SAMENVATTING BRONNEN
IN DE CRIMINOLOGIE
Victoire Garcia
VUB 2025 - 2026
,INHOUDSOPGAVE
hoorcollege 1: criminologie als wetenschap .................................................................................. 5
opwarmvraag ................................................................................................................................... 5
Criminologie als wetenschap? .......................................................................................................... 6
Het belang van kennisverwerving ...................................................................................................... 6
Alledaagse vs. wetenschappelijke kennis .......................................................................................... 7
Wetenschappelijke kennis ................................................................................................................ 7
Wetenschappelijke cyclus ................................................................................................................ 8
Is een bron wetenschappelijk? .......................................................................................................... 8
Is een bron wetenschappelijk? .......................................................................................................... 9
Criminologie .................................................................................................................................... 9
hoorcollege 2: Welke wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke bronnen gebruiken
criminologen? .............................................................................................................................10
herhaling ....................................................................................................................................... 10
Naar het einddoel: de individuele paper .......................................................................................... 10
Soorten bronnen ............................................................................................................................ 11
is een bron wetenschappelijk? ........................................................................................................ 11
boeken .......................................................................................................................................... 13
specifieke soorten ‘boeken’ ............................................................................................................ 15
woordenboeken ............................................................................................................................. 16
Encyclopedieën ............................................................................................................................. 16
handboeken .................................................................................................................................. 17
tijdschriften ................................................................................................................................... 18
tijdschriften ................................................................................................................................... 20
onderzoeksrapporten ..................................................................................................................... 21
Masterproeven en doctoraten ......................................................................................................... 22
internetbronnen ............................................................................................................................. 22
Overheidswebsites (ó NGO’s, sociale organisaties)........................................................................ 23
statistieken .................................................................................................................................... 23
rechtsbronnen (zie ook inleiding tot recht) ....................................................................................... 24
hiërarchie in wetgeving ................................................................................................................... 25
rechtspraak ................................................................................................................................... 25
non-fictie ....................................................................................................................................... 26
fictie .............................................................................................................................................. 26
, primaire versus secundaire bronnen ............................................................................................... 27
hoorcollege 3: Hoe ontwikkel ik een criminologisch relevante onderzoeksvraag? ..........................30
herhaling/opdracht ........................................................................................................................ 30
focus van deze les .......................................................................................................................... 30
probleemstelling ............................................................................................................................ 31
belang van de probleemstelling ...................................................................................................... 31
een thema/ ‘een probleem’? ........................................................................................................... 32
probleemstelling: van een probleem naar een onderzoeksvraag ....................................................... 33
Afbakeningsvragen (Mortelmans et al., 2020) ................................................................................... 36
voorbeelden .................................................................................................................................. 36
Probleemstelling: van een probleem naar een onderzoeksvraag ....................................................... 37
Mogelijke opbouw probleemstelling ................................................................................................ 37
aanpak .......................................................................................................................................... 37
probleemstelling kan bijgewerkt worden ......................................................................................... 38
hoorcollege 4: Hoe ontleed ik wetenschappelijke bronnen? ..........................................................39
focus in deze les ............................................................................................................................ 39
bronnen verwerken ........................................................................................................................ 39
systematische zoekstrategie........................................................................................................... 40
bronnen verwerken ........................................................................................................................ 40
bronnen selecteren ........................................................................................................................ 40
bronnen kritisch evalueren ............................................................................................................. 41
bronnen analyseren ....................................................................................................................... 42
hoorcollege 5: hoe ontleed ik rechtskundige bronnen en statistieken? ..........................................43
waarom is het recht zo belangrijk voor criminologen?....................................................................... 43
formele rechtsbronnen ................................................................................................................... 43
wetgeving ...................................................................................................................................... 43
hiërarchie wetgeving ...................................................................................................................... 44
eu wetgeving .................................................................................................................................. 44
nationale wetgeving ....................................................................................................................... 45
rechtspraak ................................................................................................................................... 46
rechtsleer ...................................................................................................................................... 46
statistieken .................................................................................................................................... 46
hoorcollege 6: q&A ......................................................................................................................48
voorbeeld van de test ..................................................................................................................... 49
,online module: elementen van een bron & soorten .......................................................................50
online module: verwijzen .............................................................................................................50
inleiding ......................................................................................................................................... 50
verwijzen in een tekst ..................................................................................................................... 51
citeren en parafraseren .................................................................................................................. 52
citeren ........................................................................................................................................ 52
parafraseren ............................................................................................................................... 52
verwijzen naar een secundaire bron ................................................................................................ 53
bronnenlijst ................................................................................................................................... 53
wie? .............................................................................................................................................. 54
wanneer? ...................................................................................................................................... 55
wat en waar?.................................................................................................................................. 55
Verwijzing naar een boek of een rapport........................................................................................ 55
Verwijzing naar een bijdrage in een verzamelwerk ......................................................................... 56
Verwijzing naar een tijdschriftartikel ............................................................................................. 56
Verwijzing naar een doctoraat of masterproef ............................................................................... 57
Verwijzing naar een krantenartikel ................................................................................................ 57
Verwijzing naar een website ......................................................................................................... 57
wetgeving & rechtspraak -> V&A ...................................................................................................... 58
oplossingen test online module verwijzen........................................................................................ 58
hoorcollege 7: Hoe verwerk ik wetenschappelijke literatuur in een geschreven tekst?....................59
focus van de les ............................................................................................................................. 59
naar een eigen wetenschappelijke tekst .......................................................................................... 59
Structuur van een wetenschappelijke paper - algemeen ................................................................... 60
Structuur van een wetenschappelijke paper – opdracht voor dit vak .................................................. 60
goede titel...................................................................................................................................... 61
probleemstelling (ca. 500 woorden) ................................................................................................ 61
methodologie (ca. 300 woorden) ..................................................................................................... 62
literatuuroverzicht (ca. 1600 woorden) ............................................................................................ 62
conclusie (ca. 300 woorden) ........................................................................................................... 65
bibliografie..................................................................................................................................... 65
Oefening ........................................................................................................................................ 66
work in progress!!! .......................................................................................................................... 66
retroplanning ................................................................................................................................. 66
schrijf een gestructureerde tekst ..................................................................................................... 66
Voorbeeld (Galvin & Galvin, 2017, pp. 99-100) ................................................................................. 67
Schrijf een goede inleiding en conclusie .......................................................................................... 67
, AI/wollig schrijven vs. Concreet en to the point ................................................................................ 68
Doe aan kennistransformatie .......................................................................................................... 68
Wees altijd (zelf)kritisch.................................................................................................................. 69
schrijf (ook) om te denken............................................................................................................... 70
herschrijf jouw paper ...................................................................................................................... 70
Ga voor een verzorgde afwerking ..................................................................................................... 71
hoorcollege 9: Hoe evalueer ik kwalitatief en kwantitatief onderzoek? ...........................................72
tweede zittijd ................................................................................................................................. 72
Vervangopdracht WPO ................................................................................................................... 72
Enkele veelgemaakte fouten in de test verwijzen .............................................................................. 73
wetenschappelijke cyclus .............................................................................................................. 74
emperisch onderzoek ..................................................................................................................... 74
Soorten kwantitatieve data (Maesschalck, 2026) ............................................................................. 75
emperisch onderzoek ..................................................................................................................... 76
(individuele) bevraging .................................................................................................................... 77
bevraging focusgroep ..................................................................................................................... 77
observaties .................................................................................................................................... 77
andere bronnen ............................................................................................................................. 77
analyse .......................................................................................................................................... 78
criteria kwalitatief onderzoek .......................................................................................................... 78
criteria kwantitatief onderzoek ........................................................................................................ 79
hoorcollege 10: collectieve feedback: taak probleemstelling & zoekstrategie ................................80
het naleven van de opgelegde vereisten .......................................................................................... 80
,HOORCOLLEGE 1: CRIMINOLOGIE ALS WETENSCHAP
OPWARMVRAAG
Schrikken hogere verkeersboetes bestuurders af om de verkeerswet te overtreden?
è Er zijn 3 mogelijke antwoorden -> maar er kan maar 1 juist antwoord zijn
è Ja, nee of sommige ja en anderen nee
è Data verzamelen, getuigenissen verzamelen (je hebt boete gekregen en ga je nu veranderen
van gedrag?)
è Methodologie -> methoden -> we zoeken naar een manier om antwoorden op
onderzoeksvragen te gaan vinden
è De manier waarop je onderzoek kan voeren
è Hoe je tot waarheid en antwoorden kunt komen
è Pakkans is belangrijker dan de hoogte van de verkeersboetes -> pakkans heeft veel meer impact
volgens onderzoek -> hoeveel controles voert men,….
Het belang van (wetenschappelijke) kennis (!)
è Via verschillende soorten bronnen (!)
Bronnen zoeken è Bronnen raadplegen è Bronnen verwerken = ONDERZOEK
In dit vak ligt de hoofdfocus op wetenschappelijke publicaties als bronnen = literatuuronderzoek
ó Empirisch onderzoek (= gebaseerd op waarnemingen van de sociale realiteit)
à Latere vakken: kwantitatief en kwalitatief criminologisch onderzoek
Wat is wetenschappelijke kennis? -> via verschillende soorten bronnen
Bronnen eerst vinden, dan lezen en dan verwerken -> onderzoek voeren dus
We gaan een literatuuronderzoek uitvoeren
Geen empirisch (waarnemen) onderzoek in dit vak!!
Leerlijn ‘Methoden van onderzoek’
• 1ste bachelor: Bronnen in de criminologie + Statistiek I
• 2de bachelor: Statistiek II + Kwantitatief criminologisch onderzoek
• 3de bachelor: Kwalitatief criminologisch onderzoek + Wetenschappelijke integriteit
• Master: Masterproef
è Maar ook in andere vakken, bv. papers schrijven, interviews afnemen,
cijfermateriaal verwerken, …
Methodologische leerlijn
Verwijzen is super belangrijk!
Wetenschappelijke integriteit= ethiek bij het doen van onderzoek
,Volgens regels van APA -> bij parafraseren moet je geen paginanummer vermelden, anders altijd
paginanummer overal bij zetten!!!
CRIMINOLOGIE ALS WETENSCHAP?
- Wat is wetenschap?
◦ Wat is kenmerkend voor wetenschappelijke publicaties?
- Criminologie als multi-/interdisciplinaire wetenschap
◦ Criminologisch relevante onderzoeksthema’s
Data op zich is niet voldoende om van wetenschap te kunnen spreken
HET BELANG VAN KENNISVERWERVING
Nieuwsgierigheid als een typisch menselijke eigenschap è Intrinsieke drang tot kennisverwerving met
als evolutionair doel het begrijpen (en het beheersen) van onze omgeving/de fysieke en sociale
werkelijkheid
à Noodzakelijk om doelen te bereiken (bv. een basketbalspeler die de bal in de ring wil
gooien)
à Wanneer we ons doel niet bereiken, beseffen we dat er iets aan onze kennis (ons
waarnemen, ons denken) schort
Geen wetenschappelijke uitspraak
Is alle kennis evenwaardig?
Objectiviteit/validiteit è Kennis moet in overeenstemming zijn met de realiteit, moet recht doen aan
het ‘onderzoeksobject’ (Breuls & Bougrine, 2022), moet overeenstemmen met dat wat het
‘onderzoeksobject’ toelaat erover te zeggen (Gutwirth & Christiaens, 2014)
◦ Corrigerende feedback (Huisman, 1996) è Zowel in de fysieke als in de sociale realiteit,
maar duidelijker/minder dubbelzinnig in de fysieke realiteit, bv. een orkaan vs. een lach
van een collega + complexiteit van menselijk gedrag (‘agency’) en menselijke structuren
(cf. sociaal geconstrueerd)
Betrouwbaarheid è Kennis moet op een relatief systematische, doordachte en transparante manier
tot stand komen, om te vermijden dat kennis (louter) afhankelijk is van toevallige factoren
◦ Mijn twee treinen hadden vertraging vandaag vs. Treinen hebben in 87% van de
gevallen vertraging
◦ Methodologie!!
Kennis moet in overeenstemming zijn met de realiteit
, ALLEDAAGSE VS. WETENSCHAPPELIJKE KENNIS
Demarcatiecriterium -> Wetenschapsfilosofisch vraagstuk met geen eenduidig antwoord (cf.
wijsbegeerte van het wetenschappelijk denken)
Doel: op tijd een cadeau kopen -> Kennis: de verjaardagsdatum van mijn mama
Doel: mijn trein halen -> Kennis: het vertrekuur van mijn trein
Doel: een cake bakken -> Kennis: het recept
è Wat is nodig om van wetenschappelijke kennis te kunnen spreken?
Demarcatie= onderscheid maken
WETENSCHAPPELIJKE KENNIS
Maatschappelijke relevantie è Overstijgen van persoonlijke relevantie; is niet eenduidig; voorwerp van
maatschappelijk/politiek debat
◦ Welke vragen zijn het waard om te onderzoeken?
◦ Wat moeten we nu met opgedane kennis doen?
= Ethische, politieke vragen ó Wetenschappelijke vragen
Wetenschappelijke relevantie è Bijdragen aan de reeds bestaande theorieën, wetenschappelijke
kennis, etc. met als doel de werkelijkheid beter te begrijpen (beschrijven en/of verklaren) = cumulatief
karakter van wetenschap ó Entertainment
Maar de vraag blijft: wat kenmerkt dan wetenschappelijke kennis?
Kennis moet relevant zijn om wetenschappelijk te zijn
Kennis zegt niet perse wat je moet doen
Keuze is onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek
Onderzoeksvraag mag geen ethisch politieke vraag zijn!!!
Ethisch politieke vraag: moeten we jury leden voor een assisen proces in een hotel steken zonder
toegang tot sociale media?
Wetenschappelijke vraag:
IN DE CRIMINOLOGIE
Victoire Garcia
VUB 2025 - 2026
,INHOUDSOPGAVE
hoorcollege 1: criminologie als wetenschap .................................................................................. 5
opwarmvraag ................................................................................................................................... 5
Criminologie als wetenschap? .......................................................................................................... 6
Het belang van kennisverwerving ...................................................................................................... 6
Alledaagse vs. wetenschappelijke kennis .......................................................................................... 7
Wetenschappelijke kennis ................................................................................................................ 7
Wetenschappelijke cyclus ................................................................................................................ 8
Is een bron wetenschappelijk? .......................................................................................................... 8
Is een bron wetenschappelijk? .......................................................................................................... 9
Criminologie .................................................................................................................................... 9
hoorcollege 2: Welke wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke bronnen gebruiken
criminologen? .............................................................................................................................10
herhaling ....................................................................................................................................... 10
Naar het einddoel: de individuele paper .......................................................................................... 10
Soorten bronnen ............................................................................................................................ 11
is een bron wetenschappelijk? ........................................................................................................ 11
boeken .......................................................................................................................................... 13
specifieke soorten ‘boeken’ ............................................................................................................ 15
woordenboeken ............................................................................................................................. 16
Encyclopedieën ............................................................................................................................. 16
handboeken .................................................................................................................................. 17
tijdschriften ................................................................................................................................... 18
tijdschriften ................................................................................................................................... 20
onderzoeksrapporten ..................................................................................................................... 21
Masterproeven en doctoraten ......................................................................................................... 22
internetbronnen ............................................................................................................................. 22
Overheidswebsites (ó NGO’s, sociale organisaties)........................................................................ 23
statistieken .................................................................................................................................... 23
rechtsbronnen (zie ook inleiding tot recht) ....................................................................................... 24
hiërarchie in wetgeving ................................................................................................................... 25
rechtspraak ................................................................................................................................... 25
non-fictie ....................................................................................................................................... 26
fictie .............................................................................................................................................. 26
, primaire versus secundaire bronnen ............................................................................................... 27
hoorcollege 3: Hoe ontwikkel ik een criminologisch relevante onderzoeksvraag? ..........................30
herhaling/opdracht ........................................................................................................................ 30
focus van deze les .......................................................................................................................... 30
probleemstelling ............................................................................................................................ 31
belang van de probleemstelling ...................................................................................................... 31
een thema/ ‘een probleem’? ........................................................................................................... 32
probleemstelling: van een probleem naar een onderzoeksvraag ....................................................... 33
Afbakeningsvragen (Mortelmans et al., 2020) ................................................................................... 36
voorbeelden .................................................................................................................................. 36
Probleemstelling: van een probleem naar een onderzoeksvraag ....................................................... 37
Mogelijke opbouw probleemstelling ................................................................................................ 37
aanpak .......................................................................................................................................... 37
probleemstelling kan bijgewerkt worden ......................................................................................... 38
hoorcollege 4: Hoe ontleed ik wetenschappelijke bronnen? ..........................................................39
focus in deze les ............................................................................................................................ 39
bronnen verwerken ........................................................................................................................ 39
systematische zoekstrategie........................................................................................................... 40
bronnen verwerken ........................................................................................................................ 40
bronnen selecteren ........................................................................................................................ 40
bronnen kritisch evalueren ............................................................................................................. 41
bronnen analyseren ....................................................................................................................... 42
hoorcollege 5: hoe ontleed ik rechtskundige bronnen en statistieken? ..........................................43
waarom is het recht zo belangrijk voor criminologen?....................................................................... 43
formele rechtsbronnen ................................................................................................................... 43
wetgeving ...................................................................................................................................... 43
hiërarchie wetgeving ...................................................................................................................... 44
eu wetgeving .................................................................................................................................. 44
nationale wetgeving ....................................................................................................................... 45
rechtspraak ................................................................................................................................... 46
rechtsleer ...................................................................................................................................... 46
statistieken .................................................................................................................................... 46
hoorcollege 6: q&A ......................................................................................................................48
voorbeeld van de test ..................................................................................................................... 49
,online module: elementen van een bron & soorten .......................................................................50
online module: verwijzen .............................................................................................................50
inleiding ......................................................................................................................................... 50
verwijzen in een tekst ..................................................................................................................... 51
citeren en parafraseren .................................................................................................................. 52
citeren ........................................................................................................................................ 52
parafraseren ............................................................................................................................... 52
verwijzen naar een secundaire bron ................................................................................................ 53
bronnenlijst ................................................................................................................................... 53
wie? .............................................................................................................................................. 54
wanneer? ...................................................................................................................................... 55
wat en waar?.................................................................................................................................. 55
Verwijzing naar een boek of een rapport........................................................................................ 55
Verwijzing naar een bijdrage in een verzamelwerk ......................................................................... 56
Verwijzing naar een tijdschriftartikel ............................................................................................. 56
Verwijzing naar een doctoraat of masterproef ............................................................................... 57
Verwijzing naar een krantenartikel ................................................................................................ 57
Verwijzing naar een website ......................................................................................................... 57
wetgeving & rechtspraak -> V&A ...................................................................................................... 58
oplossingen test online module verwijzen........................................................................................ 58
hoorcollege 7: Hoe verwerk ik wetenschappelijke literatuur in een geschreven tekst?....................59
focus van de les ............................................................................................................................. 59
naar een eigen wetenschappelijke tekst .......................................................................................... 59
Structuur van een wetenschappelijke paper - algemeen ................................................................... 60
Structuur van een wetenschappelijke paper – opdracht voor dit vak .................................................. 60
goede titel...................................................................................................................................... 61
probleemstelling (ca. 500 woorden) ................................................................................................ 61
methodologie (ca. 300 woorden) ..................................................................................................... 62
literatuuroverzicht (ca. 1600 woorden) ............................................................................................ 62
conclusie (ca. 300 woorden) ........................................................................................................... 65
bibliografie..................................................................................................................................... 65
Oefening ........................................................................................................................................ 66
work in progress!!! .......................................................................................................................... 66
retroplanning ................................................................................................................................. 66
schrijf een gestructureerde tekst ..................................................................................................... 66
Voorbeeld (Galvin & Galvin, 2017, pp. 99-100) ................................................................................. 67
Schrijf een goede inleiding en conclusie .......................................................................................... 67
, AI/wollig schrijven vs. Concreet en to the point ................................................................................ 68
Doe aan kennistransformatie .......................................................................................................... 68
Wees altijd (zelf)kritisch.................................................................................................................. 69
schrijf (ook) om te denken............................................................................................................... 70
herschrijf jouw paper ...................................................................................................................... 70
Ga voor een verzorgde afwerking ..................................................................................................... 71
hoorcollege 9: Hoe evalueer ik kwalitatief en kwantitatief onderzoek? ...........................................72
tweede zittijd ................................................................................................................................. 72
Vervangopdracht WPO ................................................................................................................... 72
Enkele veelgemaakte fouten in de test verwijzen .............................................................................. 73
wetenschappelijke cyclus .............................................................................................................. 74
emperisch onderzoek ..................................................................................................................... 74
Soorten kwantitatieve data (Maesschalck, 2026) ............................................................................. 75
emperisch onderzoek ..................................................................................................................... 76
(individuele) bevraging .................................................................................................................... 77
bevraging focusgroep ..................................................................................................................... 77
observaties .................................................................................................................................... 77
andere bronnen ............................................................................................................................. 77
analyse .......................................................................................................................................... 78
criteria kwalitatief onderzoek .......................................................................................................... 78
criteria kwantitatief onderzoek ........................................................................................................ 79
hoorcollege 10: collectieve feedback: taak probleemstelling & zoekstrategie ................................80
het naleven van de opgelegde vereisten .......................................................................................... 80
,HOORCOLLEGE 1: CRIMINOLOGIE ALS WETENSCHAP
OPWARMVRAAG
Schrikken hogere verkeersboetes bestuurders af om de verkeerswet te overtreden?
è Er zijn 3 mogelijke antwoorden -> maar er kan maar 1 juist antwoord zijn
è Ja, nee of sommige ja en anderen nee
è Data verzamelen, getuigenissen verzamelen (je hebt boete gekregen en ga je nu veranderen
van gedrag?)
è Methodologie -> methoden -> we zoeken naar een manier om antwoorden op
onderzoeksvragen te gaan vinden
è De manier waarop je onderzoek kan voeren
è Hoe je tot waarheid en antwoorden kunt komen
è Pakkans is belangrijker dan de hoogte van de verkeersboetes -> pakkans heeft veel meer impact
volgens onderzoek -> hoeveel controles voert men,….
Het belang van (wetenschappelijke) kennis (!)
è Via verschillende soorten bronnen (!)
Bronnen zoeken è Bronnen raadplegen è Bronnen verwerken = ONDERZOEK
In dit vak ligt de hoofdfocus op wetenschappelijke publicaties als bronnen = literatuuronderzoek
ó Empirisch onderzoek (= gebaseerd op waarnemingen van de sociale realiteit)
à Latere vakken: kwantitatief en kwalitatief criminologisch onderzoek
Wat is wetenschappelijke kennis? -> via verschillende soorten bronnen
Bronnen eerst vinden, dan lezen en dan verwerken -> onderzoek voeren dus
We gaan een literatuuronderzoek uitvoeren
Geen empirisch (waarnemen) onderzoek in dit vak!!
Leerlijn ‘Methoden van onderzoek’
• 1ste bachelor: Bronnen in de criminologie + Statistiek I
• 2de bachelor: Statistiek II + Kwantitatief criminologisch onderzoek
• 3de bachelor: Kwalitatief criminologisch onderzoek + Wetenschappelijke integriteit
• Master: Masterproef
è Maar ook in andere vakken, bv. papers schrijven, interviews afnemen,
cijfermateriaal verwerken, …
Methodologische leerlijn
Verwijzen is super belangrijk!
Wetenschappelijke integriteit= ethiek bij het doen van onderzoek
,Volgens regels van APA -> bij parafraseren moet je geen paginanummer vermelden, anders altijd
paginanummer overal bij zetten!!!
CRIMINOLOGIE ALS WETENSCHAP?
- Wat is wetenschap?
◦ Wat is kenmerkend voor wetenschappelijke publicaties?
- Criminologie als multi-/interdisciplinaire wetenschap
◦ Criminologisch relevante onderzoeksthema’s
Data op zich is niet voldoende om van wetenschap te kunnen spreken
HET BELANG VAN KENNISVERWERVING
Nieuwsgierigheid als een typisch menselijke eigenschap è Intrinsieke drang tot kennisverwerving met
als evolutionair doel het begrijpen (en het beheersen) van onze omgeving/de fysieke en sociale
werkelijkheid
à Noodzakelijk om doelen te bereiken (bv. een basketbalspeler die de bal in de ring wil
gooien)
à Wanneer we ons doel niet bereiken, beseffen we dat er iets aan onze kennis (ons
waarnemen, ons denken) schort
Geen wetenschappelijke uitspraak
Is alle kennis evenwaardig?
Objectiviteit/validiteit è Kennis moet in overeenstemming zijn met de realiteit, moet recht doen aan
het ‘onderzoeksobject’ (Breuls & Bougrine, 2022), moet overeenstemmen met dat wat het
‘onderzoeksobject’ toelaat erover te zeggen (Gutwirth & Christiaens, 2014)
◦ Corrigerende feedback (Huisman, 1996) è Zowel in de fysieke als in de sociale realiteit,
maar duidelijker/minder dubbelzinnig in de fysieke realiteit, bv. een orkaan vs. een lach
van een collega + complexiteit van menselijk gedrag (‘agency’) en menselijke structuren
(cf. sociaal geconstrueerd)
Betrouwbaarheid è Kennis moet op een relatief systematische, doordachte en transparante manier
tot stand komen, om te vermijden dat kennis (louter) afhankelijk is van toevallige factoren
◦ Mijn twee treinen hadden vertraging vandaag vs. Treinen hebben in 87% van de
gevallen vertraging
◦ Methodologie!!
Kennis moet in overeenstemming zijn met de realiteit
, ALLEDAAGSE VS. WETENSCHAPPELIJKE KENNIS
Demarcatiecriterium -> Wetenschapsfilosofisch vraagstuk met geen eenduidig antwoord (cf.
wijsbegeerte van het wetenschappelijk denken)
Doel: op tijd een cadeau kopen -> Kennis: de verjaardagsdatum van mijn mama
Doel: mijn trein halen -> Kennis: het vertrekuur van mijn trein
Doel: een cake bakken -> Kennis: het recept
è Wat is nodig om van wetenschappelijke kennis te kunnen spreken?
Demarcatie= onderscheid maken
WETENSCHAPPELIJKE KENNIS
Maatschappelijke relevantie è Overstijgen van persoonlijke relevantie; is niet eenduidig; voorwerp van
maatschappelijk/politiek debat
◦ Welke vragen zijn het waard om te onderzoeken?
◦ Wat moeten we nu met opgedane kennis doen?
= Ethische, politieke vragen ó Wetenschappelijke vragen
Wetenschappelijke relevantie è Bijdragen aan de reeds bestaande theorieën, wetenschappelijke
kennis, etc. met als doel de werkelijkheid beter te begrijpen (beschrijven en/of verklaren) = cumulatief
karakter van wetenschap ó Entertainment
Maar de vraag blijft: wat kenmerkt dan wetenschappelijke kennis?
Kennis moet relevant zijn om wetenschappelijk te zijn
Kennis zegt niet perse wat je moet doen
Keuze is onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek
Onderzoeksvraag mag geen ethisch politieke vraag zijn!!!
Ethisch politieke vraag: moeten we jury leden voor een assisen proces in een hotel steken zonder
toegang tot sociale media?
Wetenschappelijke vraag:
