Jager en voedselverzamelaars (deze periode: paleolithicum)
- Regels en gebruiken over bezit en gebruik van goederen:
Oogst en wild - Regel apart : wie mag jagen, wie oogst
menselijke arbeid - Wie moet jagen, werken: iedereen 1 ding=> geen belang niet goed
maatschappij moet verscheiden zijn
heilige kennis: - onderscheid regels tussen mensen onderling en regels van bovenmenselijke
dimensies maar niet beschikbaar voor iedereen=> enkel als je bepaalde
dingen doet
land en - Collectieve aanspraken ook indv maar op 1 specifiek iets bv: waterput
waterbronnen: - Heilige plekken? niet voor iedereen toegankelijk >< vrouwen, kinderen
- Andere clans? afspraken (in principe wederkerig)
roerende goederen - Individuele aanspraken (weerspiegelt investering voor verwering/vaardiging)
(gereedschap, - Daardoor: basis onroerende goederen te kunne schenken en uitwisselen (en
wapens, kookgerei, tussen clans)
voedsel,… behoren - In sjvv: kosteloze hulpverlening, ruil ontstaat (andere samenlevingen:
toe aan indv) contractenrecht )
- Twee soorten clans : (uitwisseling goederen)
Onmiddelijke wederkerige clans Uitgestelde wederkerige clans
Goederen en Onmiddellijk verbruikt Bewaring en onderhoud van plekken
voedsel
Gereedschappen Weinig tijd en dergelijk in Arbeidsintensieve artefacten (boten,
geinvesteerd netten) => langdurige termijn levert iets op.
Langdurige Amper => zeer flexibel => Uithuwelijken: mannen beshcikken voer de
engagementen gemakkelijk losscheuren en eigen bevoegdheid om hun vrouwelijke
weg gaan. nakomelingen uit te huwelijken
Gevolg uitgestelde wc=> meer en uitgebreidere individuele aanspraken op goederen
, Jagervoedselverzamelaars Chiefdoms
Wanneer +- 12.000 vCHR rond 1500 vc
kenmerken - clans van 25 mensen Kenmerken:
(famileibanden) en maken deel uit - Groepen 100-10.000
van grotere netwerken - Sedentair (>< nomadisch, sjvv)
- egalitair (geen hierarchie => - Erfelijke sociale stratificatie en meer
leiderschap? enkel op beslissen de ongelijkheid
momenten en na oplossing ‘weg’ o Duidelijke onderscheiden rollen chiefdoms
- basis voor leiderschap: persoonlijke § Erfelijke leider (chef) deel eliteklassse
kwaliteiten (vaardigheden jager of die heersen over krijgers,
krijger, status v oudere,..) ambachtslieden, gewone mensen
- goederendeling en wederkeringheid: (doen aan landbouw) => ongelijkheid
erg gebruikelijk (wie meer heeft § Chef? aanzien als goddelijke persoon:
draagt meer bij) ‘stammen’ af van gpden, geesten,…,
• uitz: kracht of vaardigheid in
polynesie
§ Uiting in taken en goederenverdeling:
meer goederen chef en elite dan pas
gewone
o Waarom? onduidelijk
§ Functioneel: noodzakelijk voor
coordinatie
§ Conflict: winnaars compettitie mbt
status rijkdom en macht
Regels en - Ook vertrouw met gedragsregels en - Over persoonlijk letsel, huweljiksbeperkingen:
gebruiken voorschriften over persoonlijk letsel, zie sjw (zelfde)
huwelijksbpeerkingen
o Regels over diefstel, overspel, - Goederenverdeling? Anders sjvv (zie svj boven)
incest o Hierarchisch ipv wederkerig
o Verschil doodslag wegens o Basis= overgang naar sedentair: niet
woede vs recidive doodslag zomaar weg gaan: landbouw doen enz
(meest bedreigend) strengere manier omgaan met die
§ straf door naasten v goederen
overledene uitgevoerd, en is o Zeggenschap chef:
op voorhand toegestaan en § Rol bovenmenselijke status en uitz
gelegitimiteerd door de krachten (legitimeert zeggenschap):
maatschappij (tegen oog oog zorgen voor voortbestaan
tand) § Anderen: in ruil arbeid, goederen
verschuldigd
§ ook risico voor chef: alles alles goed
gaat ok voor chef, ramp? mogelijk
afzetting. Veel krijgen= weer veel
uitdelen: niet in staat uitdeling?
mogelijke afzetting!
Gelijk nu vb: woonwagen bewoners: gelijkenissen - Mafia clans ook sterke formele gelijkenissen
jvv, ontstond vroeger maar nog steeds met chiefdoms qwa organisatie
relevant
- chiefdoms: groepen van mensen duideljk afgepbakende rollen >< jvv
- ‘Lagen’ chafs: bovenaan opperchef onderaan; onderchef
- niet meer gelijk maar hierarchisch >< jvv, chefs hebben zeggenschap!
- Regels en gebruiken over bezit en gebruik van goederen:
Oogst en wild - Regel apart : wie mag jagen, wie oogst
menselijke arbeid - Wie moet jagen, werken: iedereen 1 ding=> geen belang niet goed
maatschappij moet verscheiden zijn
heilige kennis: - onderscheid regels tussen mensen onderling en regels van bovenmenselijke
dimensies maar niet beschikbaar voor iedereen=> enkel als je bepaalde
dingen doet
land en - Collectieve aanspraken ook indv maar op 1 specifiek iets bv: waterput
waterbronnen: - Heilige plekken? niet voor iedereen toegankelijk >< vrouwen, kinderen
- Andere clans? afspraken (in principe wederkerig)
roerende goederen - Individuele aanspraken (weerspiegelt investering voor verwering/vaardiging)
(gereedschap, - Daardoor: basis onroerende goederen te kunne schenken en uitwisselen (en
wapens, kookgerei, tussen clans)
voedsel,… behoren - In sjvv: kosteloze hulpverlening, ruil ontstaat (andere samenlevingen:
toe aan indv) contractenrecht )
- Twee soorten clans : (uitwisseling goederen)
Onmiddelijke wederkerige clans Uitgestelde wederkerige clans
Goederen en Onmiddellijk verbruikt Bewaring en onderhoud van plekken
voedsel
Gereedschappen Weinig tijd en dergelijk in Arbeidsintensieve artefacten (boten,
geinvesteerd netten) => langdurige termijn levert iets op.
Langdurige Amper => zeer flexibel => Uithuwelijken: mannen beshcikken voer de
engagementen gemakkelijk losscheuren en eigen bevoegdheid om hun vrouwelijke
weg gaan. nakomelingen uit te huwelijken
Gevolg uitgestelde wc=> meer en uitgebreidere individuele aanspraken op goederen
, Jagervoedselverzamelaars Chiefdoms
Wanneer +- 12.000 vCHR rond 1500 vc
kenmerken - clans van 25 mensen Kenmerken:
(famileibanden) en maken deel uit - Groepen 100-10.000
van grotere netwerken - Sedentair (>< nomadisch, sjvv)
- egalitair (geen hierarchie => - Erfelijke sociale stratificatie en meer
leiderschap? enkel op beslissen de ongelijkheid
momenten en na oplossing ‘weg’ o Duidelijke onderscheiden rollen chiefdoms
- basis voor leiderschap: persoonlijke § Erfelijke leider (chef) deel eliteklassse
kwaliteiten (vaardigheden jager of die heersen over krijgers,
krijger, status v oudere,..) ambachtslieden, gewone mensen
- goederendeling en wederkeringheid: (doen aan landbouw) => ongelijkheid
erg gebruikelijk (wie meer heeft § Chef? aanzien als goddelijke persoon:
draagt meer bij) ‘stammen’ af van gpden, geesten,…,
• uitz: kracht of vaardigheid in
polynesie
§ Uiting in taken en goederenverdeling:
meer goederen chef en elite dan pas
gewone
o Waarom? onduidelijk
§ Functioneel: noodzakelijk voor
coordinatie
§ Conflict: winnaars compettitie mbt
status rijkdom en macht
Regels en - Ook vertrouw met gedragsregels en - Over persoonlijk letsel, huweljiksbeperkingen:
gebruiken voorschriften over persoonlijk letsel, zie sjw (zelfde)
huwelijksbpeerkingen
o Regels over diefstel, overspel, - Goederenverdeling? Anders sjvv (zie svj boven)
incest o Hierarchisch ipv wederkerig
o Verschil doodslag wegens o Basis= overgang naar sedentair: niet
woede vs recidive doodslag zomaar weg gaan: landbouw doen enz
(meest bedreigend) strengere manier omgaan met die
§ straf door naasten v goederen
overledene uitgevoerd, en is o Zeggenschap chef:
op voorhand toegestaan en § Rol bovenmenselijke status en uitz
gelegitimiteerd door de krachten (legitimeert zeggenschap):
maatschappij (tegen oog oog zorgen voor voortbestaan
tand) § Anderen: in ruil arbeid, goederen
verschuldigd
§ ook risico voor chef: alles alles goed
gaat ok voor chef, ramp? mogelijk
afzetting. Veel krijgen= weer veel
uitdelen: niet in staat uitdeling?
mogelijke afzetting!
Gelijk nu vb: woonwagen bewoners: gelijkenissen - Mafia clans ook sterke formele gelijkenissen
jvv, ontstond vroeger maar nog steeds met chiefdoms qwa organisatie
relevant
- chiefdoms: groepen van mensen duideljk afgepbakende rollen >< jvv
- ‘Lagen’ chafs: bovenaan opperchef onderaan; onderchef
- niet meer gelijk maar hierarchisch >< jvv, chefs hebben zeggenschap!
