100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached 4.2 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting filosofie - orthopedagogie HoGent

Rating
-
Sold
-
Pages
39
Uploaded on
19-12-2025
Written in
2025/2026

Deze samenvatting vat het handboek Ken Jezelf van Yvan Houtteman en de PowerPoints van de lessen samen. De delen die niet gekend moeten zijn voor het examen in januari 2026 worden er ook niet in besproken!

Institution
Course











Whoops! We can’t load your doc right now. Try again or contact support.

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
December 19, 2025
Number of pages
39
Written in
2025/2026
Type
Summary

Subjects

Content preview

FILOSOFIE
Samenvatting


Academiejaar 2025-2026
Orthopedagogie HoGent

,INHOUDSOPGAVE

1. De oorsprong van de filosofie .............................................................................................. 4

1.1 Het huis van de filosofie..................................................................................................... 4

1.2 Pre-socratische filosofie .................................................................................................... 5

1.3 Uitspraken ....................................................................................................................... 5

2. Socrates en de sofisten ...................................................................................................... 6

2.1 De sofisten ...................................................................................................................... 6

2.2 Socrates .......................................................................................................................... 6
2.2.1 De Socratische gespreksvoering .......................................................................................... 6
2.2.2 Mensbeeld........................................................................................................................... 6
2.2.2.1 Het Symposion over Eros.............................................................................................. 6
2.2.2.2 De Phaedo over dood en onsterfelijkheid ..................................................................... 6

2.3 Thema: waarheid .............................................................................................................. 7
2.3.1 DE ‘dictatuur’ van het relativisme ........................................................................................ 7
2.3.2 Kinderen van Apate .............................................................................................................. 7
2.3.3 Universalisme, relativisme en waarachtigheid ..................................................................... 7

2.4 Uitspraken ....................................................................................................................... 7

3. De grot van Plato ................................................................................................................ 8

3.1 Zijn en schijn .................................................................................................................... 8
3.1.1 De wereld van de vormen..................................................................................................... 8
3.1.2 De allegorie van de grot ....................................................................................................... 8

3.2 Kennisleer en ethiek .......................................................................................................... 9

3.3 Mensbeeld en politiek ....................................................................................................... 9
3.3.1 Visie op de menselijke ‘ziel’ ....................................................................................................... 9
3.3.2 Mensbeeld en politieke utopie ................................................................................................... 9

3.4 Thema: de aard van de werkelijkheid ..................................................................................10

3.5 Uitspraken ......................................................................................................................10

4. De teleologie van Aristoteles..............................................................................................11

4.1 Hilomorfisme: de vorm zit ‘in’ de dingen .............................................................................11
4.1.1 De vorm in de dingen ......................................................................................................... 11
4.1.2 De teleologische visie: entelechie...................................................................................... 11

4.2 Ethica: deugdenleer .........................................................................................................12
4.2.1 Eudaimonia ....................................................................................................................... 12
4.2.1.1 Ethische en intellectuele deugden.............................................................................. 12
4.2.1.2 Deugdenleer: de weg van het midden ......................................................................... 12

4.3 Politiek: de mens is een politiek dier ..................................................................................12

4.4 Thema: over doel en zingeving ...........................................................................................13

4.5 Uitspraken ......................................................................................................................13



Orthopedagogie Samenvatting filosofie 1

,5. De Tuin van Epicurus .........................................................................................................14

5.1 Het epicurisme ................................................................................................................14
5.1.1 Epicurus ............................................................................................................................ 14

5.2 Thema: geluk ..................................................................................................................14
5.2.1 Een gedachte-experiment: de ‘ervaringsmachine’ van Nozick ........................................... 14

5.3 Uitspraken ......................................................................................................................15

6. De stoïcijnen en het Lot .....................................................................................................16

6.1 Situering .........................................................................................................................16

6.2 Het stoïcisme ..................................................................................................................16
6.2.1 Kosmologie: pantheïsme ................................................................................................... 16
6.2.2 Alles is bepaald, het lot bepaalt ......................................................................................... 16
6.2.3 Levenskunst ...................................................................................................................... 16

6.3 Thema: vrijheid ................................................................................................................17
6.3.1 Handelingsvrijheid en wilsvrijheid ...................................................................................... 17
6.3.1.1 Vrijheid en verantwoordelijkheid ................................................................................ 17
6.3.1.2 Spinoza en Libet omtrent vrije wil ............................................................................... 17
6.3.1.3 Het liberalisme ........................................................................................................... 18

6.4 Uitspraken ......................................................................................................................18

7. Michel de Montaigne, kind van de renaissance ...................................................................19

7.1 Michel de Montaigne ........................................................................................................19
7.1.1 De essays .......................................................................................................................... 19
7.1.2 Troost voor het gevoel van onvolkomenheid ...................................................................... 19
7.1.2.1 Lichamelijke onvolkomenheid .................................................................................... 19
7.1.2.2 Culturele onvolkomenheid ......................................................................................... 19
7.1.2.3 Intellectuele onvolkomenheid .................................................................................... 19

7.2 Thema: reflectie ..............................................................................................................19

7.3 Uitspraken ......................................................................................................................20

8. Rationalisme, empirisme en de wetenschappelijke revolutie ..............................................21

8.1 René Descartes ...............................................................................................................21
8.2 David Hume ....................................................................................................................22

8.3 Thema: wetenschap ........................................................................................................22
8.3.1 Demarcatiecriteria en paradigmatheorie ........................................................................... 22

8.4 Uitspraken ......................................................................................................................23

9. De copernicaanse wending van Kant, een rationele ethiek en een nieuw maatschappijmodel
24

9.1 Immanuel kant ................................................................................................................24
9.1.1 De zuivere rede en de copernicaanse wending .................................................................. 25

9.2 Kant versus Bentham: twee funderingen van ethiek .............................................................26
9.2.1 De praktische rede en de ethiek van de plicht bij Kant........................................................ 26



Orthopedagogie Samenvatting filosofie 2

, 9.2.2 Utilitarist Jeremy Bentham en zijn gevolgenethiek .............................................................. 26

9.3 Thema: de waarden van de verlichting ................................................................................27
9.3.1 Politiek .............................................................................................................................. 27
9.3.2 Economie .......................................................................................................................... 27
9.3.3 Samenleving ...................................................................................................................... 27
9.3.4 Godsdienst ........................................................................................................................ 27
9.3.5 Emancipatie van de vrouw ................................................................................................. 28

9.4 Ken jezelf ........................................................................................................................28

9.5 Uitspraken ......................................................................................................................28

10. Schopenhauers Wil tot leven .............................................................................................29

10.1 Voorspel op de romantiek: Jean-Jacques Rousseau .........................................................29

10.2 Arthur Schopenhauer ....................................................................................................29
10.2.1 De wereld als wil en voorstelling ........................................................................................ 29
10.2.2 Pessimisme ....................................................................................................................... 30
10.2.3 Uitwegen uit het lijden ....................................................................................................... 30

10.3 Thema: de romantiek ....................................................................................................30

10.4 Uitspraken ...................................................................................................................31

11. Nietzsche, filosoof met de hamer .......................................................................................32

11.1 Friedrich Nietzsche ......................................................................................................32
11.1.1 Apollo en Dionysos ............................................................................................................ 32
11.1.2 Taal als interpretatie .......................................................................................................... 32
11.1.3 De wil tot macht ................................................................................................................ 32
11.1.4 De omkering van alle waarden: herenmoraal en slavenmoraal .......................................... 33
11.1.5 “God is dood” en twee vormen van nihilisme ..................................................................... 33
11.1.6 De Übermensch ................................................................................................................ 34
11.1.7 De idee van de “eeuwige wederkeer” ................................................................................. 34

11.2 Thema: het postmodernisme .........................................................................................35
11.2.1 Foucaults ‘archeologie’ van de macht ............................................................................... 35

11.3 Uitspraken ...................................................................................................................35

12. Emmanuel Levinas en Hannah Arendt: alteriteit en pluraliteit? ............................................36
12.1 De filosofie in de twintigste eeuw....................................................................................36

12.2 Hannah Arendts inter-esse ............................................................................................36
12.2.1 Totalitarisme ..................................................................................................................... 36
12.2.2 De menselijke conditie ...................................................................................................... 37
12.2.3 De banaliteit van het kwaad ............................................................................................... 37

12.3 Uitspraken ...................................................................................................................38




Orthopedagogie Samenvatting filosofie 3
$7.18
Get access to the full document:

100% satisfaction guarantee
Immediately available after payment
Both online and in PDF
No strings attached

Get to know the seller
Seller avatar
LaraHoGent

Get to know the seller

Seller avatar
LaraHoGent Hogeschool Gent
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
2
Member since
1 year
Number of followers
1
Documents
4
Last sold
10 months ago

0.0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions