Stelselmatige weefselleer
HET CARDIOVASCULAIR SYSTEEM
1. Welke 2 systemen staan in verbinding met elkaar + leg uit
Enerzijds de bloedsomloop en anderzijds het lymfestelsel. Bij het bloedsomloopstelsel hebben we
het hart dat het grootste bloedvat is in ons lichaam, het macrovasculair systeem dat de transport
regelt, hierbij denken we aan de grote bloedvaten en de distributie van bloed naar onze
verschillende organen, ook hebben we het microvasculair systeem dat zijn onze kleine bloedvaten.
Het lymfestelsel is nodig aangezien het vloeistof dat naar buiten zal treden weer opgenomen moet
worden in onze bloedbaan door de venen.
Daarnaast zijn er nog 2 circuits : systemische vs de pulmonaire circulatie of de grote vs kleine
bloedsomloop.
2. Leg de bloedsomloop uit adhv een tekening + leg uit
Vanuit de LV vertrekt zuurstofrijkbloed naar de organen via bloedvaten. Wanneer ze terechtkomen in
de organen zullen ze een microvasculair netwerk vormen waar de uitwisseling zal gebeuren.
Vanuit de RV vertrekt zuurstofarmbloed (CO2 afgeven en O2 opnemen) -> pulmonair circulatie.
3. Welke bloedvaten vertrekken vanuit het hart?
Arteriën
4. Welke bloedvaten komen toe in ons hart?
Venen
5. Wat is de totale lengte van onze bloedvaten samen?
100.000 tot 150.000 km
6. Leg de algemene bouw van onze bloedvaten uit
De grote bloedvaten bestaan uit 3 lagen : de tunica intima (binnenste laag), tunica media en de
tunica externa/adventitia. De kleine bloedvaten hebben enkel een tunica intima.
De tunica intima is de meest binnenste laag die bestaat uit een epitheel, namelijk het endotheel dat
op zijn beurt bestaat uit een éénlagig plaveiselepitheel aangezien dat het meest efficiënt is voor
uitwisseling. Nog in de tunica intima bevind er zich collageen bindweefsel maar dat is afhankelijk van
de grootte van de bloedvaten.
De tunica media bestaat uit gladde spiervezels & elastinevezels, ook afhankelijk van de grootte van
de bloedvaten.
De tunica externa of adventitia bestaat voornamelijk uit collageen bindweefsel, ook afhankelijk van
de grootte van de bloedvaten.
7. Hoe heet de laag tussen de tunica intima & tunica media?
De lamina elastica interna die wordt gekenmerkt door een zwarte golvende lijn, bestaat uit een laag
van elastine vezels.
, 8. Hoe heet de laag tussen de tunica media & tunica externa?
De lamina elastica externa, die bestaat uit een laag elastinevezels; Let op! Deze laag komt enkel voor
bij de arteriële bloedvaten, niet bij de veneuze!
9. Geef 5 functies van het endotheel
o Het is een semi-permeabele barrière
o Het zorgt voor de uitwisseling van CO2, O2, metabolieten tussen bloed & weefsels
o Het vormt een niet-trombogeen oppervlak (trombi = bloedklonters) aangezien de
endotheelcellen stoffen produceren zoals heparine, plasmogeen-activator, von Willebrand-
factor.
o Endotheelcellen regelen de lokale vasculaire tonus dwz de spierspanning thv de bloedvaatjes
o Het speelt een rol bij inflammatie & lokale immuunrespons : want wanneer we in contact
komen met pathogenen is het natuurlijk belangrijk dat ons immuunsysteem wordt
geactiveerd. Onze endotheelcellen -> Lichaampjes van weibel-palade, p-selectines,
interleukines.
10. Leg de lichaampjes van Weibel-palade uit
Soort van granules die wanneer inflammatie (= ontsteking) zich voordoet, gaan versmelten met het
membraan vde endotheelcellen & P-selectines gaan vormen.
11. Leg P-selectines uit
Soort van herkenningsmolecules die door witte bloedcellen zullen worden herkend. Zo weten de
witte bloedcellen waar ze de bloedbaan gaan moeten verlaten.
12. Wat zijn interleukines?
Stoffen die zorgen dat witte bloedcellen worden geactiveerd.
13. Wat is diapedese?
Witte bloedcellen gaan de bloedbaan verlaten.
,Macrovasculair systeem
14. Welke 2 systemen behoren tot het macrovasculair systeem?
Het arteriële en veneus systeem
15. Leg het arterieel systeem uit.
Tot het arterieel systeem behoren de elastische arteriën, de musculaire arteriën en de arteriolen.
De elastische arteriën zijn de grootste die van het hart komen, 25-10 mm, die hebben een hele dikke
tunice media die voornamelijk bestaat uit elastine; voorbeelden zijn : de aorta, a. carotis communis,
a. subclavia, …
De musculaire arteriën zijn ongeveer 10 tot 0,1 mm, hun tunica media bestaat voornamelijk uit
gladde spiercellen waardoor hun diameter kan veranderen. Of het zijn distributie arteriën die bloed
naar ons lichaam verdelen.
Als laatste hebben we de arteriolen die 100 tot 10 micrometer zijn, het zijn de kleinste musculaire
arteriën en ze hebben een heel beperkt aantal lagen gladde spiercellen.
16. Leg het veneus systeem uit
De venen hebben een grotere variatie in hun bouw, ze hebben geen lamina elastica interna en
externa + beperkte tunica media.
Bloed in de capillairen zal zeer traag stromen wat efficiënt is voor de uitwisseling en de venen
ontvangen bloed uit capillairen.
De venen die lager dan het hart zijn gelegen hebben meestal een dikkere wand.
Het veneuze systeem bevat de grote of musculaire venen, de middelgrote venen en de kleine venen.
De grote of musculaire venen (die samen lopen met de elastische arteriën); 30-10 mm, ze hebben
een beperkt tunica media, in de tunica externa is er glad spierweefsel aanwezig. Ze hebben bundels
van longitudinaal glad spierweefsel en kleppen in de wand die zorgen voor afsluiten van het bloedvat
(bloed naar hart).
De middelgrote venen, 10 tot 1 mm, die samenlopen met de musculaire arteriën; >2 mm kleppen;
voornamelijk in venen van de onderste ledematen.
De kleine venen (1 tot 0,1 mm)
17. Hoe openen de kleppen?
De kleppen openen in richting naar het hart toe.
18. Hoe verklaar je spataders?
Gevolg van niet goed functionerende kleppen, kan genetisch zijn of door overgewicht.
19. Wat betekent vein stripping?
Chirurgische ingreep waarbij spataders worden aangepakt maar onze bloedvaten vormen een
netwerk dus dat is geen probleem.
, 20. Wat betekent vaso vasorum?
Bij elastische arteriën kan dit optreden, het zijn voedende vaatjes gelegen in de tunica externa.
21. Wat is atherosclerosis?
Bloedvat dat gaat vernauwen, kan zorgen voor hartinfract; vb. door cholesterol.
22. Wat zijn Areursysmen?
Wand van bloedvat dat minder stevig is waardoor het zal uitstulpen, druk wordt groter en zal
scheuren -> scheuren van grote arteriën.
Microvasculair systeem
23. Wat zijn capillairen?
Capillairen of haarvaten; een zeer uitgebreid netwerk, 90% van alle bloedvaten, totale lengte >
100.000 km, grootte 4-10 micrometer.
Bloedstroom = zeer traag -> efficiënt voor de uitwisseling, want hoe trager het bloed stroomt, hoe
beter voor de uitwisseling; bevat maar 5% van het bloed (sterk geregeld)
24. Wat is het verschil tussen bloedstroom in rust en bij hoge metabolische activiteit?
In rust : bloed door de terminaal arteriool -> mesarteriool -> doorvoerkanaal of voorkeurskanaal naar
de venule. (sphincters dicht)
Bij hoge metabolische activiteit : bloed door de terminaal arteriool -> mesarteriool -> capillair bed ->
venule. (sphincters open)
Het mesarteriool + doorvoerkanaal / precapillaire sfincterzone -> regelt de bloedstroom thv capillaire
bed.
HET CARDIOVASCULAIR SYSTEEM
1. Welke 2 systemen staan in verbinding met elkaar + leg uit
Enerzijds de bloedsomloop en anderzijds het lymfestelsel. Bij het bloedsomloopstelsel hebben we
het hart dat het grootste bloedvat is in ons lichaam, het macrovasculair systeem dat de transport
regelt, hierbij denken we aan de grote bloedvaten en de distributie van bloed naar onze
verschillende organen, ook hebben we het microvasculair systeem dat zijn onze kleine bloedvaten.
Het lymfestelsel is nodig aangezien het vloeistof dat naar buiten zal treden weer opgenomen moet
worden in onze bloedbaan door de venen.
Daarnaast zijn er nog 2 circuits : systemische vs de pulmonaire circulatie of de grote vs kleine
bloedsomloop.
2. Leg de bloedsomloop uit adhv een tekening + leg uit
Vanuit de LV vertrekt zuurstofrijkbloed naar de organen via bloedvaten. Wanneer ze terechtkomen in
de organen zullen ze een microvasculair netwerk vormen waar de uitwisseling zal gebeuren.
Vanuit de RV vertrekt zuurstofarmbloed (CO2 afgeven en O2 opnemen) -> pulmonair circulatie.
3. Welke bloedvaten vertrekken vanuit het hart?
Arteriën
4. Welke bloedvaten komen toe in ons hart?
Venen
5. Wat is de totale lengte van onze bloedvaten samen?
100.000 tot 150.000 km
6. Leg de algemene bouw van onze bloedvaten uit
De grote bloedvaten bestaan uit 3 lagen : de tunica intima (binnenste laag), tunica media en de
tunica externa/adventitia. De kleine bloedvaten hebben enkel een tunica intima.
De tunica intima is de meest binnenste laag die bestaat uit een epitheel, namelijk het endotheel dat
op zijn beurt bestaat uit een éénlagig plaveiselepitheel aangezien dat het meest efficiënt is voor
uitwisseling. Nog in de tunica intima bevind er zich collageen bindweefsel maar dat is afhankelijk van
de grootte van de bloedvaten.
De tunica media bestaat uit gladde spiervezels & elastinevezels, ook afhankelijk van de grootte van
de bloedvaten.
De tunica externa of adventitia bestaat voornamelijk uit collageen bindweefsel, ook afhankelijk van
de grootte van de bloedvaten.
7. Hoe heet de laag tussen de tunica intima & tunica media?
De lamina elastica interna die wordt gekenmerkt door een zwarte golvende lijn, bestaat uit een laag
van elastine vezels.
, 8. Hoe heet de laag tussen de tunica media & tunica externa?
De lamina elastica externa, die bestaat uit een laag elastinevezels; Let op! Deze laag komt enkel voor
bij de arteriële bloedvaten, niet bij de veneuze!
9. Geef 5 functies van het endotheel
o Het is een semi-permeabele barrière
o Het zorgt voor de uitwisseling van CO2, O2, metabolieten tussen bloed & weefsels
o Het vormt een niet-trombogeen oppervlak (trombi = bloedklonters) aangezien de
endotheelcellen stoffen produceren zoals heparine, plasmogeen-activator, von Willebrand-
factor.
o Endotheelcellen regelen de lokale vasculaire tonus dwz de spierspanning thv de bloedvaatjes
o Het speelt een rol bij inflammatie & lokale immuunrespons : want wanneer we in contact
komen met pathogenen is het natuurlijk belangrijk dat ons immuunsysteem wordt
geactiveerd. Onze endotheelcellen -> Lichaampjes van weibel-palade, p-selectines,
interleukines.
10. Leg de lichaampjes van Weibel-palade uit
Soort van granules die wanneer inflammatie (= ontsteking) zich voordoet, gaan versmelten met het
membraan vde endotheelcellen & P-selectines gaan vormen.
11. Leg P-selectines uit
Soort van herkenningsmolecules die door witte bloedcellen zullen worden herkend. Zo weten de
witte bloedcellen waar ze de bloedbaan gaan moeten verlaten.
12. Wat zijn interleukines?
Stoffen die zorgen dat witte bloedcellen worden geactiveerd.
13. Wat is diapedese?
Witte bloedcellen gaan de bloedbaan verlaten.
,Macrovasculair systeem
14. Welke 2 systemen behoren tot het macrovasculair systeem?
Het arteriële en veneus systeem
15. Leg het arterieel systeem uit.
Tot het arterieel systeem behoren de elastische arteriën, de musculaire arteriën en de arteriolen.
De elastische arteriën zijn de grootste die van het hart komen, 25-10 mm, die hebben een hele dikke
tunice media die voornamelijk bestaat uit elastine; voorbeelden zijn : de aorta, a. carotis communis,
a. subclavia, …
De musculaire arteriën zijn ongeveer 10 tot 0,1 mm, hun tunica media bestaat voornamelijk uit
gladde spiercellen waardoor hun diameter kan veranderen. Of het zijn distributie arteriën die bloed
naar ons lichaam verdelen.
Als laatste hebben we de arteriolen die 100 tot 10 micrometer zijn, het zijn de kleinste musculaire
arteriën en ze hebben een heel beperkt aantal lagen gladde spiercellen.
16. Leg het veneus systeem uit
De venen hebben een grotere variatie in hun bouw, ze hebben geen lamina elastica interna en
externa + beperkte tunica media.
Bloed in de capillairen zal zeer traag stromen wat efficiënt is voor de uitwisseling en de venen
ontvangen bloed uit capillairen.
De venen die lager dan het hart zijn gelegen hebben meestal een dikkere wand.
Het veneuze systeem bevat de grote of musculaire venen, de middelgrote venen en de kleine venen.
De grote of musculaire venen (die samen lopen met de elastische arteriën); 30-10 mm, ze hebben
een beperkt tunica media, in de tunica externa is er glad spierweefsel aanwezig. Ze hebben bundels
van longitudinaal glad spierweefsel en kleppen in de wand die zorgen voor afsluiten van het bloedvat
(bloed naar hart).
De middelgrote venen, 10 tot 1 mm, die samenlopen met de musculaire arteriën; >2 mm kleppen;
voornamelijk in venen van de onderste ledematen.
De kleine venen (1 tot 0,1 mm)
17. Hoe openen de kleppen?
De kleppen openen in richting naar het hart toe.
18. Hoe verklaar je spataders?
Gevolg van niet goed functionerende kleppen, kan genetisch zijn of door overgewicht.
19. Wat betekent vein stripping?
Chirurgische ingreep waarbij spataders worden aangepakt maar onze bloedvaten vormen een
netwerk dus dat is geen probleem.
, 20. Wat betekent vaso vasorum?
Bij elastische arteriën kan dit optreden, het zijn voedende vaatjes gelegen in de tunica externa.
21. Wat is atherosclerosis?
Bloedvat dat gaat vernauwen, kan zorgen voor hartinfract; vb. door cholesterol.
22. Wat zijn Areursysmen?
Wand van bloedvat dat minder stevig is waardoor het zal uitstulpen, druk wordt groter en zal
scheuren -> scheuren van grote arteriën.
Microvasculair systeem
23. Wat zijn capillairen?
Capillairen of haarvaten; een zeer uitgebreid netwerk, 90% van alle bloedvaten, totale lengte >
100.000 km, grootte 4-10 micrometer.
Bloedstroom = zeer traag -> efficiënt voor de uitwisseling, want hoe trager het bloed stroomt, hoe
beter voor de uitwisseling; bevat maar 5% van het bloed (sterk geregeld)
24. Wat is het verschil tussen bloedstroom in rust en bij hoge metabolische activiteit?
In rust : bloed door de terminaal arteriool -> mesarteriool -> doorvoerkanaal of voorkeurskanaal naar
de venule. (sphincters dicht)
Bij hoge metabolische activiteit : bloed door de terminaal arteriool -> mesarteriool -> capillair bed ->
venule. (sphincters open)
Het mesarteriool + doorvoerkanaal / precapillaire sfincterzone -> regelt de bloedstroom thv capillaire
bed.
