Sociologie H7: religie samenvatting ()

Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7


Module 7: religie

7 RELIGIE
………………………………………………………………………………………………
187
Doelstelling………………………………………………………………………………
……………187
7.1
Inleiding……………………………………………………………………………………
………..188
Religie= één van oudste maatsch instellingen
 Archeologisch ond zegt: verbonden met oorsprong menselijk gedrag
(40000j geleden, mensen al ritueel verbrand,
besprenkeld of met bloemen)
 wijst op geloof in leven na dood
Sommige zeggen: nog vroeger! Zelfs al bij Homo Neanderthalensis


=>naast lange voorgeschiedenis OOK grote diversiteit!
= veel/weinig aanhangers
=
monotheïtisch/polytheïtisch/ geen God
(= 1 god vs.
meerdere goden)


=> Animisme: geloven dat alles in de natuur een geest heft


=> Scientology: geloven dat je een spiritueel wezen bent dat beter kan worden
via speciale trainingen


RELIGIE VANDAAG DE DAG
= > maatschappelijke Kracht!
 Zet aan tot sociale & politieke organisatie/gebruikt als legitimatie


Samen. & religie

1

,Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
=>beïnvloeden elkaar wederkerig (op macro-niveau)
 sociologen: religie als maatschappelijk verschijnsel
= “hoe en in welke mate ontstaan maatschappelijke
religies?”
 filosofen: metafysische ( = bovennatuurlijke) / theologische (=
godsdienstige)


 Veel ond naar oorsprong verschijnsel

= totemisme DURKHEIM
(= een groep vereert een totem (dier of symbool) dat hun
gemeenschappelijke identiteit en verbondenheid voorstelt)
BV. Les formes élémentaires de la vie religieuse


= studie invloed maatschappelijke veranderingen op geloof
BV. zij die secularisatiethese bestuderen


= studie maatschappelijke impact van religie
 Die protestantische Ethik und der Geist des
Kapitalismus WEBER
(hoe reformatie/calvinisme bijdroegen tot
ontwikk kapitalisme)


= studie van sociologen over sociaalpsychologische
probleemstelling
 ‘ Is het positief: geloven/geloof beoefenen voor het
welbevinden/gezondheid?


===> We bespreken alleen rela samenleving & religie op macro-sociologisch
perspectief
(= kijken naar de grote structuren en processen in de
samenleving (zoals economie, politiek, cultuur), niet naar individuen)



7.2
Omschrijving………………………………………………………………………………
………189
Semantische onderscheid tss : religie
: godsdienst (minder omvattend, enkel
monotheïstische religies)

2

,Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
 In dit H genegeerd


 Er is geen overeenstemming over begrip godsdienst
= religie is complex, kent veel dimensies

 elke def heeft beperking, verbonden met perspectief
waaruit men fenomeen bestudeerd (hangt ook af van
secularisatiedebat)




“geeft modernisering aanleiding tot afname maatsch relevantie van godsdienst?”
 afhankelijk van hoe men godsdienst omschrijft!



7.2.1 Vroege pogingen tot
afbakening…………………………………………………………..189
7.2.1.1 Het
animisme…………………………………………………………………………………
189
Animisme TAYLOR
 1ste, antropologische omschrijving van godsdienst
= hij omschreef term in oorsprong in animisme
(= het geloof/aanbidden van geesten)


HOE ONTSTOND DIE EERSTE VORM?
 gevolg van mens zoektocht nr verschil tss leven & dood + betekenis van
dromen en visioenen
 Beantwoord door het woord ‘ziel’
(= verlaat lichaam tijdelijk bij dromen, voor altijd bij dood)
 niet alleen toepasbaar op mens OOK
natuurverschijnselen
DUS: ‘het geloof in spirituele wezens’ TAYLOR


TAYLOR bedoelde
Mensen dachten vroeger dat alles een geest heeft (zoals een boom, steen,



3

, Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
rivier).
➡️ Dat geloof in zielen was volgens hem de allereerste vorm van religie
BV. Als een boom omvalt door wind, dachten mensen: “De boomgeest is boos.”
Volgens hem begint religie precies bij dat soort ideeën


 hij zegt dat godsdienst, in vorm animisme, oorsprong vindt in
1. Menselijke behoefte nr kennis
2. Menselijke nieuwsgierigheid


 Via begrip ‘ziel’ & ‘geest’
= primitieve mens kan rationeel denkbeeld opbouwen (dood nt meer
probleem MAAR overgang van leven nr dood)




===> TAYLOR’S visie
= past in evolutionaire benadering verschijnsel
 animisme: poging raadselachtigheden wereld verklaren
= zal zich dus geleidelijk wijzigen, kennis wereld
neemt toe!
 godsdienst verdwijnen?= basis functies
overgenomen door wetenschap


PROBLEEM: geen rekening met emoties!
: def. te eng, somm. vertrekken vanuit werking universele kracht
(i.p.v. geloof spirituele wezens)




NOG EEN BELANGRIJK KENMERK VAN TAYLOR’S GODSDIENST
 Wordt gezien als iets heel geestelijks
= belang godsdienstige praktijken, rituelen, kerken, … miskent het
(de sociale aspecten van het fenomeen worden nt erkend)




4