Onderzoek doen voor de opdrachtgever
Hoe begin je met het onderzoeken van een probleem?
Probleemdefinitie: Formuleer duidelijk wat het probleem is. Begrijp wat het bedrijf wil
oplossen en welke informatie daarvoor nodig is.
Doel bepalen: Stel vast welk resultaat het onderzoek moet opleveren (bijvoorbeeld inzicht,
strategie of oplossing).
Informatie verzamelen: Verzamel relevante informatie door literatuuronderzoek,
interviews, enquêtes of data-analyse.
Afbakening: Focus op specifieke aspecten van het probleem om het onderzoek haalbaar
en gericht te maken.
Methodologie kiezen: Selecteer methoden om gegevens te verzamelen en analyseren,
bijvoorbeeld kwalitatief (interviews) of kwantitatief (statistieken).
Wat is het verschil tussen goed en minder goed onderzoek?
Goed onderzoek:
Is gebaseerd op een duidelijke onderzoeksvraag.
Gebruikt betrouwbare, actuele en relevante bronnen.
Toont een logische samenhang tussen data, analyse en conclusies.
Is objectief, controleerbaar en herhaalbaar.
Minder goed onderzoek:
Mist focus of duidelijke doelen.
Gebruikt onbetrouwbare of irrelevante bronnen.
Neemt aannames voor waar aan zonder deze te testen.
Is slordig of subjectief, wat leidt tot misleidende resultaten.
Waarom is het verwijzen naar bronnen belangrijk?
Betrouwbaarheid: Het laat zien dat je onderzoek is gebaseerd op feiten en erkende
informatiebronnen.
Transparantie: Lezers kunnen de informatie controleren en valideren.
Eerlijkheid: Door bronnen te noemen, voorkom je plagiaat en respecteer je het werk van
anderen.
Onderbouwing: Het versterkt je argumenten en geeft je onderzoek meer
geloofwaardigheid.
Hoe begin je met literatuuronderzoek?
1. Wat zoek ik? Orienteren en onderwerp bepalen
Literatuurstudie naar onderwerp:
1. Onderwerp (centraal thema) bepalen
2. Onderzoeksvraag formuleren
3. Selectie van sleutelbegrippen uit de onderzoeksvraag
4. Lijst van zoektermen (vanuit sleutelbegrippen)
5. Geschikte literatuurbestanden selecteren
6. Literatuurbestanden doorzoeken naar relevante artikelen
7. Literatuurlijst
2. Hoe zoek ik? Trefwoorden en zoekmethodes
Phrase search: gebruik de phrase search (frase), de dubbele aanhalingstekens “”, als je op een
exacte combinatie van woorden of een begrip bestaande uit meerdere woorden wilt zoeken.
Booleaanse operatoren (AND/OR): wanneer er twee termen met AND worden verbonden
moeten beide zoektermen in het artikel staan. Wanneer twee termen met OR worden verbonden
moet een artikel of de ene term, of de andere term, of allebei de termen bevatten. Met OR krijg je
dus meer zoekresultaten.
Observatievormen
1. Participerende observaties: De observator neemt actief deel aan de situatie. Dit geeft
diepgaand inzicht, maar kan subjectiviteit vergroten (Bijv. De observator doet mee aan een
les in een klaslokaal om groepsdynamiek te begrijpen).
2. Verhulde observaties: De observator blijft onopgemerkt. Dit voorkomt beïnvloeding van
gedrag, maar roept ethische vragen op (Bijv. Een winkelmanager observeert klanten via
camerabeelden om koopgedrag te analyseren).
3. Gestructureerde observaties: De observatie volgt een vast plan of checklist. Het is
objectief en geschikt voor vergelijkingen, maar mist flexibiliteit (Bijv. Een onderzoeker
gebruikt een checklist om te registreren hoe vaak leerlingen hun hand opsteken in een les).
,3. Waar zoek ik? Bronnen kiezen
4. Geschikte literatuurbestanden selecteren
5. Literatuurbestanden doorzoeken naar relevante artikelen
6. Literatuurlijst
Qua theorie mbt van deskresearch komt aan bod:
1. Vinden en gebruiken van bronnen,
2. Beoordelen van de betrouwbaarheid dmv CRAAP
3. Refereren naar bronnen mbv Endnote software
Zoeken: Oriënteren en zoektermen verzamelen
• Zoek in de breedte naar informatie over je onderwerp om deze te verkennen en
zoektermen te verzamelen zodat je gericht op zoek kunt naar informatie
• Maak gebruik van Wikipedia als hulpbron voor het verzamelen van Nederlandse &
Engelse zoektermen
• Moeite met Engels? Gebruik DeepL of maak gebruik van Van Dale Woordenboeken
"In de breedte naar informatie zoeken" betekent dat je informatie verzamelt uit een breed
scala aan bronnen en perspectieven, in plaats van je te concentreren op slechts één of enkele
bronnen.
Dit helpt om een completer en evenwichtiger beeld van een onderwerp te krijgen en om bias te
verminderen.
Door informatie in de breedte te zoeken, krijg je een meer genuanceerd en robuust begrip van
complexe onderwerpen.
• Verschillende mediatypes:
• Boeken: Raadpleeg zowel populaire als academische boeken.
• Artikelen: Lees wetenschappelijke tijdschriften, nieuwsartikelen, opiniestukken en
blogs.
• Multimedia: Kijk naar documentaires, luister naar podcasts en bekijk infographics en
video's.
• Diverse bronnen:
• Nieuwskanalen: Lees nieuws van verschillende kranten, tijdschriften en online
nieuwsplatforms. Probeer zowel lokale als internationale bronnen te betrekken.
• Organisaties: Kijk naar informatie van verschillende belangengroepen, non-
profitorganisaties, overheidsinstanties en bedrijven.
• Academische en wetenschappelijke literatuur: Zoek naar peer-reviewed artikelen en
studies.
• Perspectieven en meningen:
• Politieke spectrum: Lees en vergelijk bronnen die verschillende politieke
standpunten vertegenwoordigen.
• Culturele en geografische diversiteit: Zoek naar informatie uit verschillende
culturen en landen om een globaal perspectief te krijgen.
• Vakgebieden: Combineer inzichten uit verschillende disciplines, zoals economie,
sociologie, psychologie en technologie.
• Primair en secundair bronnenmateriaal:
• Primair bronnenmateriaal: Originele documenten, ooggetuigenverslagen,
statistieken en datasets.
• Secundair bronnenmateriaal: Analyses, interpretaties en samenvattingen van
primair bronnenmateriaal.
• Fact-checking en verificatie:
• Fact-check websites: Gebruik platforms zoals Snopes, FactCheck.org en PolitiFact
om beweringen te controleren.
• Cross-referencing: Vergelijk informatie uit verschillende bronnen om te zien of ze
overeenkomen en elkaar ondersteunen.
Voorbeeld onderzoek naar Klimaatverandering
In de breedte naar informatie zoeken zou betekenen:
• Artikelen lezen van wetenschappelijke tijdschriften zoals Nature of Science.
• Rapporten bekijken van internationale organisaties zoals het IPCC (Intergovernmental
Panel on Climate Change).
• Nieuwsartikelen lezen van verschillende media, zoals BBC, CNN en Al Jazeera.
• Opinies en blogs lezen van zowel voorstanders als sceptici van klimaatverandering.
• Documentaires bekijken zoals "An Inconvenient Truth" en "Before the Flood".
• Informatie verzamelen van milieuorganisaties zoals Greenpeace en van energiebedrijven.
Betrouwbaarheid en validiteit is belangrijk, komt later.
, Elk soort informatie heeft zijn eigen vindplaats
Waar vind je…?
Nieuws
Theorie
Wetgeving
Marktrapporten
Bedrijfsinformatie
Info over trends
Toepassing van een theorie
Surface Web: handig om je te oriënteren op het onderwerp, om alternatieve zoektermen en
synoniemen te verzamelen en om de stakeholders van je markt te achterhalen.
Deep Web: is voor literatuuronderzoek. Stel jezelf altijd de vraag ‘’waar vind ik de informatie om
mijn vragen te beantwoorden?
Denk bijvoorbeeld aan databanken – One Business kun je een vorobeeld van het gebruik van de
phrase search en Booleaanse operatoren laten zien.
Het type informatie bepaalt WAAR je moet gaan zoeken!
4. Wat heb ik gevonden? Relevant en betrouwbaar?
CRAAP of crap?
Currency = Is de informatie voldoende actueel?
Relevance = Sluit het aan bij mijn zoekvraag?
Authority = Wie is de auteur of uitgever?
Accuracy = Is de informatie correct? Zijn er bronvermeldingen?
Purpose = Wat is het doel van de informatie? Is de bron onafhankelijk?
Een bron = geen bron
Websites
Voor internetpagina's: neem een paar extra stappen.
• Wie heeft de informatie gepubliceerd?
• Wie is de eigenaar van de website?
• Wordt de website gesponsord?
• Is reclame het doel van deze website?
• Werken de links?
ChatGPT
ChatGPT (of andere GenAI-tools) is te gebruiken als informatiebron, maar let op:
• Dat ChatGPT slecht onderscheid kan maken tussen correcte informatie en
desinformatie/nepnieuws
• Het niet (altijd) te achterhalen is waar de informatie vandaan komt omdat de
bronvermeldingen die ChatGPT genereerd niet altijd correct zijn en kunnen bestaan uit:
• Niet bestaande bronnen
• Bronnen die niks met het onderwerp te maken hebben
• Controleer de bronnen van ChatGPT dus altijd extra goed!
Hoe begin je met het onderzoeken van een probleem?
Probleemdefinitie: Formuleer duidelijk wat het probleem is. Begrijp wat het bedrijf wil
oplossen en welke informatie daarvoor nodig is.
Doel bepalen: Stel vast welk resultaat het onderzoek moet opleveren (bijvoorbeeld inzicht,
strategie of oplossing).
Informatie verzamelen: Verzamel relevante informatie door literatuuronderzoek,
interviews, enquêtes of data-analyse.
Afbakening: Focus op specifieke aspecten van het probleem om het onderzoek haalbaar
en gericht te maken.
Methodologie kiezen: Selecteer methoden om gegevens te verzamelen en analyseren,
bijvoorbeeld kwalitatief (interviews) of kwantitatief (statistieken).
Wat is het verschil tussen goed en minder goed onderzoek?
Goed onderzoek:
Is gebaseerd op een duidelijke onderzoeksvraag.
Gebruikt betrouwbare, actuele en relevante bronnen.
Toont een logische samenhang tussen data, analyse en conclusies.
Is objectief, controleerbaar en herhaalbaar.
Minder goed onderzoek:
Mist focus of duidelijke doelen.
Gebruikt onbetrouwbare of irrelevante bronnen.
Neemt aannames voor waar aan zonder deze te testen.
Is slordig of subjectief, wat leidt tot misleidende resultaten.
Waarom is het verwijzen naar bronnen belangrijk?
Betrouwbaarheid: Het laat zien dat je onderzoek is gebaseerd op feiten en erkende
informatiebronnen.
Transparantie: Lezers kunnen de informatie controleren en valideren.
Eerlijkheid: Door bronnen te noemen, voorkom je plagiaat en respecteer je het werk van
anderen.
Onderbouwing: Het versterkt je argumenten en geeft je onderzoek meer
geloofwaardigheid.
Hoe begin je met literatuuronderzoek?
1. Wat zoek ik? Orienteren en onderwerp bepalen
Literatuurstudie naar onderwerp:
1. Onderwerp (centraal thema) bepalen
2. Onderzoeksvraag formuleren
3. Selectie van sleutelbegrippen uit de onderzoeksvraag
4. Lijst van zoektermen (vanuit sleutelbegrippen)
5. Geschikte literatuurbestanden selecteren
6. Literatuurbestanden doorzoeken naar relevante artikelen
7. Literatuurlijst
2. Hoe zoek ik? Trefwoorden en zoekmethodes
Phrase search: gebruik de phrase search (frase), de dubbele aanhalingstekens “”, als je op een
exacte combinatie van woorden of een begrip bestaande uit meerdere woorden wilt zoeken.
Booleaanse operatoren (AND/OR): wanneer er twee termen met AND worden verbonden
moeten beide zoektermen in het artikel staan. Wanneer twee termen met OR worden verbonden
moet een artikel of de ene term, of de andere term, of allebei de termen bevatten. Met OR krijg je
dus meer zoekresultaten.
Observatievormen
1. Participerende observaties: De observator neemt actief deel aan de situatie. Dit geeft
diepgaand inzicht, maar kan subjectiviteit vergroten (Bijv. De observator doet mee aan een
les in een klaslokaal om groepsdynamiek te begrijpen).
2. Verhulde observaties: De observator blijft onopgemerkt. Dit voorkomt beïnvloeding van
gedrag, maar roept ethische vragen op (Bijv. Een winkelmanager observeert klanten via
camerabeelden om koopgedrag te analyseren).
3. Gestructureerde observaties: De observatie volgt een vast plan of checklist. Het is
objectief en geschikt voor vergelijkingen, maar mist flexibiliteit (Bijv. Een onderzoeker
gebruikt een checklist om te registreren hoe vaak leerlingen hun hand opsteken in een les).
,3. Waar zoek ik? Bronnen kiezen
4. Geschikte literatuurbestanden selecteren
5. Literatuurbestanden doorzoeken naar relevante artikelen
6. Literatuurlijst
Qua theorie mbt van deskresearch komt aan bod:
1. Vinden en gebruiken van bronnen,
2. Beoordelen van de betrouwbaarheid dmv CRAAP
3. Refereren naar bronnen mbv Endnote software
Zoeken: Oriënteren en zoektermen verzamelen
• Zoek in de breedte naar informatie over je onderwerp om deze te verkennen en
zoektermen te verzamelen zodat je gericht op zoek kunt naar informatie
• Maak gebruik van Wikipedia als hulpbron voor het verzamelen van Nederlandse &
Engelse zoektermen
• Moeite met Engels? Gebruik DeepL of maak gebruik van Van Dale Woordenboeken
"In de breedte naar informatie zoeken" betekent dat je informatie verzamelt uit een breed
scala aan bronnen en perspectieven, in plaats van je te concentreren op slechts één of enkele
bronnen.
Dit helpt om een completer en evenwichtiger beeld van een onderwerp te krijgen en om bias te
verminderen.
Door informatie in de breedte te zoeken, krijg je een meer genuanceerd en robuust begrip van
complexe onderwerpen.
• Verschillende mediatypes:
• Boeken: Raadpleeg zowel populaire als academische boeken.
• Artikelen: Lees wetenschappelijke tijdschriften, nieuwsartikelen, opiniestukken en
blogs.
• Multimedia: Kijk naar documentaires, luister naar podcasts en bekijk infographics en
video's.
• Diverse bronnen:
• Nieuwskanalen: Lees nieuws van verschillende kranten, tijdschriften en online
nieuwsplatforms. Probeer zowel lokale als internationale bronnen te betrekken.
• Organisaties: Kijk naar informatie van verschillende belangengroepen, non-
profitorganisaties, overheidsinstanties en bedrijven.
• Academische en wetenschappelijke literatuur: Zoek naar peer-reviewed artikelen en
studies.
• Perspectieven en meningen:
• Politieke spectrum: Lees en vergelijk bronnen die verschillende politieke
standpunten vertegenwoordigen.
• Culturele en geografische diversiteit: Zoek naar informatie uit verschillende
culturen en landen om een globaal perspectief te krijgen.
• Vakgebieden: Combineer inzichten uit verschillende disciplines, zoals economie,
sociologie, psychologie en technologie.
• Primair en secundair bronnenmateriaal:
• Primair bronnenmateriaal: Originele documenten, ooggetuigenverslagen,
statistieken en datasets.
• Secundair bronnenmateriaal: Analyses, interpretaties en samenvattingen van
primair bronnenmateriaal.
• Fact-checking en verificatie:
• Fact-check websites: Gebruik platforms zoals Snopes, FactCheck.org en PolitiFact
om beweringen te controleren.
• Cross-referencing: Vergelijk informatie uit verschillende bronnen om te zien of ze
overeenkomen en elkaar ondersteunen.
Voorbeeld onderzoek naar Klimaatverandering
In de breedte naar informatie zoeken zou betekenen:
• Artikelen lezen van wetenschappelijke tijdschriften zoals Nature of Science.
• Rapporten bekijken van internationale organisaties zoals het IPCC (Intergovernmental
Panel on Climate Change).
• Nieuwsartikelen lezen van verschillende media, zoals BBC, CNN en Al Jazeera.
• Opinies en blogs lezen van zowel voorstanders als sceptici van klimaatverandering.
• Documentaires bekijken zoals "An Inconvenient Truth" en "Before the Flood".
• Informatie verzamelen van milieuorganisaties zoals Greenpeace en van energiebedrijven.
Betrouwbaarheid en validiteit is belangrijk, komt later.
, Elk soort informatie heeft zijn eigen vindplaats
Waar vind je…?
Nieuws
Theorie
Wetgeving
Marktrapporten
Bedrijfsinformatie
Info over trends
Toepassing van een theorie
Surface Web: handig om je te oriënteren op het onderwerp, om alternatieve zoektermen en
synoniemen te verzamelen en om de stakeholders van je markt te achterhalen.
Deep Web: is voor literatuuronderzoek. Stel jezelf altijd de vraag ‘’waar vind ik de informatie om
mijn vragen te beantwoorden?
Denk bijvoorbeeld aan databanken – One Business kun je een vorobeeld van het gebruik van de
phrase search en Booleaanse operatoren laten zien.
Het type informatie bepaalt WAAR je moet gaan zoeken!
4. Wat heb ik gevonden? Relevant en betrouwbaar?
CRAAP of crap?
Currency = Is de informatie voldoende actueel?
Relevance = Sluit het aan bij mijn zoekvraag?
Authority = Wie is de auteur of uitgever?
Accuracy = Is de informatie correct? Zijn er bronvermeldingen?
Purpose = Wat is het doel van de informatie? Is de bron onafhankelijk?
Een bron = geen bron
Websites
Voor internetpagina's: neem een paar extra stappen.
• Wie heeft de informatie gepubliceerd?
• Wie is de eigenaar van de website?
• Wordt de website gesponsord?
• Is reclame het doel van deze website?
• Werken de links?
ChatGPT
ChatGPT (of andere GenAI-tools) is te gebruiken als informatiebron, maar let op:
• Dat ChatGPT slecht onderscheid kan maken tussen correcte informatie en
desinformatie/nepnieuws
• Het niet (altijd) te achterhalen is waar de informatie vandaan komt omdat de
bronvermeldingen die ChatGPT genereerd niet altijd correct zijn en kunnen bestaan uit:
• Niet bestaande bronnen
• Bronnen die niks met het onderwerp te maken hebben
• Controleer de bronnen van ChatGPT dus altijd extra goed!
