Doel?
• Vertrouwt geraken met refereren naar en opzoeken van wetgeving, RS en RL
• Werkt in 2 richtingen
o Op basis van een referentie de juiste informatie opzoeken
o Voor gevonden informatie een referentie opstellen
▪ Zo niet: plagiaat
• Let op: juridische verwijzingen zijn verschillend van verwijzingen aangeleerd bij onderzoek vaardigheden
o APA-systeem ≠ V&A (geen APA)
o Voor juridische teksten gebruik allen V&A methode om te refereren
1 De verschillende bronnen
1.1 De papieren bronnen
A kranten en tijdschriften
- Algemene info vaak in kranten
Voordeel: actueel, vulgariserend, in de bib aanwezig
Nadeel: niet objectief, zelf dagelijks kranten lezen, niet altijd duidelijk
Gespecialiseerde tijdschriften
- Wetgeving als rechtspraak en rechtsleer in opgenomen
- Kunnen per thema verzameld worden
Enkele tijdschriften:
- Rechtskundig Weekblad (RW) - Nieuw Juridisch Weekblad (NJW) - Juristenkrant - Tijdschrift voor
Bouwrecht en Onroerend Goed (TBO) - Tijdschrift voor Appartements- en Immorecht (T.App.) - Tijdschrift
voor Gentse en Westvlaamse rechtspraak (TGR/TWVR) - Tijdschrift voor Belgisch Burgerlijk Recht (TBBR)
Voordeel: gespecialiseerde informatie, commentaar is juridisch onderbouwd, volledige teksten van
arresten of vonnissen opgenomen
Nadeel informatie in tijdschriften wat komt achter
B boeken
- Verschillende lezingen over verschillende onderwerpen bundelen, maar kunnen ze ook een heel
specifiek thema tot op het bot uitspitten.
Voordeel: gespecialiseerde materies in detail uitwerken, juridisch onderbouwde werken bevatten veel
verwijzingen naar andere bronnen, vaak handiger om te hanteren voor opzoekingen dan een scherm
waarop je moet scrollen
Nadeel: niet snel up to date, moeilijk om iets specifieks te zoeken
Let op!!! uitgiftedatum (meeste recente is beste)
,1.2 Digitale bronnen : websites
A o iciële bronnen = bronnen uitgaande van de overheid
-wetgeving wordt eerst in het Belgische staatsblad gepubliceerd (primaire bron)
-belangrijk om altijd naar de o iciële bron te verwijzen
B niet o iciële bronnen
-nagaan of het wel over Belgische wet gaat
-kijken of deze up to date is
-raad pleeg meerdere bronnen
-soms radicaal aft e raden op juridisch vlak bv wikipedia
1.3 Digitale bronnen: databanken
A Jura voordelen
o Wetgeving up to date
o Samenvattingen van rechtspraak
• Jura nadelen
o Geen toegang tot tekst van artikels in tijdschriften
B Stradalex: databank tijdschriften
o Bijna alle tijdschriften die wij digitaal kunnen bekijken staan hier bij elkaar
2 Juridische verwijzingen (afwijkend van apa maar V&A volgen)
- Voetnood eindigt steeds met een punt
2.1 Verwijzingen naar wetgeving
- Verwijzen naar een wet, decreet of uitvoeringsbesluit
1 het artikel (of meerdere artikels gevolgd door aanduiding van de paragraaf (§) of het lid (lid = niet-
genummerde alinea in een artikel).
Elk element wordt gescheiden door een komma en spatie
Lid of alinea heeft geen nummer -> schrijf je rangnummer voluit bv derde lid ipv 3°
Voorbeeld
• Art. 577-2, § 9, derde lid oud BW. • Art. 3.30, § 1, 7° BW.
,2vaste afkortingen
Grondwet: Gw.
Burgerlijk Wetboek: BW (we bedoelen hier het nieuw Burgerlijk Wetboek)
Oud Burgerlijk Wetboek: oud BW
Veldwetboek: Veldw.
Hypotheekwet: Hyp.W.
Vlaamse Codex Fiscaliteit: VCF
3 De datum
Dag in Arabische cijfers en maand voluit
Nieuwe wetten of niet-courante wetten → BS + datum
Belgische staadsblad (BS) wordt onderlijnt vb BS 22 mei 2003.
2.2 verwijzen naar een rechtspraak
- Verwijzen naar een vonis, of arrest
Elk elament wordt geschijden door een komma
Afkorting rechtbank (met plaatsnaam als meerdere gerechtelijke ressorten bestaan) + datum afspraak,
voluit geschreven
Vaste afkortingen
Vrederechter: Vred.
Politierechtbank: Pol.
Rechtbank van eerste aanleg, burgerlijke kamer: Rb.
Ondernemingsrechtbank: Orb.
Voorzitter: Voorz. hof van beroep: HvB (+ plaats, maar er zijn er slechts 5: Antwerpen, Bergen, Brussel,
Gent Luik)
Hof van Cassatie: Cass.
Raad van State: RvS
Oost-Vlaanderen: Oost-Vl.
West-Vlaanderen: West-Vl.
-afdeling tussen haakjes
Voorbeeld Orb. Dendermonde (afd. Sint-Niklaas)
, 2 vindplaats benaming van het tijdschrift of het boek waarin de rechterlijke uitspraak te vinden is in cursief
of onderlijnt
3 Pagina (zonder vermeldingen p. of pagina
▪ Als de paginering van een tijdschrift bij elk nummer opnieuw bij 1 begint, vermeldt dan ook het nummer
van de aflevering
▪ Loopt de paginering de hele jaargang door, dan is verwijzen naar de pagina voldoende
4 Evt. noot gevolgd door initialen en naam auteur
5 Afsluiten met punt o Onderdelen scheiden met komma en spatie
▪ Bijvoorbeeld: Gent 15 februari 1994, RW 1996-97, 887.
▪ Bijvoorbeeld: VZ. Rb. Brussel 17 oktober 2013, NJW 2013, 956.
2.3 verwijzen naar rechtsleer
Plagiaat vermijden moet je gebruik maken van bronvermelding
Voetnoot: onderaan de pagina, genummerd op te verwijzen naar je informatiebronnen
Bibliografie: samenvatting van alle informatiebronnen achteraan het werk te vinden, afgewerkt in
alfabetische volgorde
A verwijzen naar boeken in de bibliografie (elementen gescheiden door een komma)
1. familienaam van de auteur(s) in hoofdletters + initialen van de voornaam de auteur
2. de volledige titel van het boekwerk, in cursief of onderlijnd
3. naam van de uitgeverij
4. jaar van uitgave
5. verwijzing naar de relevante pagina's als men naar een bepaalde passage wil refereren 6. Afsluiten met
een punt.
Voorbeeld CARETTE N. en JANSEN R., Handboek Goederenrecht, Intersentia, 2022.
B verwijzen naar tijdschriften (elementen gescheiden door een komma)
1. familienaam van de auteur(s) in hoofdletters + initialen van de voornaam van de auteur
2. de volledige titel van de bijdrage tussen enkele aanhalingstekens
3. afgekorte titel van het tijdschrift waarin de bijdrage is opgenomen, in cursief of onderlijnd (niet laten
volgen door een komma) + jaargang van het tijdschrift + afleveringsnummer (voorafgegaan door /)
4. beginpagina van de bijdrage
5. afsluiten met een punt.
Voorbeeld VOLCKAERT E., 'Minnelijke ontbinding compromis', NJW 2008/178, 1973
• Vertrouwt geraken met refereren naar en opzoeken van wetgeving, RS en RL
• Werkt in 2 richtingen
o Op basis van een referentie de juiste informatie opzoeken
o Voor gevonden informatie een referentie opstellen
▪ Zo niet: plagiaat
• Let op: juridische verwijzingen zijn verschillend van verwijzingen aangeleerd bij onderzoek vaardigheden
o APA-systeem ≠ V&A (geen APA)
o Voor juridische teksten gebruik allen V&A methode om te refereren
1 De verschillende bronnen
1.1 De papieren bronnen
A kranten en tijdschriften
- Algemene info vaak in kranten
Voordeel: actueel, vulgariserend, in de bib aanwezig
Nadeel: niet objectief, zelf dagelijks kranten lezen, niet altijd duidelijk
Gespecialiseerde tijdschriften
- Wetgeving als rechtspraak en rechtsleer in opgenomen
- Kunnen per thema verzameld worden
Enkele tijdschriften:
- Rechtskundig Weekblad (RW) - Nieuw Juridisch Weekblad (NJW) - Juristenkrant - Tijdschrift voor
Bouwrecht en Onroerend Goed (TBO) - Tijdschrift voor Appartements- en Immorecht (T.App.) - Tijdschrift
voor Gentse en Westvlaamse rechtspraak (TGR/TWVR) - Tijdschrift voor Belgisch Burgerlijk Recht (TBBR)
Voordeel: gespecialiseerde informatie, commentaar is juridisch onderbouwd, volledige teksten van
arresten of vonnissen opgenomen
Nadeel informatie in tijdschriften wat komt achter
B boeken
- Verschillende lezingen over verschillende onderwerpen bundelen, maar kunnen ze ook een heel
specifiek thema tot op het bot uitspitten.
Voordeel: gespecialiseerde materies in detail uitwerken, juridisch onderbouwde werken bevatten veel
verwijzingen naar andere bronnen, vaak handiger om te hanteren voor opzoekingen dan een scherm
waarop je moet scrollen
Nadeel: niet snel up to date, moeilijk om iets specifieks te zoeken
Let op!!! uitgiftedatum (meeste recente is beste)
,1.2 Digitale bronnen : websites
A o iciële bronnen = bronnen uitgaande van de overheid
-wetgeving wordt eerst in het Belgische staatsblad gepubliceerd (primaire bron)
-belangrijk om altijd naar de o iciële bron te verwijzen
B niet o iciële bronnen
-nagaan of het wel over Belgische wet gaat
-kijken of deze up to date is
-raad pleeg meerdere bronnen
-soms radicaal aft e raden op juridisch vlak bv wikipedia
1.3 Digitale bronnen: databanken
A Jura voordelen
o Wetgeving up to date
o Samenvattingen van rechtspraak
• Jura nadelen
o Geen toegang tot tekst van artikels in tijdschriften
B Stradalex: databank tijdschriften
o Bijna alle tijdschriften die wij digitaal kunnen bekijken staan hier bij elkaar
2 Juridische verwijzingen (afwijkend van apa maar V&A volgen)
- Voetnood eindigt steeds met een punt
2.1 Verwijzingen naar wetgeving
- Verwijzen naar een wet, decreet of uitvoeringsbesluit
1 het artikel (of meerdere artikels gevolgd door aanduiding van de paragraaf (§) of het lid (lid = niet-
genummerde alinea in een artikel).
Elk element wordt gescheiden door een komma en spatie
Lid of alinea heeft geen nummer -> schrijf je rangnummer voluit bv derde lid ipv 3°
Voorbeeld
• Art. 577-2, § 9, derde lid oud BW. • Art. 3.30, § 1, 7° BW.
,2vaste afkortingen
Grondwet: Gw.
Burgerlijk Wetboek: BW (we bedoelen hier het nieuw Burgerlijk Wetboek)
Oud Burgerlijk Wetboek: oud BW
Veldwetboek: Veldw.
Hypotheekwet: Hyp.W.
Vlaamse Codex Fiscaliteit: VCF
3 De datum
Dag in Arabische cijfers en maand voluit
Nieuwe wetten of niet-courante wetten → BS + datum
Belgische staadsblad (BS) wordt onderlijnt vb BS 22 mei 2003.
2.2 verwijzen naar een rechtspraak
- Verwijzen naar een vonis, of arrest
Elk elament wordt geschijden door een komma
Afkorting rechtbank (met plaatsnaam als meerdere gerechtelijke ressorten bestaan) + datum afspraak,
voluit geschreven
Vaste afkortingen
Vrederechter: Vred.
Politierechtbank: Pol.
Rechtbank van eerste aanleg, burgerlijke kamer: Rb.
Ondernemingsrechtbank: Orb.
Voorzitter: Voorz. hof van beroep: HvB (+ plaats, maar er zijn er slechts 5: Antwerpen, Bergen, Brussel,
Gent Luik)
Hof van Cassatie: Cass.
Raad van State: RvS
Oost-Vlaanderen: Oost-Vl.
West-Vlaanderen: West-Vl.
-afdeling tussen haakjes
Voorbeeld Orb. Dendermonde (afd. Sint-Niklaas)
, 2 vindplaats benaming van het tijdschrift of het boek waarin de rechterlijke uitspraak te vinden is in cursief
of onderlijnt
3 Pagina (zonder vermeldingen p. of pagina
▪ Als de paginering van een tijdschrift bij elk nummer opnieuw bij 1 begint, vermeldt dan ook het nummer
van de aflevering
▪ Loopt de paginering de hele jaargang door, dan is verwijzen naar de pagina voldoende
4 Evt. noot gevolgd door initialen en naam auteur
5 Afsluiten met punt o Onderdelen scheiden met komma en spatie
▪ Bijvoorbeeld: Gent 15 februari 1994, RW 1996-97, 887.
▪ Bijvoorbeeld: VZ. Rb. Brussel 17 oktober 2013, NJW 2013, 956.
2.3 verwijzen naar rechtsleer
Plagiaat vermijden moet je gebruik maken van bronvermelding
Voetnoot: onderaan de pagina, genummerd op te verwijzen naar je informatiebronnen
Bibliografie: samenvatting van alle informatiebronnen achteraan het werk te vinden, afgewerkt in
alfabetische volgorde
A verwijzen naar boeken in de bibliografie (elementen gescheiden door een komma)
1. familienaam van de auteur(s) in hoofdletters + initialen van de voornaam de auteur
2. de volledige titel van het boekwerk, in cursief of onderlijnd
3. naam van de uitgeverij
4. jaar van uitgave
5. verwijzing naar de relevante pagina's als men naar een bepaalde passage wil refereren 6. Afsluiten met
een punt.
Voorbeeld CARETTE N. en JANSEN R., Handboek Goederenrecht, Intersentia, 2022.
B verwijzen naar tijdschriften (elementen gescheiden door een komma)
1. familienaam van de auteur(s) in hoofdletters + initialen van de voornaam van de auteur
2. de volledige titel van de bijdrage tussen enkele aanhalingstekens
3. afgekorte titel van het tijdschrift waarin de bijdrage is opgenomen, in cursief of onderlijnd (niet laten
volgen door een komma) + jaargang van het tijdschrift + afleveringsnummer (voorafgegaan door /)
4. beginpagina van de bijdrage
5. afsluiten met een punt.
Voorbeeld VOLCKAERT E., 'Minnelijke ontbinding compromis', NJW 2008/178, 1973
