AAN
VAN Q.Y.G. (Quin) Nijdam
SNR
DATUM 10 september 2025
WOORDENAANTAL 1926
OZP 2025 Schriftelijke opdracht 1 – Groep 4
I. Onderdeel A (1367 woorden)
De consument en BNPL: achteraf betalen, vooraf (on)gereguleerd?
1. Inleiding
Achterafbetaaldiensten, vaak aangeduid met de term ‘Buy Now, Pay Later’, stellen de consument in
staat om de betaling van zijn aankoop uit te stellen tot na de levering ervan. Mits de consument het
bedrag volledig en op tijd voldoet, zijn aan het gebruik van de dienst doorgaans geen kosten
verbonden. Achterafbetaaldiensten onderscheiden zich hiermee van traditionele kredietverlening,
waarbij ook voor kortlopende kredieten vrijwel altijd kosten in rekening worden gebracht. 1 In deze
bijdrage wordt ingegaan op de impact die dit onderscheid heeft op de regels die van toepassing zijn
op achterafbetaaldiensten.
2. Hoe werkt een achterafbetaaldienst?
Een consument selecteert voor de betaling van zijn aankoop een achterafbetaaldienst. Hij doorloopt
vervolgens een kort acceptatieproces waarin de aanbieder van de achterafbetaaldienst beslist of hij
de aankoop voor de consument zal voorfinancieren. Als de consument dit proces succesvol doorloopt
en akkoord gaat met de voorwaarden die de aanbieder aan het gebruik van de achterafbetaaldienst
stelt, ontvangt de (web)winkel een bevestiging van de aankoop. De (web)winkel bevestigt voorts de
bestelling. De consument gaat op dat moment zowel een koopovereenkomst met de (web)winkel als
een kredietovereenkomst met de aanbieder aan. De (web)winkel draagt vervolgens zijn vordering op
de consument over aan de aanbieder, waarna de consument louter bevrijdend kan betalen aan de
aanbieder. De consument ontvangt hiervoor een betaalinstructie. Als de consument niet (tijdig) aan de
aanbieder betaalt, dan brengt de aanbieder op grond van de geaccepteerde voorwaarden doorgaans
vertragingsrente en buitengerechtelijke incassokosten in rekening.2
3. Welke regels zijn van toepassing op achterafbetaaldiensten?
Aangezien deze bijdrage ingaat op de rechtsverhoudingen die bestaan tussen de consument en de
aanbieder van de achterafbetaaldienst, zullen de factoringovereenkomst en de onderliggende
koopovereenkomst buiten beschouwing worden gelaten.
3.1 De gebruiksovereenkomst
Om gebruik te kunnen maken van de algemene diensten van een aanbieder van een
achterafbetaaldienst – zoals het ontvangen van aanbiedingen – dient de consument allereerst een
1
OpenAI. (2025). ChatGPT (GPT-5 7 september 2025) [Generatieve AI]. https://chatgpt.com.
2
I. Schouten & W. Seinen, ‘De AI Act en haar impact op ‘Buy Now, Pay Later’-diensten’, O&F 2024, afl. 32/4, p.
73-88.
1
, account aan te maken bij de aanbieder. Hiervoor dient hij de gebruikersvoorwaarden te accepteren.
Deze voorwaarden vormen een juridisch bindende overeenkomst tussen de aanbieder en de
consument.3
3.1.1 Het overeenkomstenrecht
Op deze overeenkomst is het algemene overeenkomstenrecht van toepassing. Dit heeft tot gevolg dat
op zowel de consument als de aanbieder de regels uit verschillende boeken van het Burgerlijk
Wetboek (BW) van toepassing zijn. Het betreft onder andere de regels uit titel 13 en 16 van Boek 1
BW, titel 2 van Boek 3 BW en titel 5 van Boek 6 BW. Hierbij valt te denken aan regels met betrekking
tot de handelingsbekwaamheid van de consument (art. 1:234 i.v.m. art. 1:381 i.v.m. art. 3:32 BW) of
de totstandkoming (art. 6:217 e.v. BW) en de rechtsgevolgen van de overeenkomst (art. 6:248 e.v.
BW).4
3.2 De kredietovereenkomst
Zodra de consument gebruik wil maken van een door de aanbieder aangeboden achterafbetaaldienst,
dient hij met enkele aanvullende voorwaarden akkoord te gaan. Als de consument voorts het
acceptatieproces doorloopt en de aankoop afrondt, komt er een kredietovereenkomst tot stand tussen
de consument en de aanbieder. Immers, wanneer de consument gebruikmaakt van een
achterafbetaaldienst wordt er op grond van art. 3, onder c, van Richtlijn 2008/48/EG (Richtlijn
Consumentenkrediet) krediet verleend of toegezegd in de vorm van uitstel van betaling.
3.2.1 Regels met betrekking tot consumentenkredietovereenkomsten
Deze kredietovereenkomst valt op grond van art. 2, lid 1, van de Richtlijn Consumentenkrediet in
beginsel binnen de materiële reikwijdte van de Richtlijn Consumentenkrediet. Deze regels zijn onder
andere geïmplementeerd in titel 2A van Boek 7 BW, 5 waardoor ook de in deze titel gestelde regels op
de aanbieder van toepassing zijn.
3.2.1.1 Uitgezonderde kredietovereenkomsten
Echter, art. 2, lid 2, sub f, van de Richtlijn Consumentenkrediet, geïmplementeerd in art. 7:58, lid 2,
sub e, BW,6 voorziet in een uitzondering voor “kredietovereenkomsten zonder rente en andere kosten,
en kredietovereenkomsten waarbij het krediet binnen een termijn van drie maanden moet worden
terugbetaald en slechts onbetekenende kosten worden aangerekend.”
Naar aanleiding van prejudiciële vragen aan de Hoge Raad (HR) over hoe vertragingsrente en
buitengerechtelijke incassokosten zich tot de in titel 2A van Boek 7 BW geïmplementeerde
uitzondering verhouden,7 heeft de HR prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie van de
Europese Unie (HvJ EU). In essentie wenste de HR te vernemen of de vertragingsrente en
buitengerechtelijke incassokosten die de aanbieder van de achterafbetaaldienst mogelijk in rekening
brengt bij de consument onder de begrippen “rente”, “andere kosten” of “onbetekenende kosten”
vallen.8 In lijn met het HvJ EU oordeelt de HR dat dergelijke kosten geen onderdeel uitmaken van
voornoemde begrippen, ongeacht of zij wettelijk of contractueel van aard zijn en ongeacht de hoogte
van deze kosten. Dit is slechts anders voor zover dergelijke kosten onderdeel zijn van het
verdienmodel van de aanbieder.9 Voor zover van dit laatste geen sprake is, valt een aanbieder onder
de uitzondering. Hierdoor zijn de regels uit titel 2A van Boek 7 BW niet op hem van toepassing.
3.2.2 De Wft
De uitzondering van art. 2, lid 2, sub f, van de Richtlijn Consumentenkrediet is tevens gedeeltelijk
geïmplementeerd in art. 1:20, lid 1, sub e, van de Wet op het financieel toezicht (Wft). 10 Anders dan in
3
OpenAI. (2025). ChatGPT (GPT-5 8 september 2025) [Generatieve AI]. https://chatgpt.com.
4
C.H. Sieburgh, Mr. C. Assers Handleiding tot de beoefening van het Nederlands Burgerlijk Recht. 6.
Verbintenissenrecht. Deel III. Algemeen overeenkomstenrecht, Deventer: Wolters Kluwer 2022, randnummer 1-
107.
5
Kamerstukken II 2009/10 32339, nr. 3, p. 38.
6
Kamerstukken II 2009/10 32339, nr. 3, p. 38.
7
Ktr. Gelderland 4 mei 2022, ECLI:NL:RBGEL:2022:2441, r.o. 3.
8
HR 30 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:1006, r.o. 5.
9
HvJ EU 17 oktober 2024, C-409/23, ECLI:EU:C:2024:895 (Riverty/MI), punt 52.
10
Kamerstukken II 2009/10 32339, nr. 3, p. 38.
2
VAN Q.Y.G. (Quin) Nijdam
SNR
DATUM 10 september 2025
WOORDENAANTAL 1926
OZP 2025 Schriftelijke opdracht 1 – Groep 4
I. Onderdeel A (1367 woorden)
De consument en BNPL: achteraf betalen, vooraf (on)gereguleerd?
1. Inleiding
Achterafbetaaldiensten, vaak aangeduid met de term ‘Buy Now, Pay Later’, stellen de consument in
staat om de betaling van zijn aankoop uit te stellen tot na de levering ervan. Mits de consument het
bedrag volledig en op tijd voldoet, zijn aan het gebruik van de dienst doorgaans geen kosten
verbonden. Achterafbetaaldiensten onderscheiden zich hiermee van traditionele kredietverlening,
waarbij ook voor kortlopende kredieten vrijwel altijd kosten in rekening worden gebracht. 1 In deze
bijdrage wordt ingegaan op de impact die dit onderscheid heeft op de regels die van toepassing zijn
op achterafbetaaldiensten.
2. Hoe werkt een achterafbetaaldienst?
Een consument selecteert voor de betaling van zijn aankoop een achterafbetaaldienst. Hij doorloopt
vervolgens een kort acceptatieproces waarin de aanbieder van de achterafbetaaldienst beslist of hij
de aankoop voor de consument zal voorfinancieren. Als de consument dit proces succesvol doorloopt
en akkoord gaat met de voorwaarden die de aanbieder aan het gebruik van de achterafbetaaldienst
stelt, ontvangt de (web)winkel een bevestiging van de aankoop. De (web)winkel bevestigt voorts de
bestelling. De consument gaat op dat moment zowel een koopovereenkomst met de (web)winkel als
een kredietovereenkomst met de aanbieder aan. De (web)winkel draagt vervolgens zijn vordering op
de consument over aan de aanbieder, waarna de consument louter bevrijdend kan betalen aan de
aanbieder. De consument ontvangt hiervoor een betaalinstructie. Als de consument niet (tijdig) aan de
aanbieder betaalt, dan brengt de aanbieder op grond van de geaccepteerde voorwaarden doorgaans
vertragingsrente en buitengerechtelijke incassokosten in rekening.2
3. Welke regels zijn van toepassing op achterafbetaaldiensten?
Aangezien deze bijdrage ingaat op de rechtsverhoudingen die bestaan tussen de consument en de
aanbieder van de achterafbetaaldienst, zullen de factoringovereenkomst en de onderliggende
koopovereenkomst buiten beschouwing worden gelaten.
3.1 De gebruiksovereenkomst
Om gebruik te kunnen maken van de algemene diensten van een aanbieder van een
achterafbetaaldienst – zoals het ontvangen van aanbiedingen – dient de consument allereerst een
1
OpenAI. (2025). ChatGPT (GPT-5 7 september 2025) [Generatieve AI]. https://chatgpt.com.
2
I. Schouten & W. Seinen, ‘De AI Act en haar impact op ‘Buy Now, Pay Later’-diensten’, O&F 2024, afl. 32/4, p.
73-88.
1
, account aan te maken bij de aanbieder. Hiervoor dient hij de gebruikersvoorwaarden te accepteren.
Deze voorwaarden vormen een juridisch bindende overeenkomst tussen de aanbieder en de
consument.3
3.1.1 Het overeenkomstenrecht
Op deze overeenkomst is het algemene overeenkomstenrecht van toepassing. Dit heeft tot gevolg dat
op zowel de consument als de aanbieder de regels uit verschillende boeken van het Burgerlijk
Wetboek (BW) van toepassing zijn. Het betreft onder andere de regels uit titel 13 en 16 van Boek 1
BW, titel 2 van Boek 3 BW en titel 5 van Boek 6 BW. Hierbij valt te denken aan regels met betrekking
tot de handelingsbekwaamheid van de consument (art. 1:234 i.v.m. art. 1:381 i.v.m. art. 3:32 BW) of
de totstandkoming (art. 6:217 e.v. BW) en de rechtsgevolgen van de overeenkomst (art. 6:248 e.v.
BW).4
3.2 De kredietovereenkomst
Zodra de consument gebruik wil maken van een door de aanbieder aangeboden achterafbetaaldienst,
dient hij met enkele aanvullende voorwaarden akkoord te gaan. Als de consument voorts het
acceptatieproces doorloopt en de aankoop afrondt, komt er een kredietovereenkomst tot stand tussen
de consument en de aanbieder. Immers, wanneer de consument gebruikmaakt van een
achterafbetaaldienst wordt er op grond van art. 3, onder c, van Richtlijn 2008/48/EG (Richtlijn
Consumentenkrediet) krediet verleend of toegezegd in de vorm van uitstel van betaling.
3.2.1 Regels met betrekking tot consumentenkredietovereenkomsten
Deze kredietovereenkomst valt op grond van art. 2, lid 1, van de Richtlijn Consumentenkrediet in
beginsel binnen de materiële reikwijdte van de Richtlijn Consumentenkrediet. Deze regels zijn onder
andere geïmplementeerd in titel 2A van Boek 7 BW, 5 waardoor ook de in deze titel gestelde regels op
de aanbieder van toepassing zijn.
3.2.1.1 Uitgezonderde kredietovereenkomsten
Echter, art. 2, lid 2, sub f, van de Richtlijn Consumentenkrediet, geïmplementeerd in art. 7:58, lid 2,
sub e, BW,6 voorziet in een uitzondering voor “kredietovereenkomsten zonder rente en andere kosten,
en kredietovereenkomsten waarbij het krediet binnen een termijn van drie maanden moet worden
terugbetaald en slechts onbetekenende kosten worden aangerekend.”
Naar aanleiding van prejudiciële vragen aan de Hoge Raad (HR) over hoe vertragingsrente en
buitengerechtelijke incassokosten zich tot de in titel 2A van Boek 7 BW geïmplementeerde
uitzondering verhouden,7 heeft de HR prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie van de
Europese Unie (HvJ EU). In essentie wenste de HR te vernemen of de vertragingsrente en
buitengerechtelijke incassokosten die de aanbieder van de achterafbetaaldienst mogelijk in rekening
brengt bij de consument onder de begrippen “rente”, “andere kosten” of “onbetekenende kosten”
vallen.8 In lijn met het HvJ EU oordeelt de HR dat dergelijke kosten geen onderdeel uitmaken van
voornoemde begrippen, ongeacht of zij wettelijk of contractueel van aard zijn en ongeacht de hoogte
van deze kosten. Dit is slechts anders voor zover dergelijke kosten onderdeel zijn van het
verdienmodel van de aanbieder.9 Voor zover van dit laatste geen sprake is, valt een aanbieder onder
de uitzondering. Hierdoor zijn de regels uit titel 2A van Boek 7 BW niet op hem van toepassing.
3.2.2 De Wft
De uitzondering van art. 2, lid 2, sub f, van de Richtlijn Consumentenkrediet is tevens gedeeltelijk
geïmplementeerd in art. 1:20, lid 1, sub e, van de Wet op het financieel toezicht (Wft). 10 Anders dan in
3
OpenAI. (2025). ChatGPT (GPT-5 8 september 2025) [Generatieve AI]. https://chatgpt.com.
4
C.H. Sieburgh, Mr. C. Assers Handleiding tot de beoefening van het Nederlands Burgerlijk Recht. 6.
Verbintenissenrecht. Deel III. Algemeen overeenkomstenrecht, Deventer: Wolters Kluwer 2022, randnummer 1-
107.
5
Kamerstukken II 2009/10 32339, nr. 3, p. 38.
6
Kamerstukken II 2009/10 32339, nr. 3, p. 38.
7
Ktr. Gelderland 4 mei 2022, ECLI:NL:RBGEL:2022:2441, r.o. 3.
8
HR 30 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:1006, r.o. 5.
9
HvJ EU 17 oktober 2024, C-409/23, ECLI:EU:C:2024:895 (Riverty/MI), punt 52.
10
Kamerstukken II 2009/10 32339, nr. 3, p. 38.
2
