Samenvatting - Biologie - Nectar H10 bloedsomloop + uitleg BINAS tabellen - vwo 5

H10 Bloedsomloop
10.1 Hart en Bloedsomloop
Insecten hebben een open circulatiesysteem met een groot bloedvat aan de rugzijde.
Insecten kunnen maar een maximale grote worden. Het grote bloedvat heeft
gespierde delen: de hartkamers. Deze pompen het bloed (geen bloedcellen) naar de
kop. Vanaf daar stroomt het bloed door de lichaamsholte en omspelt het organen en
weefsels. Insecten nemen O2 op via tracheeën.
Gesloten bloedsomploop = het bloed komt niet buiten de bloedvaten
 Voordeel: voedingstoffen en zuurstof kunnen snel en effectief over grotere
afstanden worden vervoerd
 Nadeel: het kost veel energie (doordat het een ingewikkeld mechanisme is)
Enkele bloedsomploop = 1 boezem en 1 kamer. Per omloop komt het bloed 1 keer
langs het hart
Dubbele bloedsomploop (BINAS 84A) = 2 boezems en 2 kamers. Per omloop
stroomt het bloed 2 keer door het hart.
Het hart  BINAS 84C1
Kleine bloedsomloop ( 1 – 2 – 3 – 4)
= O2 arm bloed stroomt naar de
longen en O2 rijk bloed weer terug
naar het hart
 Functie: Koolstofdioxide
afgeven aan longen en
zuurstof opnemen
Grote bloedsomploop (5-6-7-9 of 5-
6-8-10-11) = Gespierde linkerkamer
pompt O2 rijk bloed via de aorta en
slagaders naar het lichaam. Het O2
arme bloed stroomt via de aders
verder en komt door beide holle
aders in de rechterboezem van het
hart.
 Functie: Zuurstof afgeven
aan organen en
koolstofdioxide opnemen
Bij boezems komt bloed binnen en
bij de kamers gaat het bloed weg.
Kransslagader = voert O2 rijk bloed naar de hartspier
Beide harthelften pompen tegelijk evenveel bloed weg, de linkerhelft met een grotere
druk.

, Systole = samentrekking hartspierweefsel
Diastole = ontspanning hartspierweefsel
Een hartslag heeft 3 fasen: (BINAS 84D1,2,3)
1. Vullen van de kamers: begin zijn de kamers ontspannen (= diastole) Boezems
trekken samen. Het bloed stroomt vanuit de aders via de boezems de kamers
in
2. Leegpersen van de kamers: systole. Eerst boezemsystole (bloed persen naar
kamers) en de kamersystole. Door druk van bloed tijdens de kamersystole
sluiten de hartkleppen tussen de kamers en boezems. Tegelijkertijd gaan de
slagaderkleppen open en stroomt bloed de longslagader en de aorta in.
3. Korte pauze: Zodra de kamers weer ontspannen, daalt de kamerdruk tot
onder de druk in de slagaders en sluiten de slagaderkleppen
Hartslag heeft twee tonen. Eerste toon ontstaat door sluiten van de hartkleppen.
Tweede toon door het sluiten van de slagaderkleppen. Na de tweede toon volgt een
korte pauze.
Je traint je hartspier door cardiotraining met inspanningsoefeningen waardoor je de
hartslagfrequentie varieert.
Embryonale bloedsomloop (BINAS 84B, BINAS 84A na geboorte)
 Longen spelen nog geen rol (ze zijn gevuld met vocht) Het bloed heeft veel
meer weerstand en dan zou de druk op de bloedvaten te groot zijn.
 Baby krijgt O2 en voedingstoffen van de moeder uit de placenta via de
navelstreng
 Er zijn shortcuts. Foramen ovale (= verbinding tussen de rechter en linker
boezem) en Ductus Botalli (= verbinding tussen longslagader en aorta)
Na de geboorte als de navelstreng weg is, scheiden de grote en kleine
bloedsomploop zich volledig.
- De bloedvaten tussen de navelstrengader sluiten na het afbinden van de
navelstreng
- Door het huilen van de baby vullen de longen en ontvouwen ze zich.
- Druk in linkerharthelft wordt groter en hierdoor sluit het foramen ovale
- Ductus botalli sluit een paar dagen na de geboorte
10.2 bloeddruk
Bloeddruk ontstaat door het samentrekken van de hartkamers.
Systolische druk of bovendruk = door de pompdruk gaat de bloeddruk in de
slagaders tijdelijk omhoog  BINAS 84D3
Diastolische druk of onderdruk = de kamers ontspannen en de bloedruk neemt weer
af tot de basiswaarde  BINAS 84D3
Als je bloeddruk wordt gemeten krijg je een band om je arm die wordt opgepompt
waardoor de slagader wordt dichtgedrukt. Op dat moment kunnen ze de onderdruk