse ..........................................................53
2 vorm van bloedspatten en de karakteristieken van de ondergrond ...................................................54
3 vorm van bloedspatten in functie van valhoek ................................................................................54
4 herkenning van bloedspatpatronen ...............................................................................................54
5 indeling van bloedspatpatronen ....................................................................................................57
6 reconstructie van bloedspatpatronen ............................................................................................58
7 praktijk .........................................................................................................................................59
GC8: brandonderzoek .................................................................................................................. 60
1 branddeskundige..........................................................................................................................60
2 onderzoek bij brand ......................................................................................................................62
2
,GC9: ballistiek............................................................................................................................. 66
1 aanstelling – uitvoering .................................................................................................................66
2 overzicht van de mogelijke opdrachten ..........................................................................................66
3 inleiding betreffende vuurwapens, munitie en ballistiek ..................................................................66
4 inwendige ballistiek ......................................................................................................................68
5 uitwendige ballistiek .....................................................................................................................68
3
, H1 INLEIDING
1 FORENSISCHE WETENSCHAPPEN
Forensische wetenschappen = de toepassing van alle wetenschappen die aangewend kunnen worden
bij het achterhalen van de waarheid en gebruikt worden voor gerechtelijke doeleinden
Criminalistiek = het forensisch technisch onderzoek = ontwikkelen en aanwenden van natuur-
wetenschappelijke en technische methoden en technieken om sporen van misdrijven te analyseren, te
itnerpreteren en te identificeren = toepassing van verschillende wetenschappen die vragen beantwoorden
met betrekking tot bewijsmateriaal in gerechtelijke onderzoeken (vb. vingerafdrukken, schoenafdrukken,
ballistiek…)
Forensische wetenschap Criminalistiek
= bredere term, dat het deel van de wetenschap = deel van de forensische wetenschappen,
omvat dat gebruikt wordt om een juridische vraag geheel van wetenschappelijke disciplines en
te beantwoorden technieken die sporen bestuderen die tijdens een
gerechtelijk onderzoek aangetroffen worden en
nuttig zijn om een misdrijf op te lossen
• Hoofddoel forensisch onderzoek: reconstrueren van een unieke gebeurtenis door middel van
wetenschappelijk sporenonderzoek → geeft antwoorden op vragen: wie, wat, waar, wanneer, hoe,
waarmee, waarom…
• Belang van de waarnemer: Crime Scene Officer als herkenner van relevante sporen (physical
evidence)
Subdomeinen binnen medische criminalistiek:
• Medisch (biologisch): DNA-analyse, bloedsporenpatroonanalyse, forensische odontologie,
forensische anthropologie, forensische pathologie/geneeskunde, forensische toxicologie
• Andere: fysisch (onderzoek fysische sporen) / chemische (chemische sporen) → niet organische
sporen worden behandeld door de fysische en chemische criminalistiek, microsporen,
verdovende middelen, wapens & munitie, digitale technologie en biometrie
HISTORIEK VAN FORENSISCHE WETENSCHAPPEN
+/- 250 BC:
• Erasistratus: Griekse arts – grondlegger van pathologische anatome/fysiologie
• Autopsies en vivisecties (op criminelen)
• Ontdekte dat hartritme stijgt bij liegen → 1e leugendetector is hierop gebaseerd
44 BC:
• Autopsie op Julius Caesar door Antistius
• 23 steekwonden waarvan 1 dodelijk
3e eeuw:
• Yi Yu Ju (China): een manuscript met een collectie misdrijven
• Man volgens echtgenote gestorven in brand → geen as in de mond: experiment met verbanden in
1 levend en 1 dood varken → echtgenote bekende
4
