Slokdarm Aandoeningen
Aandoening Klachten & Etiologie Diagnose Histologie Complicaties Behandeling
GERD (gastro- • Pyrosis • PPV hoog indien pyrosis + zure • Erosieve reflux ziekte • Peptische strictuur of • Erosieve vorm: PPI full dose 4-8
oesofagale • Zure regurgaties regurgaties (lage sensitiviteit) o Basaalcel hyperplasie tumor weken
refluxziekte) • Thoracale pijn • PPI proeftherapie o Verlenging van de • Oesofagieletsels • Onderhoud: step down naar
• Astma • Verder onderzoek indien: stromale papillen • Ferriprieve anemie halve dosis PPI, verhogen zo
• Neus-keel- o Ernsitge, atypische o Spongiose • Barret slokdarm nodig
oorverschijnselen syptomen, bijkomende o Ontstekingscellen (premaligne) • Bepaalde voeding vermijden,
• Organische dysfagie symptomen o Balloon cells hoogstand hoofdeinde,
(suggestief voor o Geen reactie op o Kunnen focaal zijn, dus vermagering
complicate) proeftherapie goed biopsie! • Stenose → dilatatie via bougies
• Odynofagie o > 50j of endoscopische ballooning
(complicatie) • Endoscopie • Ablatie van barret slijmvlies
• Heesheid, hoesten, o Red streaks • Antirefluxchirurgie
… • Rx enkel als: o Lap Nissen-funoplicatie
o Atypisch beeld o Thor Belsey Mark IV
pcedure
o Collins procedure bij te
korte slokdarm
Columnar-lines • Chronische reflux • Endoscopisch: opschuiven van • Intestinaal type • Intestinale type is • endoscopische opvolging
esophagus (CLE) Z-lijn naar proximaal + o Slijmnapcellen premaligne = Barret’s • systematisch en ruim biopsie
onregelmatige oppervlak + soms o Slijmbekercellen slokdarm name bij Barret
vlokvormige structuren zoals in o Slijmsecreterende • Lager risico maar wel • abnormale slokdarmsegment w
de dunne darm kliercellen risico op kanker bij gereseceerd (onmiddellijk of na
• Biopsie om te bepalen welk type • Cardia type cardia en fundus type anti-redlux therapie-
cillindercellig epitheel de plaats o Slijmnapcellen • → adenocarcinoom
van het plaveiselepitheel o Slijmsecreterende • Barrett ulcus
ingenomen heeft → vaak kliercellen • Ulceraties, strictuur,
mengsel van fundus-, cardia- en • Fundus type fistelvorming
intestinale type o Slijmnapcellen
o Parietaalcellen
o hoofdcellen
Candida • asymptomatisch • endoscopisch: witte, verheven • biopt van plaques • antifungale therapie
oesofagitis • acute oesofagitis plaques: pseudomembranen op • beschadigd of afgestorven o topisch nystatine
• vaak bij een rode firabele basis epitheel o of systemische flucanazole
immuunsupressie • schimmels (gisten of
pseudohyfen) k kleuren met
, • ernstige plotse PAS-kleuring na alfa-
odynofagie amylasedogestie
• soms continu
retrosternale pijn
Herpes simplex • bij neonatie en • endoscopisch: gegroepeerde • biopt van epitheel uit de • acyclovir of gancyclovir
Oesofagitis kinderen en soms bij klein vesikels of erosies rand van ulcera
immuungecompr pt o bij ernstigere vormen: brede • meerkernige cellen en
• acuut pdynofagie, ulcera of intranucleaire inclusies
retrosternale pijn en pseudomembranen • immunohistochemische
koorts • kleine atone ulcera aan de kleuring
onderste slokdarm
Eosinofiele • Obv allergie • Endoscopisch: transversale • Sterk toegenomen • Voedselimpactie • Begin met PPI -proef: werkt ook
oesofagitis (EOE) • Typisch bij kinderen witte ringen, longitudinale rode eosinofiel infiltraat ( > 15-20 als anti-eosinofiel therapie
maar kan ook bij vlw: strepen & nauwe slokdarm eosinofielen per HPF) • Lokale steroïden als
mannen > vrouwen o treinsporen • Uitgebreide spongiose en onderhoudstherapie
• Kinderen: slechte o pseudo-trachealisatie reactieve o Budesonide gel of puffs
eetlus, epitheelveranderingen • Dilataties indien rigiede fibrose
groeiachterstand • Eosinofiele micro- die persisteert onder steroïden
• Vlw: progressieve abcessen op biopten vanuit • Zelden systematische steroïden
dysfagie of acuut de witte exsudaten (prednisone)
slokdarmobstructie • eliminatiedieet
• Soms initieel
refluxachtige
klachten
Achalasia • > mannen van • pijn gevolgd door functionele • Aspiratie-pneumonie • Calciumagonisgten en
middelbare leeftijd dysfagie • Cachexie spasmolyticum: tijdelijke
• Functionele dysfagie • endoscopie + biopsie: om • Verhoogde incidentie overbrugging in afwachting van
• Krampende organsiche stenose thv LES uit te op spinocellulair een definitieve therapie
retrosternale pijn los sluiten (DD. EOE, infiltrerend epithelioom o Hypotensie en vasodilatatie
van de maaltijd, carcinoom) o 2-3j endoscopie ter • Hydrostatische/pneumatische
vooral ’s nachts • Rx contrast: sigmoidvormige opvolging balloondilatatie
• Regurgaties vl brede slokdarm, filiform traject o Perforatierisico, te herhalen
postprandiaal en bij waar de sfincter zit = • Botoxinjectie (6m effect)
platliggen vogelbekbeeld • Lap Heller myotomie + anti-
• Hoestbuien refluxingreep
• vermagering • Perorale endoscopische
myotomie (POEM)
, • Manometrie: afwezigheid post-
deglutitieve relaxateies LES, a
fwezigheid peristaltische
contracties, wel simultane
drukgolven
Diffuse • Initieel retrosternale • Radiologie: nut cracker Jackhammer slokdarm: bij • Conservatieve therapie
Slokdarmspasmen pijnaanvallen esophagus zeer hoge druk van o Spasmolytica
(angorachtig), los van simultane distale contractie o Calciumantagonisten
voeding o Botulinetoxine injecties aan
• Functionele dysfagie de onderste
kan in latere fase slokdarmlichaam
• Uitzonderlijk chirurgische
myotomie
(kurkentrekkerslokdarm)
• Manometrie diagnostisch:
o Simultane distale
contracties
o Bewaarde relaxatie vd LES
na deglutiutie
Ring van Schatzki • Membraan of korte • Rx na maximale • Indien voldoende symptomen:
ring aan LES, vl bij slokdarmexpansie met contrast: Endoscopisch Inscheuren van
mannen met leeftijd bilaterale smalle en ondiepe de ring met:
• Steeds hiatus hernia inkeping op de plaats van B-ring o Savary bougies
• Problemen vanaf < o Of balloondilatatie
13mm
, • Organische dysfagie • Zeldzaam heelkunde indien
geass problematiek
• Endscopie vl bij ringen met
grotere dia miskend
• Rx voor grootte en
reduceerbaarheid van de
maahernia te zien preop
Ring van Plummer- • Bij vrouwen • Ferriprieve anemie • Endoscopisch behandeling
Vinson • Cricofaryngeale • Verhoogde incidentie • Ijzer supp
vernauwing op spinocellulair
• Organische dysfagie carcinoom
Congenitale • Vlak na geboorte • Neonataal heelkunde
Slokdarmatresie vastgesteld o Hoge mortaliteit
Caustisch • Medicatie: • Ulcera > 1cm, dieper dan • Stenosen en littekens • Onmiddelijke heelkunde
oesofagitis bifosfonaten, Ca mucosa • Achteraf veelvuldige dilatatie
antagonisten →
bejaarden met droge
mond
• Drinken van sterke
base
• Erytheem
• Erosies
• Ulcera > 1 cm
• Denudatie, zwart
beslag
Aandoening Klachten & Etiologie Diagnose Histologie Complicaties Behandeling
GERD (gastro- • Pyrosis • PPV hoog indien pyrosis + zure • Erosieve reflux ziekte • Peptische strictuur of • Erosieve vorm: PPI full dose 4-8
oesofagale • Zure regurgaties regurgaties (lage sensitiviteit) o Basaalcel hyperplasie tumor weken
refluxziekte) • Thoracale pijn • PPI proeftherapie o Verlenging van de • Oesofagieletsels • Onderhoud: step down naar
• Astma • Verder onderzoek indien: stromale papillen • Ferriprieve anemie halve dosis PPI, verhogen zo
• Neus-keel- o Ernsitge, atypische o Spongiose • Barret slokdarm nodig
oorverschijnselen syptomen, bijkomende o Ontstekingscellen (premaligne) • Bepaalde voeding vermijden,
• Organische dysfagie symptomen o Balloon cells hoogstand hoofdeinde,
(suggestief voor o Geen reactie op o Kunnen focaal zijn, dus vermagering
complicate) proeftherapie goed biopsie! • Stenose → dilatatie via bougies
• Odynofagie o > 50j of endoscopische ballooning
(complicatie) • Endoscopie • Ablatie van barret slijmvlies
• Heesheid, hoesten, o Red streaks • Antirefluxchirurgie
… • Rx enkel als: o Lap Nissen-funoplicatie
o Atypisch beeld o Thor Belsey Mark IV
pcedure
o Collins procedure bij te
korte slokdarm
Columnar-lines • Chronische reflux • Endoscopisch: opschuiven van • Intestinaal type • Intestinale type is • endoscopische opvolging
esophagus (CLE) Z-lijn naar proximaal + o Slijmnapcellen premaligne = Barret’s • systematisch en ruim biopsie
onregelmatige oppervlak + soms o Slijmbekercellen slokdarm name bij Barret
vlokvormige structuren zoals in o Slijmsecreterende • Lager risico maar wel • abnormale slokdarmsegment w
de dunne darm kliercellen risico op kanker bij gereseceerd (onmiddellijk of na
• Biopsie om te bepalen welk type • Cardia type cardia en fundus type anti-redlux therapie-
cillindercellig epitheel de plaats o Slijmnapcellen • → adenocarcinoom
van het plaveiselepitheel o Slijmsecreterende • Barrett ulcus
ingenomen heeft → vaak kliercellen • Ulceraties, strictuur,
mengsel van fundus-, cardia- en • Fundus type fistelvorming
intestinale type o Slijmnapcellen
o Parietaalcellen
o hoofdcellen
Candida • asymptomatisch • endoscopisch: witte, verheven • biopt van plaques • antifungale therapie
oesofagitis • acute oesofagitis plaques: pseudomembranen op • beschadigd of afgestorven o topisch nystatine
• vaak bij een rode firabele basis epitheel o of systemische flucanazole
immuunsupressie • schimmels (gisten of
pseudohyfen) k kleuren met
, • ernstige plotse PAS-kleuring na alfa-
odynofagie amylasedogestie
• soms continu
retrosternale pijn
Herpes simplex • bij neonatie en • endoscopisch: gegroepeerde • biopt van epitheel uit de • acyclovir of gancyclovir
Oesofagitis kinderen en soms bij klein vesikels of erosies rand van ulcera
immuungecompr pt o bij ernstigere vormen: brede • meerkernige cellen en
• acuut pdynofagie, ulcera of intranucleaire inclusies
retrosternale pijn en pseudomembranen • immunohistochemische
koorts • kleine atone ulcera aan de kleuring
onderste slokdarm
Eosinofiele • Obv allergie • Endoscopisch: transversale • Sterk toegenomen • Voedselimpactie • Begin met PPI -proef: werkt ook
oesofagitis (EOE) • Typisch bij kinderen witte ringen, longitudinale rode eosinofiel infiltraat ( > 15-20 als anti-eosinofiel therapie
maar kan ook bij vlw: strepen & nauwe slokdarm eosinofielen per HPF) • Lokale steroïden als
mannen > vrouwen o treinsporen • Uitgebreide spongiose en onderhoudstherapie
• Kinderen: slechte o pseudo-trachealisatie reactieve o Budesonide gel of puffs
eetlus, epitheelveranderingen • Dilataties indien rigiede fibrose
groeiachterstand • Eosinofiele micro- die persisteert onder steroïden
• Vlw: progressieve abcessen op biopten vanuit • Zelden systematische steroïden
dysfagie of acuut de witte exsudaten (prednisone)
slokdarmobstructie • eliminatiedieet
• Soms initieel
refluxachtige
klachten
Achalasia • > mannen van • pijn gevolgd door functionele • Aspiratie-pneumonie • Calciumagonisgten en
middelbare leeftijd dysfagie • Cachexie spasmolyticum: tijdelijke
• Functionele dysfagie • endoscopie + biopsie: om • Verhoogde incidentie overbrugging in afwachting van
• Krampende organsiche stenose thv LES uit te op spinocellulair een definitieve therapie
retrosternale pijn los sluiten (DD. EOE, infiltrerend epithelioom o Hypotensie en vasodilatatie
van de maaltijd, carcinoom) o 2-3j endoscopie ter • Hydrostatische/pneumatische
vooral ’s nachts • Rx contrast: sigmoidvormige opvolging balloondilatatie
• Regurgaties vl brede slokdarm, filiform traject o Perforatierisico, te herhalen
postprandiaal en bij waar de sfincter zit = • Botoxinjectie (6m effect)
platliggen vogelbekbeeld • Lap Heller myotomie + anti-
• Hoestbuien refluxingreep
• vermagering • Perorale endoscopische
myotomie (POEM)
, • Manometrie: afwezigheid post-
deglutitieve relaxateies LES, a
fwezigheid peristaltische
contracties, wel simultane
drukgolven
Diffuse • Initieel retrosternale • Radiologie: nut cracker Jackhammer slokdarm: bij • Conservatieve therapie
Slokdarmspasmen pijnaanvallen esophagus zeer hoge druk van o Spasmolytica
(angorachtig), los van simultane distale contractie o Calciumantagonisten
voeding o Botulinetoxine injecties aan
• Functionele dysfagie de onderste
kan in latere fase slokdarmlichaam
• Uitzonderlijk chirurgische
myotomie
(kurkentrekkerslokdarm)
• Manometrie diagnostisch:
o Simultane distale
contracties
o Bewaarde relaxatie vd LES
na deglutiutie
Ring van Schatzki • Membraan of korte • Rx na maximale • Indien voldoende symptomen:
ring aan LES, vl bij slokdarmexpansie met contrast: Endoscopisch Inscheuren van
mannen met leeftijd bilaterale smalle en ondiepe de ring met:
• Steeds hiatus hernia inkeping op de plaats van B-ring o Savary bougies
• Problemen vanaf < o Of balloondilatatie
13mm
, • Organische dysfagie • Zeldzaam heelkunde indien
geass problematiek
• Endscopie vl bij ringen met
grotere dia miskend
• Rx voor grootte en
reduceerbaarheid van de
maahernia te zien preop
Ring van Plummer- • Bij vrouwen • Ferriprieve anemie • Endoscopisch behandeling
Vinson • Cricofaryngeale • Verhoogde incidentie • Ijzer supp
vernauwing op spinocellulair
• Organische dysfagie carcinoom
Congenitale • Vlak na geboorte • Neonataal heelkunde
Slokdarmatresie vastgesteld o Hoge mortaliteit
Caustisch • Medicatie: • Ulcera > 1cm, dieper dan • Stenosen en littekens • Onmiddelijke heelkunde
oesofagitis bifosfonaten, Ca mucosa • Achteraf veelvuldige dilatatie
antagonisten →
bejaarden met droge
mond
• Drinken van sterke
base
• Erytheem
• Erosies
• Ulcera > 1 cm
• Denudatie, zwart
beslag
